Bülent Ortaçgil Yazıları

Bülent Ortaçgil Kimdir?

Müzisyen, yorumcu, besteci, aranjör ve söz yazarı İbrahim Bülent Ortaçgil, 1 Mart 1950'de Ankara'da dünyaya gelmiştir. Selanik ve İşkodra göçmeni bir ailenin çocuğudur. Babası Zafer Ortaçgil askerî tabip, annesi Nesrin Hanım ise ev hanımıdır. 1953'te kardeşi Ercüment, 1961'de ise kız kardeşi Bahar doğmuştur. İlkokula Ankara'da başlamış, daha sonra İstanbul'a taşınarak İstanbul Sultanahmet İlkokulu'nu bitirmiştir. Ortaokul ve liseyi Kadıköy Maarif Koleji'nde okumuş, ardından İstanbul Üniversitesi Fen Fakültesi Kimya Bölümü'nden mezun olmuştur.

Lise döneminde müziğe başlayan Bülent Ortaçgil, Maarif Koleji'nde aralarında Mazhar Alanson'un da bulunduğu sınıf arkadaşlarıyla gitar çalmaya başlamıştır. İlk gitarını eniştesi almıştır. Kendi aralarında kurdukları müzik topluluklarından biri Damlalar adını taşımaktadır. Bu grupta davul çalan Ortaçgil, The Beatles'tan çok etkilenmiş ve 15 yaşında ilk bestesi "Second Time Around"ı yapmıştır. Okul konserlerinin yanı sıra Milliyet Liselerarası Müzik Yarışması'nda Maarif Koleji'ni temsil etmiştir. Daha sonra davulu bırakıp vokale odaklanan Ortaçgil, 1968'de bas gitarda Ahmet Güvenç ile Filozoflar grubunu kurmuş, lise mezuniyetiyle grup dağılmıştır. Ardından Sorular grubunu kurmuş, bu grup da 1969'da birkaç konser verip dağılmıştır. Lise yıllarında tiyatroya da merak saran Ortaçgil, liselerarası bir tiyatro yarışmasında Turgut Özakman'ın "Güneşte On Kişi" oyununu oynayarak en iyi yardımcı oyuncu ödülünü kazanmıştır. Aynı yarışmada en iyi oyuncu ödülünü Rutkay Aziz almıştır.

Kimya Fakültesi'nde okurken ilk 45'liği "Anlamsız / Yüzünü Dökme Küçük Kız" ile müzik piyasasına giriş yapmıştır. Bu 45'lik çok satmasa da Hey dergisinin 1971 yılı "En Ümit Veren Erkek Sanatçı" anketinde 5. olmuştur. Aynı yıl kardeşinin de içinde bulunduğu Biz adlı bir grup kurmuş ancak kısa süre sonra dağıtmıştır. Yeni bir plak şirketi kuran Ali Kocatepe'nin ısrarıyla tekrar müziğe dönmüştür.

İlk albümü "Benimle Oynar Mısın"ı 1974 yılında, ilk 45'liğinde olduğu gibi sadece "Bülent" adıyla kaydetmiştir. Hâlâ Türk pop tarihinin en önemlilerinden biri olarak kabul edilen bu albümde Onno Tunç ve Ergun Pekakcan'la çalışmıştır. Ali Kocatepe'ye ait "1 Numara Plakçılık"tan çıkan albümde "Olmalı mı, Olmamalı mı?", "Kediler", "Her Şey Sevgiyle Başlar", "Şık Latife" ve Ahmet Güvenç'in annesi için yazılmış "Suna Abla" yer almıştır. Albümdeki "Yağmur" şarkısı, İsveçli şair Artur Lundkvist'in bir şiirinin Ortaçgil tarafından bestelenmesiyle oluşmuştur. Albümden bazı şarkılar 1976 tarihli Zeki Ökten filmi "Pisi Pisi"de kullanılmış ancak Ortaçgil'den izin alınmamıştır. 1975'te Hey dergisinin "Yılın Ümit Veren Şarkıcısı" anketinde 4. olmuştur. Albüm sadece 2000 satmış, kazandığı parayla kendine bir Dual pikap almıştır. Albüm 30 yıl sonra "World Psychedelia" şirketi tarafından Amerika'da da yayınlanmış, Nick Drake ve Donovan gibi sanatçılara benzetilerek beğeni toplamıştır. 2015 yılında Türkiye'de plak olarak tekrar basılmıştır.

Albüm sonrası müzik teorisiyle ilgilenen Ortaçgil, Ali Kocatepe'nin teklifiyle 1976'da "3 Masal" albümünü yayınlamış ancak başarılı olmamıştır. Aynı yıl üniversiteyi bitirip evlenmiş ve müzik kariyerine on yıllık bir ara vermiştir. Pfizer ve Netaş gibi şirketlerde kimya mühendisliği yapmış, bir sene kadar Norveç'te yaşamıştır.

1980'lerin başında kendisi gibi müziğe ara vermiş Fikret Kızılok ile tanışmış ve ikili Çekirdek Sanatevi'ni kurmuştur. Bostancı'daki bu ev, amatör sanatçıların ücretsiz konserler düzenlediği, kayıtlar yapılan bir sahne haline gelmiştir. 1984'te Erkan Oğur ve Yaz Baltacıgil'in çaldığı "Rüzgâra Söylenen Şarkılar" albümü çıkmıştır. Bir yıl sonra Fikret Kızılok ile "Biz Şarkılarımızı..." adlı albümü çıkarmıştır. Bu dönemde TRT için çocuk şarkıları kaydetmişlerdir. Ortaçgil-Kızılok ortaklığı 1986 yılında "Pencere Önü Çiçeği" albümüyle sonuçlanmıştır. 1988'de Fikret Kızılok ile Sonay'ın "Gecenin Üçünde" ve Sibel Sezal'ın "Bu Kalp Seni Unutur Mu?" albümlerinin yapımında yer alıp gitar çalmıştır. Ancak müzikal anlaşmazlıklar nedeniyle yollarını ayırmışlardır. Bu dönemde Ortaçgil eşinden de ayrılmış ve 37 yaşında kimya mühendisliğini tamamen bırakarak müziğe temelli dönüş yapmıştır.

1989'da ikinci stüdyo albümünü hazırlamaya başlayan Ortaçgil, Onno Tunç ile çalışırken Tunç'un evinde Sezen Aksu'yla tanışmıştır. Aksu, Ortaçgil'in "Beni Kategorize Etme" şarkısını alarak "Sezen Aksu Söylüyor" albümünde seslendirmiştir. 1990'da 16 yıllık aradan sonra "2. Perde" albümüyle müzik piyasalarına geri dönmüştür. Albümde "Bu İş Çok Zor Yonca", "Bozburun", "Çığlık Çığlığa" gibi hitler yer almıştır. O yıl Yeni Türkü'nün "Vira Vira" albümünde iki Selim Atakan bestesine söz yazmıştır. Ertesi yıl "Oyuna Devam" albümü gelmiş, bu albümde Erkan Oğur, Cem Aksel, Gürol Ağırbaş ve Bülent Ortaçgil dörtlüsü bir araya gelmiştir. Aynı yıl Ayşegül Aldinç "Şık Latife"yi yorumlayıp klip çekmiş, Alman bir plak şirketinin hazırladığı "The Other Side of Turkey" albümünde beş Ortaçgil şarkısı yer almıştır.

"Bu Şarkılar Adam Olmaz" albümü 1994'te yayınlanmış, Serdar Ateşer ve Akın Eldes gibi sanatçıları barındırmıştır. 1996 tarihli Erkan Oğur albümü "Bir Ömürlük Misafir"in sözlerini Sezen Aksu ile birlikte yazmıştır. 1998'de "Light" albümü yayınlanmış, "Mavi Kuş", "Eylül Akşamı", "Şarkılarım Senindir" gibi parçaların yanında "Normal"i de barındırmıştır. 1999'da çıkan "Eski Defterler" albümü, "Benimle Oynar Mısın" ve Çekirdek Sanatevi dönemi şarkılarından oluşmuştur.

2000 yılında "Ortaçgil İçin Söylenmiş Ortaçgil Şarkıları" saygı albümü yayınlanmış, Sezen Aksu, Şebnem Ferah, Levent Yüksel, Teoman, Zuhal Olcay gibi birçok sanatçı yer almıştır. Ortaçgil bu albümde "Pencere Önü Çiçeği" ve "Yüzünü Dökme Küçük Kız" şarkılarında gitar çalmıştır. Aynı yıl Gürol Ağırbaş'ın "Bas Şarkıları" albümündeki "108" adlı şarkının sözlerini yazmış, Sezen Aksu'nun "Gidiyorum Bu Şehirden" şarkısının düzenlemesini yapıp gitar çalmıştır.

2003'te "Gece Yalanları" çıkmış, bu albümü 2010 yılında "Sen" takip etmiştir. 2017'de "Senfonik Ortaçgil" albümü yayınlanmış, bu konser DVD olarak da piyasaya sürülmüştür. 2022'de "Elli Buçuk" adlı stüdyo albümü yayınlanmıştır.

Janet ve Jak Esim Ensemble grubuyla birlikte Avrupa turnelerinde, Türkiye ve İsrail konserlerinde sahne almış, albümlerinde çalmıştır. 1995 yılında Ayşegül Yeşilnil'in "Rüzgara Şarkılar Söyle" albümünde gitar çalmıştır. 2002 tarihli Zuhal Olcay albümü "Başucu Şarkıları"na "Yağmur" şarkısını verip süpervizörlük yapmış, bir süre ikili beraber konserler vermiştir. 2005'te "Başucu Şarkıları 2"nin de süpervizörü olmuş, "Beni Kategorize Etme"yi Olcay'a vermiş ve "Sus Duymasın"da düet yapmıştır. Olcay'ın 2009'daki "Aşk'ın Halleri" albümüne "Aşkın En Mavi Zamanı"nı yazıp kardeşi Ercüment Ortaçgil'in üç bestesine söz yazmıştır.

Ortaçgil, iki tribute albümünde yer almıştır: Ali Kocatepe için "41 Kere Maşallah" albümünde "Hayat Umutla Başlar"ı, Ezginin Günlüğü'ne saygı albümü "Çeyrek"te "Teninle Konuşmak"ı seslendirmiştir. 2004'te Müslüm Gürses'in "Neredesin Firuze" filmi için "Sensiz Olmaz"ı yorumlaması büyük ilgi toplamıştır. Aynı yıl Teoman ile konserlere çıkmış, 2007'de bu konserin kayıtları "Konser" albümünde yayınlanmıştır. Aynı yıl Fikret Kızılok ile bestelediği çocuk şarkıları "Büyükler için Çocuk Şarkıları" adıyla yayınlanmıştır. 2009'da Gülben Ergen "Bu Su Hiç Durmaz" şarkısını albümünde seslendirmiştir. Birsen Tezer, Ceylan Ertem ve Jehan Barbur'un katılımıyla 21 Aralık 2012'de "Kadın Sesi Değmiş Şarkılar" konseri vermiştir. 2011'de "Aşk Tesadüfleri Sever" filminde Mehmet Günsür "Eylül Akşamı"nı yorumlamıştır. 2014'te Ahmet Kaya için yapılan saygı albümünde "Mahur" şarkısını söylemiştir.

Bülent Ortaçgil hayatını uzun zamandır Marmaris'in Bozburun mevkiinde sürdürmektedir.

Diskografisi:
Teklileri: 1971: Anlamsız / Yüzünü Dökme Küçük Kız; 1974: Olmalı mı, Olmamalı mı? / Şık Latife.
Stüdyo albümleri: 1974: Benimle Oynar Mısın; 1990: 2. Perde; 1991: Oyuna Devam; 1994: Bu Şarkılar Adam Olmaz; 1998: Light; 2003: Gece Yalanları; 2010: Sen; 2022: Elli Buçuk.
Diğer albümler: 1976: 3 Masal; 1984: Rüzgara Söylenen Şarkılar; 1985: Biz Şarkılarımızı... (Fikret Kızılok ile); 1986: Pencere Önü Çiçeği (Fikret Kızılok ile); 1999: Eski Defterler; 2007: Konser (Teoman ile); 2007: Büyükler için Çocuk Şarkıları (Fikret Kızılok ile); 2017: Senfonik Ortaçgil.
Yer aldığı albümler: 1991: The Other Side of Turkey (Erkan Oğur ile); 1995: Rüzgara Şarkılar Söyle (Ayşegül Yeşilnil); 1996: Bir Ömürlük Misafir (Erkan Oğur); 2000: Ortaçgil için Söylenen Ortaçgil Şarkıları; 2001: Kaç Yıl Geçti Aradan; 2001: Başucu Şarkıları (Zuhal Olcay); 2005: Love, Peace & Poetry: Turkish Psychedelic Music; 2006: 41 Kere Maşallah; 2007: Çeyrek; 2011: Göğe Selam.