Bill Gates Yazıları

Bill Gates Kimdir?

28 Ekim 1955 Seattle doğumlu ABD'li iş insanı, yazılım geliştirici, yatırımcı, yazar ve hayırseverdir. Evli ve üç çocuk babasıdır.

Gates, Microsoft şirketinin kurucu ortaklarındandır ve şirketin yönetim kurulu başkanlığı, icra kurulu başkanlığı (CEO), başkanlık ve baş yazılım mimarlığı görevlerinde bulunmuştur. Forbes dergisine göre 2009'da Gates dünyanın en zengin kişisiydi. 1995'ten 2017'ye kadar, 2010-2013 yılları hariç her yıl Forbes'un dünyanın en zengin insanı unvanını elinde tutmuştur. Eylül 2022 itibarıyla tahmini net değeri 114 milyar ABD doları olup, kendisini dünyanın en zengin beşinci kişisi yapmaktadır.

Amerikalı girişimci Gates, iki kişilik şirketini (Microsoft) başta gelen bir yazılım şirketine dönüştürdü. Gates 20. yüzyılın son döneminde en başarılı şirket patronlarından biri oldu. Seattle/Washington'da avukat bir babayla öğretmen bir annenin oğlu olarak dünyaya gelen Gates, henüz on iki yaşındayken özel bir okulda ilk informatik kurslarına gitti. Okul arkadaşı Paul Allen ile birlikte boş zamanlarını çoğunlukla bilgisayar yazılımları üzerinde çalışarak geçiriyordu.

Yakınlarındaki bir şirketin büyük bilgisayarını para ödemeden kullanabilmek için, iki arkadaş kullanıcılar için yazılım hatalarını arayıp buluyorlardı. Bu şekilde bilgisayar konusunda uzmanlaşan öğrenciler, 1972'de ilk şirketlerini (Traf-O-Data) kurdular. Bu şirket bir trafik sayım ve kontrol sistemi için yazılımlar üreterek hemen 20.000 dolarlık satış yaptı. Gates bundan bir yıl sonra TRW adlı silah işletmesinde staj gördü.

Kişisel bilgisayarlar 70'li yılların ortasında henüz gelişimlerinin ilk aşamasında bulunuyorlardı. MITS şirketinin Altair adını verdikleri en önemli numunesi henüz tekbiçim, kullanılabilir bir yazılıma sahip olmayıp ancak tamamlanmamış bir işletim sistemine sahipti.

Gates ve Allen'ın, Altair için 1974'te geliştirdikleri yazılım dili BASIC sayesinde bilgisayar kullanıcıları programlarını kendileri yazabiliyorlardı. MITS şirketi genç araştırmacılardan pazarlama ruhsatını satın alarak kendilerine sistemi daha da geliştirmeleri için sipariş verdi. Gates bunun üzerine tahsilini bırakarak Allen ile birlikte Albuquerque/New Mexico'da Microsoft adlı şirketi kurdu.

Microsoft, kendini sebatla mikro bilgisayarlar için yazılımı geliştirmeye adayan ilk işletmelerden biridir. Aradan kısa bir süre geçtikten sonra General Electric gibi şirketler, devamlı müşterileri arasında bulunmaktaydı. Gates 1977'de, aletlerini BASIC ile donatabilmek amacıyla, Apple, Tandy ve Commodore gibi PC (Personal Computer - Kişisel Bilgisayar) üreticileriyle lisans sözleşmeleri imzaladı.

Ayrıca FORTRAN, COBOL ve Pascal gibi yazılım dillerini geliştirmekle, Microsoft'a bir üstünlük ve uluslararası pazar yolunun kendilerine açılmasını (1978'den sonra ilkin Japonya olmak üzere) sağladı. Gates 1979'da yalnızca 13 çalışanıyla yaklaşık 3 milyon dolarlık bir satış gerçekleştirebildi.

PC'ler için yazılması gereken işletim sistemi teklifinin Gary Kildall tarafından reddedilmesinin ardından IBM, Gates'e yöneldi. Gates, Seattle Computer Products (SCP) şirketinden 50.000 USD karşılığında DOS işletim sistemini satın aldı ve SCP'de DOS yazılımcılarından biri olan Tim Paterson'ı kadrosuna dahil etti. DOS işletim sistemi IBM'in ihtiyaçları doğrultusunda değiştirilerek MS-DOS adını aldı. MS-DOS (Microsoft Disc Operating System - Diskli İşletim Sistemi) 80'li yıllarda dünya çapında satış rekorları kırdı (120 milyon nüsha).

Gates akıllıca bir öngörüyle haklarını mahfuz tutarak diğer donanım üreticilerine de satış yapabildi. Bunu izleyen zamanda giderek daha çok şirket IBM ile bağdaşan aygıtları piyasaya sürünce, geliştirdikleri işletim sistemi bütün bilgisayarlar için tekbiçim hale geldi. Bu arada 1.000 çalışanı olan şirket, 80'li yılların ortasından sonra Avrupa'da şubeler kurdu. Şirketin başkanlığını yürüten Gates, tutarlı ekip çalışmasına ve katı bir verim ilkesine önem veriyordu. Bütün çalışanların verimleri altı ayda bir değerlendirilmekteydi.

Gates işletim sistemine paralel olarak uygulama yazılımları alanında da son derece başarılı çalışmalar ortaya koyuyordu. Multiplan Çizelge Hesap Yazılımından (1982) sonra, 1983'te ilk kez fareyi (mouse) kullanan Word adlı metin işleme sistemini başlattı. Özellikle Word Avrupa'da çok satılırken, ABD'de Lotus 1-2-3 ve WordPerfect adlı rakipleri karşısında, ancak yavaş yavaş başarıya ulaşabildi.

Microsoft'un yazılım alanındaki kesin başarısı, Apple şirketinin kendilerine verdikleri siparişle gerçekleşti. Macintosh adını verdikleri örnek oluşturacak nitelikteki bilgisayar için çeşitli uygulama sistemleri (örneğin Word ve Excel) geliştirildi. Gates şirketini 1986'da anonim şirkete çevirdi. Aradan çok geçmeden yalnız kendi payının (%45) borsa değeri 1 milyar doların üzerindeydi.

MS-DOS işletim sisteminin grafik bir iyileştirmesi olan Windows'un geliştirilmesi çalışmalarına Gates 1985 yılında başlamıştı. Windows'u piyasaya sürdükten (1987) üç yıl sonra bir pazarlama kampanyasıyla başarılı oldular. Microsoft bu sistemi sürekli olarak daha ileri yazılım elemanlarıyla genişletiyordu. Gates özellikle Windows'u daha basit ve daha kullanışlı bir biçime sokmaya önem veriyordu. Microsoft 1993'te tartışmasız piyasanın lideriydi (yıllık ciro: 36 milyar dolar; borsa değeri: 140 milyar doların üstünde). Gates'in kişisel serveti yaklaşık olarak 62 milyar (2007 sonu Forbes'a göre) dolar olarak tahmin edilmektedir.

Ocak 2000'de CEO'luktan istifa edip yerine Steve Ballmer geçene kadar Gates şirketi başkan ve CEO olarak yönetti, ancak yönetim kurulu başkanı olarak kaldı ve baş yazılım mimarı oldu. 1990'ların sonlarında, rekabete aykırı olduğu düşünülen iş taktikleri nedeniyle eleştirildi. Gates, Haziran 2008'de Microsoft'ta yarı zamanlı bir pozisyona ve o zamanki eşi Melinda Gates ile 2000 yılında kurdukları Bill & Melinda Gates Vakfı'nda tam zamanlı çalışmaya geçti. Şubat 2014'te Microsoft yönetim kurulu başkanlığından istifa etti ve yeni atanan CEO Satya Nadella'yı desteklemek üzere teknoloji danışmanı olarak yeni bir görev üstlendi. Gates, Mart 2020'de iklim değişikliği, küresel sağlık ve kalkınma ve eğitim alanlarında hayırseverlik çalışmalarına odaklanmak üzere Microsoft ve Berkshire Hathaway'deki yönetim kurulu görevlerinden ayrıldı.

Kariyerinin son dönemlerinde ve 2008'de Microsoft'un günlük operasyonlarından ayrılmasının ardından Gates birçok iş ve hayırseverlik girişiminde bulunmuştur. Cascade Investment, bgC3 ve TerraPower gibi birçok şirketin kurucusu ve yönetim kurulu başkanıdır. Dünyanın en büyük özel vakfı olduğu bildirilen Bill & Melinda Gates Vakfı aracılığıyla çeşitli hayır kurumlarına ve bilimsel araştırma programlarına önemli miktarda para bağışlamıştır. Vakıf aracılığıyla, 21. yüzyılın başlarında Afrika'da çocuk felcinin yok edilmesine önemli ölçüde katkıda bulunan bir aşılama kampanyasına öncülük etti. 2010 yılında Gates ve Warren Buffett, The Giving Pledge'i kurarak kendileriyle birlikte diğer milyarderlerin de servetlerinin en az yarısını hayır işlerine bağışlama sözü vermelerini sağlamıştır. Gates dört kitap kaleme almıştır: *The Road Ahead* (1995), *Business @ the Speed of Thought* (1999), *How to Avoid a Climate Disaster* (2021) ve *How to Prevent the Next Pandemic* (2022).