Betül Mardin Yazıları

Betül Mardin Kimdir?

Betül Mardin, 1 Aralık 1927'de İstanbul, Şişli'de dünyaya geldi. Babası Muhiddin Arif Mardin, İş Bankası'nın İskenderiye Genel Müdürlüğü görevinden emekli ve Türk Petrol'ün kurucularındandır. Annesi ise Adliye Nazırı Necmettin Kocataş'ın kızı Fatma Fahire'dir. Kökleri İslam dininin peygamberi Muhammed'in torunu Hüseyin'e kadar uzandığı iddia edilen bir Osmanlı ailesi olan Mardin ailesinin ikinci çocuğudur. Müzik yapımcısı ve prodüktör Arif Mardin'in ablasıdır. Gazeteci yazar Ayşe Arman'ın kayınvalidesidir. Arnavutköy Amerikan Kız Koleji'nden 1946 yılında mezun oldu. Babası üniversiteye gitmesine izin vermedi.

1950 yılında evlendi; eşi çalışmasını istemediği için bir işe girmedi. Evde hanımlara İngilizce dersi, Amerikalılara ise Türkçe dersi verdi. Yemek ve dikiş kursuna gitti. Evliliği 1957 yılında sona erdi.

1952 yılında Tercüman gazetesinin magazin bölümünde mesleğe adım atan Mardin, üç yıl sonra Hakkı Devrim yönetimindeki Yeni Sabah'a geçti. ABD Konsolosluğundaki Amerikan Haberler Merkezi'nde çalıştı.

1959 yılında tiyatrocu Haldun Dormen ile evlendi. Birkaç yıl sonra yakın dostlarından Turgut Özakman'ın TRT'de Merkez Program Daire Başkanlığı ve Genel Müdür Yardımcılığı yaptığı yıllarda, İstanbul TRT'de 1964 yılında çalışmaya başladı. 1967 yılında Uğur Dündar ile birlikte İngiltere'ye BBC'ye eğitim için gönderildi.

İngiltere'de BBC Televizyon Kursu'ndan mezun oldu. Döndüğünde Ankara televizyon bölümüne ders verdi ve oyun bölümünün başkanı oldu. İstanbul'da olan eşi ve çocuğu için 1968 yılında görevinden istifa edip İstanbul'a gitti.

TRT'den ayrıldığı yıllarda Haldun Dormen'le birlikte olduğu için sinema ve tiyatro konularında bilgi sahibidir. Kuvvetli bir iletişim ağına sahip olduğunu düşünür; bu yüzden arkadaşları ona 'Ahtapot Betül' adını yakıştırır. Bu durumu değerlendireceği yeni bir iş alanı arar ve babasının kapısını çalar: "Bana para ver, sonra sana veririm." Babası çalışmasına olumlu bakar. Ardından Akbank Genel Müdürü Ahmet Dallı'ya gider. Yıl 1968... Tanıtım programları yapmaktan bahseder ancak Dallı farklı bir iş önerir: "Benim emrimde 3 bin 500 kişi çalışıyor. Ben bir şey söylüyorum, onlar ağlamaya başlıyorlar. Halbuki ben 'Aferin çok güzel yaptınız' diyeceğim. Anlamıyorlar. Benim söylediklerimi onlara, onların söylediklerini bana getir." Halkla ilişkilerde beşeri münasebetler adı altında bir iştir bu. Haftada üç gün gelip 1.900 lira maaş alması önerilir. O zamanlar bu alanda Türkiye'de çalışan bir iki erkek vardır, onlar da yabancı büyük petrol şirketlerinde çalışmaktadır.

10 Haziran 1968 tarihinde, Türkiye'de ilk defa icra edilen bir meslek olarak, Galata'daki binada Akbank'a halkla ilişkiler uzmanı olarak işe başladı. Ardından Disko-Türk Plak Şirketi'nden bir teklif alır; şirketin basın ve reklam işlerini yürütmesi istenir. Sonra Kervansaray adlı bir kulübün sadece menülerini düzenlemek için bir teklif daha alır.

1971 yılında, Türkiye'de yapmaya çalıştığı bu işin dışarıda nasıl olduğunu anlamak için İngiltere'ye, Kemal Has'ın İmsa firmasında çalışmaya gitti. 1974 yılında Türkiye'ye döndüğünde aynı yıl İstanbul Festivali'nin birinci yılı hazırlıkları yapılmaktadır; festivalin tanıtım işlerine yardımcı olur. Ardından Alaaddin Asna ile birlikte A&B'yi kurdu. 1984'te bu ortaklık sona erdi ve 1987 yılında Canan Bengiselp, Nilgün Pirinççioğlu ve Cemal Noyan'la, bugün Türkiye'nin önde gelen halkla ilişkiler şirketlerinden olan İmage'ı kurdu. Bir zamanlar babasının çalışmasına izin vermediği Betül Mardin, halkla ilişkiler dalında birçok başarı ödülü aldı ve yıllarca 'en başarılı' seçildi.

Betül Mardin, işini ilk kez dinleyene altı kelimeyle "Sen beni kaşı, ben seni kaşıyayım" şeklinde tarif eder. Akademik bir dil kullanmak gerektiğinde ise halkla ilişkileri "İtibar Mimarlığı" kategorisine sokar.

1969 yılında İstanbul Üniversitesi İletişim Fakültesi'nde Radyo ve Televizyon Programcılığı dersi verdi. 1975 yılından itibaren Boğaziçi Üniversitesi Turizm Bölümü'nde ve İstanbul Üniversitesi İletişim Fakültesi'nde halkla ilişkiler konusunda dersler verdi. 1997 yılından beri İstanbul Bilgi Üniversitesi İletişim Fakültesi Halkla İlişkiler bölümü öğretim üyesidir. 1995 yılında Uluslararası Halkla İlişkiler Derneği'nin (IPRA) başkanı oldu ve bu göreviyle IPRA'nın ilk Türk kadın başkanı unvanını aldı. İki yıl sonra 'üstat' anlamına gelen 'Member Emeritus' unvanını kazandı. IPRA Geçmiş Başkanlar Konseyi'ne başkan seçildi.

1998 yılında Anadolu Üniversitesi tarafından iletişim konusunda fahri doktor ilan edildi.

Betül Mardin, ilk evliliğini Robert Koleji'nin bir çay partisinde tanıdığı, sonrasında babasının yanında avukatlık yapacak olan Akgün Ustalar ile 1950 yılında yaptı. 1957 yılında boşandı. Bu evliliğinden Şerife Leyla adında bir kızı vardır. İkinci evliliğini 1959 Temmuz'unda tiyatrocu Haldun Dormen ile yaptı. Sekiz yıl süren bu evlilikten Ömer (d.1961) adında bir oğlu oldu. Bir daha evlenmedi. Üç torunu vardır.

Ödülleri:
- 1998: Türk Kadınlar Birliği Şişli Şubesi tarafından Cumhuriyetin 75. Yılı ödülü.
- 1996-1997: Kongre Gazetesi, IMAGE adına, "Yılın En Başarılı Tanıtım" Ödülü.
- 1996: Kadınca Dergisi "En Başarılı Kadınlar" Ödülü.
- 1995-1999: İletişim Fakültesi Başarılı İletişimcileri Ödülü.
- 1994: IPRA "Golden World Awards"
- 1994: Milli Prodüktivite Merkezi "Yılın Altı İşadamı" ödülü.
- 1984: Sheraton Otelleri Halkla İlişkiler ve Pazarlama Başarı Belgesi.
- 1983: Sheraton Otelleri (EAME-1) Halkla İlişkiler Ödülleri.
- 1982: American Hotel Birliği Halkla İlişkiler Altın Anahtar 2.liği.
- 1979: Halkla İlişkiler Dünya Kongresi Özel Olay Yarışması 3.lüğü.