Barış Manço Yazıları

Barış Manço Kimdir?

Türk şarkıcı, besteci, söz yazarı, televizyon programı yapımcısı ve sunucusu, köşe yazarı ve kültür elçisi. Türkiye'de rock müziğin öncülerinden olup Anadolu rock türünün kurucuları arasında yer alır.

2 Ocak 1943 tarihinde İstanbul'da doğdu. Dört çocuklu ailede Savaş, İnci ve Oktay adlarında üç kardeşi vardı. Annesi, devlet konservatuvarı klasik Türk sanat müziği hocası, sanatçısı ve yazar Rikkat Uyanık, babası İsmail Hakkı Manço'dur. Sahnelerle ilk kez 1958 yılında Galatasaray Lisesi'nde öğrenciyken tanıştı. 1957'de amatör olarak müzikle ilgilenmeye başladı ve 1958'de ilk grubu Kafadarlar'ı kurdu. Galatasaray Lisesi'ni bitirdikten sonra yüksek öğrenimini tamamlamak için Belçika'daki Kraliyet Güzel Sanatlar Akademisi'ne gitti ve burada resim, grafik ve iç mimarlık alanında eğitimini birincilikle tamamladı.

Grubu Kurtalan Ekspres ile beraber Türkiye'de ve yurtdışında birçok ülkede konserler verdi. Yaptığı 200'den fazla beste sayesinde 12 altın ve 1 platin albüm kazandı. Ayrıca bu besteler Arapça, Bulgarca, Felemenkçe, Almanca, Fransızca, İbranice, İngilizce, Japonca ve Yunanca gibi birçok dile çevrilerek farklı sanatçılar tarafından yorumlandı.

Manço'nun şarkıcı ve besteci kişiliği, sunucu ve program yapımcısı kişiliğiyle de birleşerek ortaya herkesin çok sevdiği Barış Manço çıktı. Ekranların en sevilen eğlence ve kültür programlarından biri olan 7'den 77'ye, ilk olarak 1988 yılında TRT 1'de yayınlanmaya başladı. 1998 yılının Haziran ayında 378. kez ekrana gelerek Türk televizyonculuğunda ulaşılması zor bir rekoru kırdı. Ayrıca Ekvatordan Kutuplara isimli programında ekibiyle birlikte beş kıtada 100'den fazla yöreye giderek 600.000 km'ye yakın yol kat etti.

2 Ocak 1975 tarihli Baba Bizi Eversene, sanatçının tek sinema filmidir. Barış Manço bu filmde başrol oynamış ve filmin müziklerini Kurtalan Ekspres ile beraber yapmıştır. Ayrıca Sinan Çetin'in yönettiği 1985 yapımı 14 Numara adlı filmin müziklerini Kurtalan Ekspres'le, 1982 yapımı Çiçek Abbas filminin müziklerini de Cahit Berkay'la beraber yapmıştır.

1993 yılında Milliyet Gazetesi'nde Oku Bakiim başlığıyla konularını günlük hayattan alan köşe yazısı yazmaya başladı ve 1995 yılına kadar yazmaya devam etti. Daha önce 1963 yılında Yeni Sabah gazetesinde "Sami Sibemol" takma adıyla müzik içerikli yazılar da yazmıştır.

1998 yılında turizm sektörüne girerek Muğla'nın Bodrum ilçesi Akyarlar mahallesinde Club Manço adında devre tatil ve otelden oluşan 600 kişi kapasiteli bir tatil köyü açtı. Tesisin açılışını Cumhurbaşkanı Süleyman Demirel yapmıştır.

Türkiye'de temel eğitimin beş yıldan sekiz yıla çıkarılmasına destek olmak amacıyla eşi Lale Manço ile birlikte İstanbul'un Tuzla ilçesinde bir okul yaptırdı. 1997 yılında inşasına başlanan 30 derslikli Tuzla Barış Manço İlköğretim Okulu, sanatçının ölümü üzerine yarım kalmış, il özel idaresi tarafından tamamlanarak 2000 yılında eğitime başlamıştır.

'Türkiye'nin Evliyası' lakabını da kazanan sanatçının, Barış Manço Live In Japan (1996) adlı albümü, Japonya'daki konserinin canlı kayıtlarının olduğu bir albümdür. Bu albümün özelliği, Manço'nun veda etmeden önce yayınladığı son albüm olmasıydı. Ölümünden sonra Mançoloji adlı toplama albümü 1999 yılında yayımlandı ve 2,6 milyon satarak o yılın en çok satan albümü oldu.

Gittiği ülkelerden topladığı 310 adetlik fotoğraf makinesi koleksiyonu bulunmaktaydı. Bu koleksiyonunu ölmeden önce Türkiye Gazeteciler Cemiyeti'nin Cağaloğlu'nda bulunan Basın Müzesi'ne bağışlamıştır.

31 Ocak 1999 gece saat 23.30 civarında İstanbul'un Moda semtindeki evinde kalp krizi geçirdi ve kaldırıldığı Siyami Ersek Göğüs-Kalp-Damar Cerrahisi Hastanesi'nde 1 Şubat 1999'da saat 01.30'da hayatını kaybetti. Daha önce 1983 yılında bir kalp spazmı geçirmişti. 1991 yılında Devlet Sanatçısı unvanı aldığından dolayı cenazesi için devlet töreni düzenlendi. Bu töreni TRT, Kanal D ve Kanal 6 canlı olarak kesintisiz yayınladı. Samanyolu TV ve Star TV televizyonları Manço Köşk'ten sevenlerinin düşüncelerini gün boyunca aralıksız paylaştı. Ayrıca Star TV vefatın hemen öncesinde çekilen bir röportaj yayımladı. 3 Şubat 1999 tarihinde üzerinde Galatasaray bayrağı da bulunan Türk bayrağına sarılı naaşı Atatürk Kültür Merkezi'ne getirilerek tören düzenlendi, akabinde Levent Camisi'nde cenaze namazı kılındı ve Kanlıca'daki Mihrimah Sultan Mezarlığı'nda toprağa verildi. Mezarına "Gesi Bağları" yorumundan ötürü Kayseri'nin Gesi beldesinden getirilen toprak da kondu. Ölümünün duyulmasının ardından Cumhurbaşkanı Süleyman Demirel ve bazı siyasetçiler başsağlığı mesajı yayımladılar.

Ödülleri: Müzik ve televizyon hayatında üç binden fazla ödül almıştır. Bu ödüller Barış Manço Evi'nde sergilenmektedir. Başlıca ödülleri şunlardır: 1987 yılında Belçika tarafından "Türk Kültür Elçisi" unvanı; 1991'de "Türkiye Cumhuriyeti Devlet Sanatçısı" unvanı; 1991 yılında Japonya Soka Üniversitesi "Uluslararası Kültür ve Barış Ödülü"; 1991 yılında Hacettepe Üniversitesi "Sanatta Onursal Doktora" unvanı; 1992 yılında "Fransız Edebiyat ve Sanat Şövalyesi" unvanı; Belçika'nın Liège şehri "Onursal Hemşehri" unvanı; 1994 yılı Kocaeli Üniversitesi tarafından verilen "Barış Diploması"; 1995 yılında Denizli Pamukkale Üniversitesi "Çocuk Eğitimi Alanında Onursal Doktora" unvanı; 1995 yılında Japonya Min-On Vakfı "Yüksek Şeref Madalyası"; Uluslararası Teknoloji Ödülü; Belçika Krallığı Leopold II Şövalyesi Nişanı; 1995 yılında Türkmenistan Cumhurbaşkanı Saparmurat Türkmenbaşı tarafından verilen "Türkmen Vatandaşlığı" unvanı; 200'ün üzerinde şarkısı olduğu için 12 altın ve bir platin albüm ve kaset ödülü; Onursal Evlat Unvanı; 3000'in üzerinde plaket ve ödül.