Aslı Erdoğan Yazıları

Aslı Erdoğan Kimdir?

Aslı Erdoğan, 8 Mart 1967’de İstanbul’da doğdu. Ailesinin tek çocuğudur. Annesi Mine Aydoslu’dur. Yeni kuşak kadın yazarların en başarılılarından biri olan Erdoğan, aynı zamanda Avrupa Nükleer Araştırma Merkezi’nde görev yapan ilk Türk fizikçilerdendir.

Amerikan Robert Lisesi’nin ardından Boğaziçi Üniversitesi Bilgisayar Mühendisliği ve Fizik bölümlerini bitirdi. Aynı üniversitenin Fizik bölümünde yüksek lisans eğitimi aldı ve asistanlık yaptı. 1991-1993 yılları arasında Cenevre’de Avrupa Nükleer Araştırma Merkezi CERN’de Higgs bozonu üzerine çalıştı.

Türkiye’ye döndükten sonra bir süre İstanbul’da Afrikalı göçmenlerle yaşadı. 1994 yılında Brezilya’ya giderek Rio de Janeiro’da başladığı fizik doktorasını iki yıl sonra yarıda bırakarak yazmayı seçti. İki yıl daha orada yaşadıktan sonra 1998 yılında Türkiye’ye döndü.

1994 yılında ilk kitabı *Kabuk Adam* yayımlandı. 1996’da ilk öykü kitabı *Mucizevi Mandarin* yayımlandı; İsveç’te büyük yankı uyandıran bu kitap, Haruki Murakami, Joyce Carol Oates ve Vaclav Havel ile birlikte yılın kitapları arasında yer aldı. 1997 yılında Deutsche Welle’nin düzenlediği yarışmada “Tahta Kuşlar” adlı öyküsüyle birincilik ödülü aldı; bu öykü dokuz dile çevrildi. *Mucizevi Mandarin* Fransa’da Actes Sud tarafından basıldı.

*Kırmızı Pelerinli Kent* romanı, Norveçli yayınevi Gyldendal’ın Marg (Omurilik) serisine seçildi. Brezilya’ya giden bir Türk kızının Rio de Janeiro’da yabancılık çekmektense şehri keşfetmesini anlatan eser, İskandinav ülkelerinden yoğun ilgi gördü. Kitabın Fransızca baskısı yine Actes Sud tarafından yayımlandı. Romanın Bulgarca, Almanca, İngilizce ve Yunanca baskıları hazırlandı.

1999-2000 yıllarında Radikal gazetesinde köşe yazarlığı yaptı. MEET bursunu kazanarak Fransa’da St. Nazaire’deki Yabancı Yazarlar Evi’ne davet edildi. Üzerinde çalıştığı *Hayatın Sessizliğinde* adlı metnini burada tamamladı. 2005 yılında yayımlanan *Hayatın Sessizliğinde*, Dünya Yayınları tarafından yılın kitabı seçildi. Kitaptan bir bölüm Milano’da Piccolo Tiyatrosu’nda Serra Yılmaz tarafından seslendirildi, dans tiyatrosu ve baleye uyarlandı. Aynı yıl Fransız edebiyat dergisi Lire tarafından “geleceğin 50 yazarı” arasında gösterildi.

“Mahpus” adlı öyküsü Fransa’da filme çekildi. Aslı Erdoğan’ın yapıtları birer çağdaş klasik olarak nitelendirildi. Uluslararası basında pek çok övgüyle adını duyuran yazar, Le Monde, Frankfurter Allgemeine Zeitung, Neue Zürcher Zeitung, Die Welt, Der Freitag, Die Berliner Literatur Kritik gibi gazete ve dergilerde yüzden fazla makale ve çalışmaya konu oldu. Ingo Arend, Ruth Klüger, Barbara Frischmuth gibi yazarlar Aslı Erdoğan’ı yazdı. La Libre Belgique tarafından Antonin Artaud ve Malcolm Lowry ile kıyaslandı.

Gazete yazıları ve çeşitli dergilerde çıkan öykülerinin toplandığı iki seçki, *Bir Kez Daha* ve *Bir Delinin Güncesi* adı altında 2006 yılında yayımlandı. 2010 yılında yayımlanan *Taş Bina ve Diğerleri* adlı kitabı Sait Faik Hikâye Armağanı’nı kazandı. 2010-2011 yıllarında tekrar Radikal’de köşe yazarlığı yapan Erdoğan, Nisan 2011’de Özgür Gündem gazetesinde köşe yazarlığına başladı.

2012 yılında Literaturhaus ve Uluslararası PEN Kulübü’nün değerlendirmesiyle “Zürih kent yazarı” seçildi ve altı aylık bir burs alarak kent üzerine yazıp okuma günlerine katılmak üzere Zürih’te yaşadı. 2013 yılında Norveç’te kadınların seçme ve seçilme hakkını elde edişinin 100. yılı adına konan “Sınırda Sözcükler Ödülü” (Ord i Grenseland Prisen) verildi.

Aslı Erdoğan, şair Hasan Öztoprak ile bir ilişki yaşadı ancak hiç evlenmemiştir.

Özgür Gündem gazetesinin yayın danışma kurulu üyesi olan Erdoğan, gazeteye yönelik soruşturma kapsamında 20 Ağustos 2016 tarihinde tutuklandı. 133 gün süren tutukluluğunun ardından 29 Aralık 2016 tarihinde tahliye edildi. Yurt dışı yasağının kalkmasının ardından Almanya’ya yerleşen yazar, çeşitli Avrupa ülkelerinde etkinliklere katılmaya devam etmektedir.

**Kitapları:**
1994 – Kabuk Adam (Roman)
1996 – Mucizevi Mandarin (Öykü/Deneme)
1998 – Kırmızı Pelerinli Kent (Roman)
2000 – Bir Yolculuk Ne Zaman Biter (Gazete Yazıları)
2005 – Hayatın Sessizliğinde
2006 – Bir Delinin Güncesi (Deneme – I)
2006 – Bir Kez Daha (Deneme – II)
2009 – Taş Bina ve Diğerleri (Öykü)
2017 – Artık Sessizlik Bile Senin Değil

**Ödülleri:**
1997 – Deutsche Welle Birincilik Ödülü (Tahta Kuşlar)
2005 – Dünya Yayınları Yılın Kitabı (Hayatın Sessizliğinde)
2010 – Sait Faik Hikâye Armağanı (Taş Bina ve Diğerleri)
2013 – Sınırda Sözcükler Ödülü (Ord i Grenseland Prisen)
2016 – Özgür Gazeteciler Cemiyeti Onur Ödülü
2016 – Free Chelsea Manning Ödülü
2016 – Tucholsky Ödülü (İsveç PEN)
2016 – Bruno Kreisky İnsan Hakları Ödülü
2017 – Theodor Heuss Madalyası
2017 – Erich Maria Remarque Barış Ödülü
2017 – Leipzig Medya Özgürlüğü Ödülü
2017 – Princess Margriet Kültür Ödülü (Avrupa Kültür Vakfı)
2017 – Stuttgart Barış Ödülü
2017 – Uçan Süpürge Tema Ödülü
2017 – Düşünce ve İfade Özgürlüğü Ödülü (Yayıncılar Birliği)
2018 – Simone de Beauvoir Kadın Hakları Ödülü
2018 – Chevalier des Arts et des Lettres (Fransa)
2019 – Václav Havel Kütüphane Vakfı Risk Altındaki Cesur Yazara Huzuru Bozma Ödülü
2020 – Frankofon Kadın Yazarlar Parlamentosu Onur Üyeliği