Türkiye ve Özbekistan ticarette 5 milyar dolarlık hedefe odaklandı

Türkiye ile Özbekistan, imzaladıkları anlaşmalarla ticari ilişkileri yeni boyuta taşımayı ve geçen yıl 3,1 milyar dolar olan ticaret hacmini 5 milyar dolara yükseltmeyi hedefliyor.
AA muhabirinin derlediği bilgiye göre, Cumhurbaşkanı Recep Tayyip Erdoğan ile Özbekistan Cumhurbaşkanı Şevket Mirziyoyev'in yoğun temasları, iki ülkenin ticari ilişkilerinin daha da geliştirilmesi açısından önem taşıyor.
Mirziyoyev, ocak ayında Türkiye'ye resmi ziyaret gerçekleştirmiş ve bu kapsamda Türkiye-Özbekistan Yüksek Düzeyli Stratejik İşbirliği Konseyi'nin 4'üncü toplantısı düzenlenmişti. İki ülke, sağlıktan ulaştırmaya, enerjiden ticarete, finanstan kültüre kadar çok sayıda anlaşmaya imza atmıştı.
Cumhurbaşkanı Erdoğan, Türk Devletleri Teşkilatının 13'üncü zirvesi için Ankara'da bulunan Mirziyoyev'le dün de görüştü. Bu görüşmede iki ülke ilişkilerinin ticaret, yatırım, madencilik, ulaştırma ve savunma sanayisi başta olmak üzere birçok alanda daha ileri taşınmasına yönelik konular ele alındı.
İki ülke arasında ticaret, sosyal güvenlik ve iş dünyasının desteklenmesine ilişkin 5 anlaşma imzalandı. Bu anlaşmalar arasında iki ülke ticaretine ivme kazandırması beklenen "Türkiye-Özbekistan Tercihli Ticaret Anlaşması'nın (TTA) Kapsamını Genişleten Protokol" de yer aldı.
İki lider, ticaret ve yatırım ilişkilerinin artırılmasına yönelik "Türkiye-Özbekistan İş ve Yatırım Konseyi" kurulmasını içeren anlaşmaya da imza attı. Konsey toplantılarıyla, ortak ticaret ve yatırım projelerine ivme kazandırılması, iki ülkenin kamu kurumları ve iş dünyası arasındaki işbirliğinin artırılması öngörülüyor.
Bu anlaşma ve görüşmelerin, iki ülke arasındaki ticarete ve işbirliğine yeni boyut kazandırması hedefleniyor.
Türkiye, dış ticarette net ihracatçı
Türkiye, Özbekistan'ın en büyük 4'üncü ticaret ortağı olarak öne çıkıyor.
Türkiye'den Özbekistan'a 2021 yılında 1 milyar 841,6 milyon dolarlık ürün ihraç edildi, bu tutar 2022'de 1 milyar 877,5 milyon dolara ulaştı. Türkiye'nin ihracatı, 2023'te 1 milyar 872,5 milyon dolar, 2024'te 2 milyar 228 milyon dolar oldu. Türkiye'den geçen yıl da Özbekistan'a 2,1 milyar dolarlık ürün ihraç edildi.
Bu ülkeden yapılan ithalat da 2021'de 1 milyar 800 milyon dolardan 2022'de 1 milyar 682,5 milyon dolara, 2023'te de 1 milyar 209,3 milyon dolara düştü. Türkiye'nin bu ülkeden yaptığı ithalat 2024'te 1 milyar 134,2 milyon dolar, geçen yıl da 1 milyar 39,9 milyon dolar olarak kayıtlara geçti.
İki ülke arasındaki ticaret hacmi, 2025'te 3 milyar 91,7 milyon dolar olarak belirlendi. Türkiye'nin, Özbekistan ile dış ticaretinde 2024'te ve geçen yıl 1 milyar dolar fazla verdiği görüldü.
Bu yılın 9 ayında da Özbekistan'a yapılan ihracat 1,5 milyar dolar, bu ülkeden gerçekleştirilen ithalat da 917,4 milyon dolar oldu. Söz konusu dönemde iki ülkenin dış ticaret hacmi 2,4 milyar dolar olarak hesaplandı.
Türkiye ile Özbekistan arasındaki dış ticaret hacminin ilk aşamada 5 milyar dolara, orta vadede 10 milyar dolara çıkarılması hedefleniyor.
İhracatta makineler öne çıkıyor
Türkiye'nin bu ülkeye ihraç ettiği ürünlerin arasında geçen yıl 572 milyon dolarla makineler, mekanik cihazlar, aletler ile bunların aksam ve parçaları ilk sırada yer aldı.
Bu ürünleri 194 milyon dolarla elektrikli makine ve cihazlar ile bunların aksam, parça ve aksesuarları, 123 milyon dolarla plastikler ve mamulleri izledi.
Türkiye'nin ithalatında da geçen yıl ilk sırada 414 milyon dolarla "bakır ve bakırdan eşya" yer aldı.
Türk müteahhitlik sektörü de üstlendiği işler bakımından Özbekistan'da 2024'te 1,1 milyar dolarla 10'uncu sırada yer alırken 2025'te 940 milyon dolarla 6'ncı sıraya yükseldi.
Türk müteahhitler, Özbekistan'da bugüne kadar toplam değeri 9,5 milyar doları aşan 333 proje yürüttü.
Özbekistan'dan Türkiye'ye gelen ziyaretçilerin sayısı 5 yılda yüzde 138,3 arttı
Türkiye'yi ziyaret eden Özbeklerin sayısındaki artış son yıllarda dikkati çekti.
Bu kapsamda 2010-2020 döneminde ortalama 146 bin Özbek Türkiye'yi ziyaret etti, bu sayı Kovid-19 salgının etkilerinin sürdüğü 2021'de 272 bin 604'e yükseldi.
Sonraki yıllarda bu ülkeden gelen ziyaretçi sayısı, artışını sürdürerek 2022'de 419 bin 673'e, 2023'te 470 bin 644'e ve 2024'te 569 bin 818'e yükseldi. Türkiye'yi ziyaret eden Özbeklerin sayısı, geçen yıl da 2021'e kıyasla yüzde 138,3 artışla 649 bin 719'a ulaştı.