Aliye Rona Yazıları

Aliye Rona Kimdir?

Aliye Dilligil Rona (1 Ocak 1921, Dera – 29 Ağustos 1996, İstanbul), Türk sinema ve tiyatro oyuncusudur.

1921 yılında Suriye'nin Dera kentinde dünyaya geldi. Babası Trabzonlu bir demiryolu işletmecisidir. Tiyatrocu Avni Dilligil ve gazeteci Turhan Dilligil'in kardeşidir. Beyoğlu Akşam Kız Sanat Okulu'nda okudu. 1930'ların sonlarında Kadıköy Halkevi'nde amatör olarak tiyatro oyunculuğuna başladı. Ulvi Uraz, Avni Dilligil ve Arena Tiyatrosu'nda sahneye çıktı. İzmir Şehir Tiyatrosu'nda birlikte çalıştığı Zihni Rona ile evlendi.

Sinema oyunculuğuna 1947 yılında Kerim'in Çilesi filmiyle başlayan Aliye Rona, Türk sinemasında uzun yıllar karakter rollerinin değişmez ismi oldu. Oyunculuğun yanı sıra seslendirme de yapmıştır. Sinemada çilekeş, direnen, dikbaşlı, hakkını hukukunu arayan, kavgacı, töreci köylü kadını ve ana rollerini canlandırdı.

Yaklaşık yarım asırlık sanat hayatı boyunca 204 filmde rol aldı. 1965'te Hepimiz Kardeşiz, 1967'de Zalimler, 1968'de Son Gece ile Antalya Altın Portakal Film Festivali'nde "En Başarılı Yardımcı Kadın Oyuncu" ödüllerini aldı. 1969 Adana Altın Koza Film Festivali'nde Kuyu filmiyle "En İyi Yardımcı Kadın Oyuncu" seçildi. 1994 yılında 8. Altın Koza Film Festivali'nde Yaşam Boyu Onur Ödülü'ne layık görüldü.

Ömrünün son yıllarında sağ tarafına felç inen ve tekerlekli sandalyeye mahkûm olan Rona, İstanbul'un Pendik ilçesindeki bir huzurevinde kalmaya başladı. Bu huzurevinde yaşanan sağlık ve şiddet olayları televizyon haberlerinde gündeme gelmiş ve Aliye Rona burada kötü bir halde bulunmuştur. Yine bu huzureviyle ilgili haberler sırasında son isteğinin "Mustafa Kemal Atatürk'ün annesi Zübeyde Hanım'ı oynamak" olduğunu belirtmiştir. 29 Ağustos 1996 tarihinde kaldığı huzurevinde geçirdiği beyin kanaması nedeniyle 75 yaşında vefat eden sanatçı, Karacaahmet Mezarlığı'nda aile kabristanına defnedildi. Özel arşivi İstanbul'da Kadın Eserleri Kütüphanesi ve Bilgi Merkezi Vakfı'nda bulunmaktadır.