Ali Hamaney Yazıları

Ali Hamaney Kimdir?

Ayetullah Ali Hamaney, 19 Nisan 1939 tarihinde İran, Meşhed’de ailesinin ikinci erkek çocuğu olarak doğdu. Babası (Ayetullah Seyyid Cevad Hüseyni Hamaney) tarafı Azerbaycan Türkü ve annesi (Hatice Mirdamadi, Seyyid Haşim Necefabadi'nin kızı) tarafı Yezdli'dir. 4 yaşındayken büyük kardeşi Seyyid Muhammed ile birlikte mektebe (dini eğitim veren ana okul) gönderildi. Burada alfabe öğrenip Kur'an-ı Kerim kurslarına katıldı. İki kardeş daha sonra yeni kurulan İslami “Diyanet Dar ut Talimi” okulunda ilköğrenimine devam ettiler.

Ali Hamaney, lisede Cami-el-Mukaddemat, Sarf ve Nahv havzasına girdi. Babası ve diğer eğitimcilerden edebiyat ve Mukaddemat dersleri aldı. “Resail” ve “Mekasıb”ı Hac Şeyh Haşim Kazvini nezdinde okudu. “Satıh’ı Fıkıh” ve “Usulü-Fıkıh” derslerini de babasından öğrendi. Böylece Mukaddemat ve Satıh eğitim dönemini 5,5 yılda bitirmiş oldu. 1957'de Necef'e gitti ancak babasının izin vermemesi nedeniyle kısa süre sonra Meşhed'e döndü. 1958'de Kum'a yerleşti ve burada Seyyid Hüseyin Burucerdi ve Ruhullah Humeyni'nin derslerine katıldı.

1963 yılında Ayetullah Ruhullah Humeyni önderliğindeki İslami Hareket'e katıldı. Muhammed Rıza Pehlevi'nin saltanatı sırasında üç yıl sürgüne gönderilmeden önce altı kez tutuklandı ve cezaevlerinde kaldı. 1977 yılında İran Şahı tarafından sürgüne gönderilmek istense de İslami Hareket'in büyümesi üzerine sürgüne gönderilmedi ve Meşhed şehrine geri döndü. İran İslam Devrimi'nin gerçekleşmesi ve Ayetullah Humeyni'nin sürgünden dönmesi üzerine İslam İnkılabı Yüksek Şurası üyeliğine atandı. Bu görev üzerine Meşhed'den Tahran'a geldi.

1979 yılında İran Savunma Bakan Yardımcısı oldu. Aynı yıl Tahran vekili olarak İslami Şûra Meclisi'ne seçildi. 1980 yılında Humeyni tarafından İran Yüksek Savunma Şurası üyeliğine atandı. İran-Irak Savaşı'nda görev aldı. 27 Haziran 1981 tarihinde Ebuzer Camisi'ne yapılan bombalı saldırıda ağır yaralandı; sağ kolu, ses telleri ve akciğerleri ciddi şekilde hasar gördü ve sağ kolunu kalıcı olarak kullanamaz hale geldi.

İran Cumhurbaşkanı Muhammed Ali Recai'nin bombalı saldırı sonucunda ölmesi üzerine Ekim 1981'de yapılan cumhurbaşkanlığı seçimlerinde 16 milyon oy alarak İran'ın üçüncü cumhurbaşkanı seçildi. 1985 yılında ikinci kez cumhurbaşkanlığına seçildi. Ayetullah Humeyni tarafından 1986 yılında kurulan Düzenin Yararını Teşhis Konseyi'nin başkanlığına getirildi.

Ayetullah Ali Hamaney, 1964 yılında Mansure Huceste Bakırzade ile evlendi. Dört oğlu (Mustafa, Mücteba, Mesud ve Meysam) ve iki kızı (Büşra ve Hüda) olmak üzere altı çocuğu vardır.

3 Haziran 1989 tarihinde Ayetullah Humeyni'nin vefat etmesi üzerine, 4 Haziran 1989 tarihinde Uzmanlar Meclisi tarafından İran'ın ikinci yüce lideri seçildi. Dini lider olarak İran devletinin başı ve silahlı kuvvetlerin başkomutanı olarak görev yaptı; ekonomi, çevre, dış politika ve ulusal planlama dahil birçok alanda nihai karar alma yetkisine sahipti. 28 Şubat 2026 tarihinde, ABD ve İsrail'in ortak hava operasyonları sırasında Tahran'daki Yüce Liderlik kompleksine yapılan İsrail hava saldırısında öldü. İran devlet medyası 1 Mart 2026'da ölümü resmen doğruladı ve ülkede 40 günlük ulusal yas ile 7 günlük resmi tatil ilan edildi.