Alan Turing Yazıları

Alan Turing Kimdir?

Alan Mathison Turing, 23 Haziran 1912 tarihinde İngiltere’nin başkenti Londra’da doğmuştur. Babası Julius Mathison Turing, Hindistan’ın Orissa şehrinin Chatrapur kasabasında İngiliz kolonisi devlet memuru olarak çalışıyordu. Annesi Sara ise orada iken Alan Mathison Turing’e hamile kaldı ve Alan’ın İngiltere’de doğmasını istediklerinden Londra’ya gelerek şimdi yerinde Colonnade Hotel olan Maida Vale’de bir eve yerleştiler. Alan Turing’in John adlı bir abisi vardır. Çocukluk yılları boyunca ailesi, iki oğlunu İngiltere’de arkadaşlarına bırakarak Hindistan ile İngiltere arasında seyahat etti.

6 yaşında iken St. Michaels okuluna başladı. 1926’da 14 yaşındayken Dorset’te ünlü çok pahalı bir özel okul olan Sherborne Okuluna girdi. Okulun ilk günü İngiltere’deki Genel Grev’e denk geldi; ancak Turing, Southhampton’dan okula 60 milden fazla süren yolu tek başına bisikletle giderek büyük bir heves gösterdi. Turing’in matematik ve bilime olan doğal eğilimi, klasik eğitime ağırlık veren Sherborne’da öğretmenlerinin saygısını kazanmakta zorlansa da, ileri düzey matematik problemlerini çözme yeteneği dikkat çekiyordu. 1928’de 16 yaşında Albert Einstein’ın çalışmalarını kendi kendine kavradı.

Sherborne okulunda öğrenci iken üst sınıftan Christopher Morcom’la yakın arkadaşlık ve aşk ilişkisi kurmuştur. Morcom, tüberküloz hastalığı nedeniyle okuldan mezun olamadan öldü. Bu tarih Alan Turing için dönüm noktası oldu; dini inancını kaybetti ve ateist oldu.

Turing, okuldan mezun olunca 1931’den 1934’e kadar Cambridge Kings Kolej’e gitti. 1935’te üniversite diplomasını alır almaz Kings Kolej’e akademik üye seçildi. 28 Mayıs 1936’da sunduğu “Hesaplanabilir Sayılar: Karar Verme Probleminin bir Uygulaması” adlı çok önemli bir makalesinde, Kurt Gödel’in sonuçlarını yeniden formüle ederek Turing makineleri kavramını ortaya attı. Eğer bir algoritma ile temsil edilmesi mümkün ise düşünülmesi mümkün olan her türlü matematiksel problemin böyle bir makine kullanılarak çözülebileceğini ispat etmiş oldu. Eylül 1936’dan Temmuz 1938’e kadar Princeton Üniversitesi’nde Alonzo Church’ün yanında çalıştı. Haziran 1938’de tezini bitirip Felsefe Doktoru unvanını kazandı. Ayrıca Eylül 1938 tarihinden itibaren Hükümet Kod ve Şifre Okulunda (GCCS) İngiliz şifre kod kırma organizasyonunda yarı-zamanlı çalışmıştır. 4 Eylül 1939’da İngiltere’nin savaşa dahil olmasının ardından Turing, askerî hizmet için GCCS’nin savaş zamanı üssü Bletchley Park’ta görevlendirildi. 8 Numaralı Kulübe’de (Hut-8) bulunan Alman deniz kuvvetleri şifreli iletişimini okumadan sorumlu bölüme başkanlık yapmıştır. Enigma’yı hızlı kırmaya yardımcı olacak elektromekanik bir makine olan Bombe’yi tasarladı; bu makine, matematikçi Gordon Welchman’ın katkılarıyla geliştirildi. Turing ayrıca Deniz Kuvvetleri Enigmasını kırmak için Banburismus adlı Bayes tipi istatistik tekniğini keşfetti.

Matematikçi ve bir kriptolog olan Alan Turing, Almanların şifrelerini kırarak II. Dünya Savaşı’nda önemli bir rol oynamış ve savaş kahramanı sayılmıştır. Savaş sonrasında özellikle bilgisayar ve yapay zeka üzerine çalışmalar yapan Turing, 1945’ten 1947’ye kadar Ulusal Fizik Laboratuvarı’nda ACE (Otomatik Bilgisayar Motoru) tasarımında çalıştı. 1948’de Manchester Üniversitesi Matematik Departmanına okutman tayin edildi. 1949’da Manchester Üniversitesi’ndeki bilgisayar laboratuvarında vekil yönetici oldu ve ilk gerçek bilgisayarlardan biri için Manchester Mark 1 yazılımı üzerinde çalıştı. “Turing Makinesi” denilen algoritma tanımı ile modern bilgisayarların kavramsal temelini atmıştır. Adı ayrıca Princeton’da beraber çalıştığı tez hocası Alonzo Church ile geliştirdiği Church-Turing Hipotezi ile de matematik tarihine geçmiştir. Bu tez, bir algoritmayla tarif edilebilecek tüm hesaplamaların dört işlem, projeksiyon, eklemleme ve tarama operasyonları ile tarif edilebilecek hesaplamalardan ibaret olduğunu ifade eder. Bir matematiksel teorem olmaktan ziyade matematik felsefesi hakkında çürütülememiş bir hipotezdir. 1950’de yayımladığı “Bilgisayar Mekanizması ve Zeka” adlı makalesinde Turing testi kavramını ortaya atmıştır. 1952’den itibaren matematiksel biyoloji üzerine çalışmış ve morfogenez alanında reaksiyon-difüzyon modelini formüle etmiştir.

Alan Turing, 1941 ilkbaharında görev yerindeki arkadaşı Joan Clarke’a evlilik teklifinde bulundu ve nişanlandılar, ancak eşcinsel olduğunu öğrendiğinde nişan bozuldu. 1952’de Alan Murray adında biriyle birlikte oldu. Turing’in evinin soyulması üzerine Murray şüpheli konumuna düştü. Polis hırsızları yakaladı ve soruşturma sırasında Turing ile Murray arasındaki eşcinsel ilişki ortaya çıktı. Eşcinsellik suçlamasından yargılanıp 1 sene boyunca kimyasal olarak hadım etme yöntemi olarak kullanılan östrojen iğnesi olmaya mahkûm edildi. Suçlu bulunması dolayısıyla devletin gizli işleri için güvenilirlik izni kaldırıldı ve GCHQ’daki kriptografik konular üzerine devam eden danışmanlığı sona erdirildi.

8 Haziran 1954’te temizlikçisi onu Manchester’daki evinde ölü buldu. Bir gün evvel, yatağının kenarında bıraktığı yarı-yenmiş siyanürlenmiş elmayı yemek suretiyle siyanür zehirlenmesinden 7 Haziran 1954 tarihinde öldüğü açıklandı. Ölümü üzerindeki esrar perdesi halen tam olarak aralanmamıştır; intihar mı yoksa kaza mı olduğu tartışma konusudur.

1966’dan beri, Alan Turing anısına “Bilgisayar Mekanizmaları Birliği” tarafından her yıl, bilgisayar camiasına teknik makaleler yazan bir kişiye bilgisayar biliminin Nobel’i sayılan “Turing Ödülü” verilmektedir. 23 Haziran 2001’de Manchester’de Whitworth Sokağı’ndaki üniversite binaları arasında bulunan Sackville Park’ta Turing’in bir bronz heykeli dikildi. 10 Eylül 2009’da İngiliz başbakanı Gordon Brown, Turing’e yapılanları korkunç olarak nitelendirdi ve 2013’te Kraliçe II. Elizabeth, ölümünün ardından Turing’e kraliyet affı bahşetti. Steve Jobs’un Alan Turing’den etkilendiği ve bu nedenle Apple’ın logosunun Alan Turing’in ölüm biçiminden esinlenildiği iddia edilmektedir.