Zonguldak'ın madencilik kültürü yapay zeka destekli filmle 4 Aralık'ta anlatılacak

BOLU/ ZAFER GÖDER/GÖKHAN YILMAZ - Zonguldak'ın madencilik kültürü ile Madenci Korosu'nun hikayesi, bilimsel araştırma projesi kapsamında yapay zeka teknolojileri kullanılarak kısa film oldu.
Bolu Abant İzzet Baysal Üniversitesi (BAİBÜ) Rektörlüğü İletişim Koordinatörlüğünden Öğretim Görevlisi Ümit Öztürk, Ankara Müzik ve Güzel Sanatlar Üniversitesi Müzik ve Güzel Sanatlar Meslek Yüksekokulu Müdürü Doç. Dr. Can Doğan'ın danışmanlığında ve yürütücülüğünde "Yeraltından Yükselen Ses: Sürmeli Gözler" isimli bilimsel araştırma projesi hazırladı.
Öztürk, maden işçilerinin günlük yaşamı ve dayanışması ele alınan proje kapsamında kısa film hazırlamak için madencilerle iletişime geçti.
Maden işçilerinden oluşan "Madenci Korosu" üyelerinin fotoğraflarını temin eden Öztürk, filmin karakterlerini tasarladı.
Kısa filmin senaryosunu ve müziklerini de yapay zeka araçları kullanarak hazırlayan Öztürk, madencilerin aileleriyle vedalaşarak evlerinden çıktıktan sonra gün içinde yaşadıklarını ve mesai bitiminde moral bulmak adına yaptıkları koro çalışmalarını filmde işledi.
Filmin, 4 Aralık Dünya Madenciler Günü'nde gösterime girmesi planlanıyor
"Teknoloji madencilerin yaşantılarını daha etkili anlatmak için kullanıldı"
Ümit Öztürk, AA muhabirine, projenin yalnızca yapay zeka araçlarının kullanıldığı film çalışması olmadığını, bilimsel araştırma projesi olarak disiplinler arası anlayışla yürütüldüğünü söyledi.
"Yeraltından Yükselen Ses: Sürmeli Gözler" isimli kısa filmde Zonguldak'ın hafızasını ve madencilik kültürünü işlemeye çalıştığını anlatan Öztürk, "Projenin amacı sadece yapay zeka araçlarını kullanarak bir şey göstermek değil, Zonguldak'ın hafızasını, madencilik kültürünü, şehrin nasıl bu kültürle yoğrulduğunu anlatan kısa film oluşturmak. Projenin merkezinde gerçek insanlar var. Burada maden işçilerinden oluşan koromuz bulunmakta. Bunların başında da Doç. Dr. Can Doğan hocamız var." dedi.
Öztürk, filmde yönetmenlik, senaryo, görsel tasarım, karakter oluşturma, ses ve müzik üretimi çalışmalarını da kendi yaptığını dile getirerek, yapay zekayı ve teknolojiyi insan faktörünün önüne geçirmemeyi amaçladığını ifade etti.
Teknolojinin madencilerin yaşantılarını daha etkili biçimde anlatmak için kullanıldığından bahseden Öztürk, "Burada tamamen güncel yapay zeka araçlarını kullanmaya çalıştık. Ses üretimi, karakter oluşturma, video üretimi, ses tasarımı, müzik ve işitsel birçok farklı yapay zeka araçları söz konusu burada." diye konuştu.
Madencilerin yüzü yapay zeka karakterlerine dönüştürüldü
Öztürk, kısa filmin, Zonguldak'ta yaşayan maden işçilerinin günlük hayatından hareketle kurgulandığını dile getirerek, filmde madencilerin çalışma koşulları, birbirleriyle dayanışmaları ve fedakarlıklarının yanı sıra mesai sonrasında müzikle buluşmaları ve koro olarak sahne almalarının da işlendiğini kaydetti.
Öztürk, "Madenci Korosu" üyelerinden karakter oluşturulabilmesi için farklı açılardan fotoğraflar alındığını, bu görsellerin yapay zeka araçlarıyla avatar haline getirildiğini ve daha sonra senaryodaki sahnelere yerleştirildiğini anlattı.
Filmde senaryoyla bağlantılı sahneler oluşturulduğunu aktaran Öztürk, "Film şu anda 8,5-9 dakika civarında, giriş ve çıkış bölümleriyle süre yaklaşık 10 dakikaya ulaşacak. 4 Aralık Dünya Madenciler Günü'nde de kısa filmimizi yayınlayarak bir ilki başarmayı hedefliyoruz." dedi.
"Madenci Korosu'nun kültürel hafızasını kuşaklara aktarmayı amaçlıyoruz"
Doç. Dr. Can Doğan da koronun müzikal kimliğinin oluşumu, repertuvar çalışmalarının geliştirilmesi ve sahne performanslarının nitelikli yapıya kavuşturulması süreçlerinde uzun yıllardır aktif sorumluluk üstlendiğini söyledi.
Koronun müzikal gelişimine, sahne çalışmalarına ve ortaya koyduğu heyecana yakından tanıklık ettiğini belirten Doğan, "Bu koronun yalnızca müzikal bir topluluk değil, Zonguldak'ın madencilik kültürünü, emeğini, dayanışmasını ve ortak hafızasını taşıyan önemli bir yapı olduğunu düşünüyorum." dedi.
Madenci Korosu'nun sahip olduğu kültürel ve sanatsal birikimin yeni teknolojiler aracılığıyla daha geniş kitlelere ulaştırılması gerektiğini düşündüğünü dile getiren Doğan, "Koronun hikayesinin, müzikal icralarının ve madencilik kültürüyle kurduğu bağın alanında uzman kişiler tarafından değerlendirilerek kayıt altına alınması ve günümüzün dijital teknolojileriyle geleceğe aktarılması gerektiğine inanıyordum. Bu düşüncelerimi Öğretim Görevlisi Ümit Öztürk ile paylaştım. Kendisi de bu fikri yapay zeka teknolojileriyle birleştirerek bilimsel araştırma projeleri kapsamında sanatsal veri haline getirdi." diye konuştu.
Doğan, çalışmanın, kültürel mirasın korunması, görünür kılınması ve gelecek kuşaklara aktarılması açısından sosyal ve akademik sorumluluk taşıdığına işaret ederek, "Proje sayesinde hem koronun müzikal belleğini hem de Zonguldak'ın madencilik kültürünü yeni bir anlatım diliyle gelecek kuşaklara aktarmayı amaçlıyoruz." ifadesini kullandı.
Proje madencileri memnun etti
Madenci korosu üyesi 20 yıllık maden işçisi Dursun Nazlı da projede yer aldıkları ve değer gördükleri için mutlu olduklarını söyledi.
Madencilerin yeraltındaki cevheri ülke ekonomisine kazandırdığını belirten Nazlı, 6 Şubat 2023'te Kahramanmaraş merkezli meydana gelen depremlerde sahada yer aldıklarını, madencilerin ülkeye ve millete her zaman hizmet ettiğini anlattı.
Nazlı, madenciler olarak gençlere ulaşmayı çok istediklerini ve yapay zeka destekli projenin buna vesile olacağını dile getirdi.
Madenci korosu üyesi 13 yıllık maden işçisi Ersoy Keskin ise dünyanın en kutsal mesleklerinden birini yapan madencinin böyle bir konuya dahil edilmesine çok sevindiğini kaydetti.
Dedesinin ve babasının da madenci olduğunu dile getiren Keskin, "Kuşak olarak değişim, dönüşüm var. Projenin yapay zekayla yapılması daha çok ilgi ve dikkat çekecektir. Bunu yüzyıllardan beri devam eden madencilikle sentezlenmesi çok daha fazla önem arz edecektir." dedi.
Madenci korosu üyesi 13 yıllık maden işçisi Şafak Akça, madenciler olarak verilen her görevi layıkıyla yerine getirmek için ellerinden geleni yapmaya çalıştıklarını ifade etti.
Projede yer almaktan mutluluk duyduklarını kaydeden Akça, "Madencilerin sadece yeraltına inen, kömür kazan insanlar olarak bilinmelerini istemiyoruz. Bizler yeri geldiği zaman saz çalan, sahnede şarkı söyleyen, doğal afet süreçlerinde görev alan, elimizden geldiğince görevimizi dürüst şekilde yapan insanlarız. Böyle projelerde yer almak hem bizim hem de ailemiz için gurur verici." diye konuştu.