Navalni'yi öldürmek için kullanıldığı iddia edilen ok kurbağası zehri nedir?

İngiltere, Almanya, Fransa, İsveç ve Hollanda, Rus muhalif siyasetçi Aleksey Navalni'nin Güney Amerika'daki ok kurbağalarında bulunan bir zehir kullanılarak öldürüldüğünü açıkladı.

İngiltere Dışişleri Bakanlığı, iki yıl önce Sibirya'daki bir cezaevinde ölen Navalni'nin vücudundan alınan örneklerde zehirli epibatidin izlerine rastlandığını söyledi. Bu zehrin büyük olasılıkla siyasetçinin ölümüne neden olduğunu belirtti.

Rus Tass haber ajansına göre Kremlin bu iddiayı reddetti.

Peki, ok kurbağası zehri nedir ve insanı nasıl etkiler?

Bu nasıl bir zehir?

BBC Rusça'ya konuşan toksikoloji uzmanı Jill Johnson'a göre epibatidin, Ekvador zehirli ok kurbağasının derisinden elde edilen doğal bir nörotoksin ve morfinden 200 kat daha güçlü.

Epibatidin, Güney Amerika'da vahşi doğadaki zehirli ok kurbağalarında bulunabileceği gibi laboratuvarda da üretilebiliyor.

Avrupa ülkelerinin yaptıkları açıklamada, kapalı tutulan zehirli ok kurbağalarının bu zehri üretmediği ve bu toksinin Rusya'da doğal olarak bulunmadığını belirtildi.

Ok kurbağası zehri derisine salgılayan türler arasında bulunuyor.

Epibatidin üzerine, ağrı kesici olarak ve ağrılı iltihaplı akciğer rahatsızlıklarının giderilmesiyle ilgili araştırma yapılsa da toksik etkileri nedeniyle klinik olarak kullanılmıyor.

Zehirli ok kurbağası zehri nasıl etki eder?

Johnson'a göre, bu güçlü kimyasal sinir sistemindeki nikotinik reseptörler üzerinde etki gösteriyor.

Doğru dozda alındığında bu sinir reseptörlerini aşırı uyardığı için kas seğirmesine, felce, nöbetlere, kalp atışının yavaşlamasına, solunum yetmezliğine ve nihayetinde ölüme neden olabiliyor.

PA Medya'ya konuşan Leeds Üniversitesi'nde çevresel toksikolojisi profesörü Alastair Hay, bu maddenin solunumu tıkayabileceğini ve "onunla zehirlenen herkesin boğularak öleceğini" söyledi.

Bir kişinin kanında zehir bulunmasının, ona bu zehrin "kasıtlı olarak verildiğini" gösterdiğini de sözlerine ekledi.

Hay, epibatidin zehirlenmesinin "bazı diğer ilaçlarla birlikte uygulanmasıyla daha da artabileceğini ve bu kombinasyonların araştırıldığını" belirtti.

Bu zehir ne kadar nadir bulunur?

Johnson, epibatidinin son derece nadir olduğunu, sadece tek bir coğrafi bölgede ve eser miktarlarda bulunduğunu söyledi.

İngiltere Dışişleri Bakanlığı ve diğer kaynaklarca bahsedilen zehirli ok kurbağasının, Ekvador ve Peru'ya özgü bir tür olduğu düşünülüyor.

Kurbağalar alkaloid (bir tür organik bileşik) oluşturmak için doğru besinleri tüketir ve bu da derilerinde biriken epibatidini üretir.

Kurbağanın besinleri değişirse, epibatidin rezervleri tükenebilir.

Johnson "Doğru yerde, tam olarak doğru alkaloidleri üretmek için gereken besini yiyen vahşi bir kurbağa bulmak neredeyse imkansız... Neredeyse" diyor.

"Bu, insanlar için inanılmaz derecede nadir bir zehirlenme yöntemidir.

"Bildiğim diğer epibatidin zehirlenmesi vakaları yalnızca laboratuvar ortamında gerçekleşmiş ve ölümcül olmamıştır."

Rusya ne dedi?

Avrupa ülkeleri 14 Şubat Cumartesi günü yaptıkları açıklamada, Avrupa laboratuvarlarının Navalni'nin bilinmeyen bir zehir nedeniyle öldüğünü doğruladığını bildirdi.

Moskova daha önce Navalni'nin doğal nedenlerle öldüğünü iddia etmişti ancak eşi Yulia Navalnaya kocasının zehirlenerek "öldürüldüğünü" iddia etmişti.

Londra'daki Rusya büyükelçiliği, Moskova'nın Navalni'nin ölümünde parmağı olduğu yönündeki iddiaları reddetti ve Avrupa ülkelerinin açıklamasını "Batılı masalcıların zayıf zekası" ve bir çeşit propaganda olarak nitelendirdi.

Rus devlet haber ajansı Tass'ın aktardığına göre Kremlin sözcüsü Maria Zakharova, yapılan açıklamaların, "Batı'nın acil sorunlarının arasında dikkati dağıtmayı amaçlayan" bir kampanya olduğunu söyledi.

Ölüm anında Navalni üç yıldır hapisteydi ve son olarak Kuzey Kutbu'ndaki bir cezaevine nakledilmişti.

Rus kaynaklarına göre, 47 yaşındaki Navalni burada öldüğü gün kısa bir yürüyüş yaptıktan sonra kendini iyi hissetmediğini söyledi, ardından yere yığıldı ve bilincini kaybetti.

Bu haber, BBC gazetecileri tarafından hazırlandı ve kontrol edildi. Bir pilot proje kapsamında çevirisinde yapay zekadan da faydalanıldı.