Müzakereler bitti, açıklamalar da tehditler de peş peşe geldi

Tüm dünyanın gözünü kulağını çevirdiği ABD ile İran arasındaki nükleer müzakerelerin ikinci turu Cenevre'de tamamlandı.

İRAN: TEMEL İLKELER KONUSUNDA ANLAŞTIK

Yaklaşık 2,5 saat görüşmenin ardından ilk açıklama İran cephesinden geldi. Dışişleri Bakanı Abbas Arakçi, görüşmelerin önceki tura kıyasla "iyi ilerleme kaydettiğini" söyledi. Arakçi, iki tarafın olası bir anlaşma için taslak metinler üzerinde çalışmayı ve metinlerin karşılıklı olarak incelenmesinin ardından bir sonraki turun tarihini belirlemeyi kabul ettiğini belirtti. Arakçi, her iki tarafın da uzlaşması zaman alacak pozisyonlara sahip olduğunu kaydederek temel ilkeler konusunda anlaştıklarını da sözlerine ekledi.

BEYAZ SARAY: TARTIŞILACAK ÇOK FAZLA AYRINTI VAR

ABD'den cephesi adına ilk açıklama ise Beyaz Saray'dan yapıldı. Adı açıklanmayan bir Beyaz Saray yetkilisi, "İran ile görüşmelerde ilerleme kaydedildi ancak tartışılacak çok fazla ayrıntı var" ifadelerini kullanarak, İranlıların görüş ayrılıklarını çözmek üzere ayrıntılı önerilerle iki hafta içinde geri dönüş yapacaklarını belirtti.

HAMANEY'DEN TEHDİT GELDİ: BİR UÇAK GEMİSİNDEN DAHA TEHLİKELİ OLAN, ONU DENİZİN DİBİNE GÖNDEREBİLECEK SİLAHTIR

Öte yandan müzakerelerin devam ettiği sırada İran dini lideri Ali Hamaney'den açık bir tehdit geldi. Tahran'daki yerleşkesinde halka seslenen Hamaney, "ABD Başkanı, son konuşmalarından birinde, 'Amerika, 47 yıldır İslam Cumhuriyeti'ni ortadan kaldıramadı' demiş. Adeta kendi halkına şikayette bulunmuş. Bu iyi bir itiraftır. Ben de diyorum ki; sen de bu işi yapamayacaksın." dedi.

ABD Başkanı Donald Trump'ın "Ordumuz dünyanın en güçlü ordusudur." dediğini hatırlatan Hamaney, "Dünyanın en güçlü ordusu bile bazen öyle bir tokat yiyebilir ki yerinden kalkamayabilir. Bir uçak gemisinden daha tehlikeli olan, onu denizin dibine gönderebilecek silahtır." ifadelerini kullandı.

ABD'nin müzakerenin sonucunu baştan belirlediğini belirten Hamaney şunları kaydetti: "Gelin nükleer enerjiniz hakkında müzakere edelim ve müzakerenin sonucu sizin bu enerjiye sahip olmamanız olsun, diyorlar. Müzakerenin sonucunu baştan belirlemek yanlış ve ahmakça bir iştir. Sen diyorsun ki gel şu konu hakkında konuşalım, anlaşmaya varalım; o halde neden sonucu önceden belirliyorsun ve mutlaka şu sonuca ulaşmalıyız diyorsun? Bu ahmakçadır. ABD başkanları, bazı senatörler ve diğer yetkililer bu ahmakça işi yapmaktadırlar."

PEZEŞKİYAN: SONUCA ULAŞMA NOKTASINDA CİDDİYİZ VE MÜZAKERE SÜRECİNİN SOMUT SONUÇLARA VARMASINI ÜMİT EDİYORUZ

İran Cumhurbaşkanı Mesud Pezeşkiyan da ülkesinin din adamları ile bir araya geldiği toplantıda ABD ile gerçekleştirilen müzakere görüşmelerine atıf yaparak, "Müzakereler Devrim Lideri'nin onayıyla yürütülmektedir. Amacımız konuşmak için konuşmak değil meseleleri çözüme kavuşturmaktır. Sonuca ulaşma noktasında ciddiyiz ve müzakere sürecinin somut sonuçlara varmasını ümit ediyoruz." ifadesini kullandı.

Barışçıl' nükleer programlarından 'asla' vazgeçmeyeceklerini vurgulayan Pezeşkiyan, bu sayede birçok sorunu çözdüklerini belirterek, "Ülkelerin İsrail'in İran'a yönelik saldırılarını kınamaları ve komşuların bölgedeki gerilimi azaltmak için ortaya koyduğu çabalar söz konusu bu işbirliğinin yansımasıdır." dedi.

İRAN İLE ABD ARASINDAKİ MÜZAKERE SÜRECİ

İsrail ve ABD'nin Haziran 2025'te İran'a yönelik saldırılarıyla kesintiye uğrayan İran ile ABD arasındaki nükleer müzakereler, başta Türkiye olmak üzere bölge ülkelerinin girişimleri ve Umman'ın arabuluculuğunda yeniden canlandırılmıştı.

Taraflar, 6 Şubat'ta Umman'da dolaylı müzakereler için bir araya gelmiş ve temasların sürdürülmesi konusunda mutabakata varmıştı. Umman'ın başkenti Maskat'ta gerçekleştirilen görüşmelerde heyetler aynı mekanda ancak ayrı salonlarda bulunmuş, mesajlar Ummanlı yetkililer aracılığıyla iletilmişti.

Maskat'taki ilk turda taraflar, bir anlaşmaya varamasalar da müzakere kanallarının açık tutulması ve teknik düzeyde çalışmaların başlatılması konusunda uzlaşmıştı. Görüşmelerde özellikle İran'ın uranyum zenginleştirme oranı ve yüksek düzeyde zenginleştirilmiş uranyum stokunun durumu başlıkları öne çıkmıştı.

Taraflar, ilk turun ardından müzakereleri Avrupa'ya taşıyarak Cenevre'de görüşme kararı almıştı.