Dr. Tercan: Çin'in Küresel Yönetişim İnisiyatifi dünya düzeni için adil ve dengeleyici bir alternatif sunuyor

İSTANBUL, 9 Eylül (Xinhua) -- Çin Cumhurbaşkanı Xi Jinping'in 2025 yılında küresel yönetişim sisteminin iyileştirilmesine yönelik "Çin çözümü" olarak ortaya koyduğu Küresel Yönetişim İnisiyatifi'nin ilk yılını değerlendiren İstanbul Aydın Üniversitesi Öğretim Üyesi ve Siyaset Akademisi Direktörü Dr. Canan Tercan, inisiyatifin dünyada artan eşitsizlikler karşısında daha adil ve dengeleyici bir alternatif sunduğunu belirtti.

Tercan, Xinhua'ya yaptığı açıklamada, mevcut Batı merkezli sistemin küresel adaleti sağlamakta yetersiz kaldığını ifade ederek, Shanghai İşbirliği Örgütü ve Çin'in ortaya koyduğu vizyonun giderek daha fazla önem kazandığını söyledi.

Batı Merkezli Sisteme Eleştiri ve Denge Arayışı

Bugüne kadarki uluslararası sistemin tek kutuplu yapısına dikkat çeken Tercan, "Şimdi günümüze baktığımızda ne var? Var olan bir batı sistemi var. Çok kutuplu sistemden ziyade tek kutuplu olan sistemden bahsediyorduk bugüne kadar" ifadelerini kullandı.

Bu yapının daha adil bir alternatife ihtiyaç duyduğunu savunan Tercan, "Dünyada adalet adına hareket etmesi gereken kurumların adaleti temin edemediği bir dönemdeyiz" değerlendirmesinde bulundu. Çatışmaların ve küresel eşitsizliklerin arttığı bu süreçte uluslararası arenaya "daha dengeleyici bir unsur gerekiyordu" diyen Tercan, yeni bir inisiyatifin gerekliliğine işaret etti.

Savaş Yerine Toplumsal Kalkınma ve Kazan-Kazan İlkesi

Çin'in sunduğu vizyonun tek kutuplu ve çatışma odaklı sisteme karşı kazan-kazan ilkesini merkeze aldığını belirten Tercan, Çin'in ekonomik altyapı ve ticaret odaklı halkçı ve adaletçi sisteminin dünyaya yeni bir perspektif sunduğunu söyledi. Tercan, bu perspektifin savaşı değil toplumsal kalkınmayı esas aldığını ve "sen de kazan, ben de kazanayım" anlayışına dayandığını ifade etti.

Shanghai İşbirliği Örgütü'nün Birleştirici Gücü

Küresel Yönetişim İnisiyatifi açısından Shanghai İşbirliği Örgütü'nün rolüne değinen Tercan, örgütün farklı aktörleri ortak bir zeminde buluşturabilme kapasitesine dikkat çekti.

Tercan, "Pakistan ve Hindistan gibi aslında düşman olan unsurların dahi ekonomik kalkınma, yol güvenliği, ticaret güvenliği ve pek çok başlıkta bir araya gelmesi, yani aslında Shanghai İşbirliği Örgütü'nün farklı aktörleri aynı masaya oturtabilmesi örgütün gücünü de gösteriyor" dedi.

Söylemden Eyleme Dönüşen Bir Yıl

İnisiyatifin önerilmesinin üzerinden geçen bir yılı da değerlendiren Tercan, ortaya konulan yaklaşımın finansmanla da desteklendiğini belirterek, "Önce bir proje olarak geldi. Kalkınma, güvenlik, medeniyetlerin birleşmesi, ortak platformlar kuruldu. Ardından bunlar finanse edilerek bunlar için sağlam bir zemin oluşturuldu" ifadelerini kullandı.

Çin Cumhurbaşkanı Xi Jinping'in vizyonuyla Asya ve Avrasya coğrafyasında yeni bir ekosistem oluşturulduğunu belirten Tercan, "Çin bunu genişleterek Asya ve Avrasya'da da daha geniş platformlu, halkların, devletlerin kazandığı, ekonomik eşitliğin var olduğu savaşsız ama kazanma odaklı bir sistemi öngörüyor" değerlendirmesinde bulundu.

Bölgenin doğalgaz, petrol ve ulaşım yolları gibi kaynaklarla kendi ekosistemini rahatlıkla sürdürebileceğini belirten Tercan, bu sayede Batı'daki karmaşık ve çatışmaya evrilen ortamdan uzaklaşarak daha müreffeh bir şekilde ilerlenebileceğini söyledi. Tercan, bu yapının küresel düzen açısından daha adil ve dengeleyici bir alternatif oluşturduğunu ifade etti.