Türkiye’nin maden ihracatı 7 ayda 4 milyar doları aştı: Saha verimliliği öne çıkıyor

Türkiye’nin maden ihracatı 2026’nın ilk yedi ayında yüzde 18,8 artışla 4,08 milyar dolara ulaşırken, sektörde üretim kapasitesinin etkin kullanılması ve operasyonel verimlilik yeniden önem kazanıyor. İstanbul Maden İhracatçıları Birliği (İMİB) verilerine göre aynı dönemde metalik cevher ihracatı yüzde 25,7 artarak 1,65 milyar dolara yükseldi. İhracattaki bu büyümenin sürdürülebilirliği için yalnızca üretim miktarının değil, sahadaki planlama, ekipman sürekliliği, kalite ve iş güvenliği süreçlerinin birlikte yönetilmesi gerektiğine dikkat çeken Aldur Madencilik Şantiye Teknik Yöneticisi ve Daimi Nezaretçi Mehmet Altınkaynak, gelişmeyi saha operasyonlarının bütünlüğü açısından değerlendiriyor.

ARTAN İHRACAT, SAHADAKİ VERİMLİLİK İHTİYACINI DA BÜYÜTÜYOR

İMİB’in verilerine göre Türkiye’nin maden ihracatı 2026’nın ilk yedi ayında 4 milyar 80 milyon dolara ulaştı. Temmuz ayında tek başına 645,4 milyon dolarlık ihracat gerçekleştirilirken, metalik cevherlerdeki yüzde 25,7’lik artış sektörün dış pazarlardaki hareketliliğinin önemli göstergelerinden biri oldu. 2025 yılı maden ihracatında da metalik cevherler 2,38 milyar dolarla en yüksek paya sahip ürün grubu olarak öne çıkmıştı.

Altınkaynak’a göre bu tablo, üretim sahalarının yalnızca daha fazla hammadde üretmesi değil, mevcut kapasitenin daha kontrollü ve sürdürülebilir biçimde kullanılması gerekliliğini ortaya koyuyor. Açık ocak işletmelerinde üretim planı; kırma-eleme kapasitesi, ekipmanların çalışma sürekliliği, bakım ihtiyaçları, kalite kontrol, lojistik ve maliyetlerle birlikte ele alındığında gerçek operasyonel verimlilik ortaya çıkıyor.

Bu yaklaşımın uygulamadaki karşılığı Altınkaynak’ın yönettiği operasyonun ölçeğinde de görülüyor. 703.600 metrekarelik bazalt ocağında 150 kişiye kadar ulaşan ekiplerin sevk ve idaresini üstlenen Altınkaynak, yıllık 854.250 ton ham istihraç kapasitesine sahip operasyonun planlanmasında görev alıyor. Nihai üretim kapasitesinin yıllık 751.920 ton seviyesinde tutulması, ham madde üretiminden ürün kalitesine uzanan sürecin birlikte yönetilmesini gerektiriyor.

TEKNİK YÖNETİMDEN SAHA İNOVASYONUNA

Bu ölçekteki operasyonlarda teknik yöneticinin rolü, yalnızca günlük üretim hedeflerinin takibiyle sınırlı kalmıyor. Altınkaynak; üretilebilirlik, maliyet, lojistik ve ekipman sürekliliği arasındaki ilişkiyi gözetirken, kritik arızaların üretime etkisini ve yedek parça ihtiyaçlarını da operasyon planlamasının parçası olarak ele alıyor. Yaklaşık 82-140 kişilik operasyonel yapıda açık ocak üretimi, bakım, kırma-eleme ve kalite kontrol süreçlerinin koordinasyonunu yürütmesi, görev alanının sahadaki üretim zincirinin farklı aşamalarına uzanmasını sağlıyor.

Bu deneyim, Altınkaynak’ın geliştirdiği Dinamik Saha Yetkilendirme Modeli (DSYM) çalışmasının da temelini oluşturuyor. Model, saha içerisindeki yetki ve sorumlulukların operasyonun değişen koşullarına göre daha etkin yönetilmesine odaklanırken, teknik kararların üretim sürekliliği ve iş güvenliğiyle birlikte değerlendirilmesini hedefliyor.

İş güvenliği ile üretim arasındaki kritik noktada teknik karar alma yetkisi bulunan Altınkaynak, 13,5 yıllık saha deneyimi boyunca risk analizleri ve personel eğitimlerini de operasyon yönetiminin bir parçası olarak sürdürüyor. Böylece üretim hedefleri ile güvenli ve sürdürülebilir çalışma koşullarının aynı teknik çerçevede ele alınmasına katkı sağlıyor. (Kübra Çolakbüyük)