Kırgızistan-Çin İş Forumu: Yatırım ve Teknoloji Çağı

Kırgızistan Bakanlar Kurulu Başkan Yardımcısı, Su Kaynakları, Tarım ve İşleme Sanayi Bakanı Erlist Akunbekov, Çin ile yürütülen ekonomik ilişkilerde ticaret odaklı modelden yatırım, yerel üretim ve teknoloji transferine dayalı yeni bir safhaya geçildiğini belirtti.
Kırgızistan Cumhurbaşkanlığı Konutlarındaki Kongre Salonu'nda, Çin Devlet Başkanı Şi Cinping'in Kırgızistan'a 31 Ağustos'ta gerçekleştireceği resmi ziyaret öncesinde "Kırgızistan-Çin: Sürdürülebilir Kalkınma ve Ortak Refaha Giden Yol" iş forumu düzenlendi.
Akunbekov, Çin ile yürütülen ekonomik ilişkilerde ticaret odaklı modelden yatırım, yerel üretim ve teknoloji transferine dayalı yeni bir safhaya geçildiğine vurgu yaparak, "Amacımız, ağırlıklı olarak ticaret modelinden yatırım ve üretim iş birliğine, yerel üretime, teknolojilerin uygulanmasına ve üçüncü ülke pazarlarına ortak girişe geçmektir." dedi.
Akunbekov, 2021-2025 yıllarında Çin'den Kırgızistan'a gelen doğrudan yabancı yatırımın 1,85 milyar dolara ulaştığını, ülkede Çin ortaklığıyla kayıtlı 968 işletmenin bulunduğunu ve bunlardan 190'ının aktif olarak faaliyet gösterdiğini bildirdi.
Kırgızistan'ın modern teknoloji getiren ve gerçek ekonomik değer yaratan tüm Çinli şirketlere açık olduğunu belirten Akunbekov, yapay zeka, veri merkezleri, dijital hizmetler ve nitelikli işgücü eğitimi alanlarında ortak projeler uygulamaya hazır olduklarını kaydetti.
"Ticaret hacminde 27,2 milyar dolarla tarihi rekor kırıldı"
Çin Uluslararası Ticareti Geliştirme Konseyi Başkanı Ren Hongbin de Çin'in uzun yıllardır Kırgızistan'ın en büyük ticaret ortağı ve en büyük ithalat kaynağı konumunu koruduğuna dikkati çekerek 2025 yılında ikili ticaret hacminin bir önceki yıla göre yüzde 20 artarak 27,2 milyar ABD doları ile tarihi bir rekor kırdığını ifade etti.
Kırgız balı ve kuru meyveleri gibi yöresel ürünlerin Çin pazarında büyük ilgi gördüğünü dile getiren Hongbin, ticaret işbirliğini yeni yollarla genişletmeyi hedeflediklerini vurguladı.
İş forumuna farklı sektörlerden 100'den fazla Çinli işletme temsilcisinin katılımını sağladıklarını aktaran Hongbin, yeni dönemde tedarik zinciri işbirliğine ivme kazandıracaklarını ve bölgesel ortaklıkta yeni bir sayfa açacaklarını söyledi.
Kırgızistan'ın Orta Asya'nın en açık ekonomilerinden biri olmasının yanı sıra Şanghay İşbirliği Örgütü (ŞİÖ) üyesi ve Kuşak ve Yol Girişimi'nin ilk destekçilerinden biri olduğunu belirten Hongbin, iki ülkenin kazan-kazan ilkesine dayalı işbirliğiyle yeni bir uluslararası ilişki modeli oluşturduğunu dile getirdi.
Kırgızistan Cumhurbaşkanlığına Bağlı Ulusal Yatırım Ajansı Başkanı Ravşanbek Sabirov da, 2025 yılındaki Çin yatırımlarının yaklaşık yüzde 75'inin imalat sektöründe gerçekleştiğini belirterek bu durumun endüstriyel işbirliği ve yeni istihdam alanları için elverişli koşullar sağladığını vurguladı.
Ticaretten daha derin bir üretim modeline geçmeyi hedeflediklerini ifade eden Sabirov, ortak girişimler, teknoloji transferi, altyapı ve yerelleşme hamleleriyle üçüncü ülke pazarlarına birlikte açılmak istediklerini söyledi.
Kırgızistan-Çin İş Forumu'nda yapılan üçlü kamu-özel sektör ortaklığı ile başkent Bişkek yakınlarında yıl boyu hizmet verecek olan Baytik Dağ Tatil Köyü turizm kompleksinin inşaat anlaşması yapıldı.