Palantir'in kamu sektörü rolü 'kabul edilemez zayıflık noktası'

İngiltere parlamentosunun Bilim, İnovasyon ve Teknoloji Komitesi, ABD'nin yanı sıra İsrail'e de yapay zeka destekli gözetim teknolojileri üreten Palantir şirketinin kamu sektöründeki artan rolünün "kabul edilemez bir zayıflık noktası" oluşturduğu uyarısında bulundu.
Bilim, İnovasyon ve Teknoloji Komitesinin yayımladığı raporda, ABD merkezli Palantir şirketinin kamu kurumlarının ihtiyaç duyduğu veri altyapısını sağlayabilecek tek şirket olmadığının altı çizilerek, şirketin kamu sektöründe bu denli önemli konuma sahip olmaması gerektiği vurgulandı.
Raporu hazırlayan milletvekilleri, Palantir'in İngiliz kamu sektöründeki artan varlığının "kabul edilemez bir zayıflık noktası" oluşturduğu değerlendirmesinde bulundu.
Palantir, teknoloji sağlayıcıları arasında "en endişe verici örnek" olarak gösterildi
Raporda, Palantir, Microsoft ve Amazon Web Services (AWS) ile kamu sektörünün giderek artan şekilde bağımlı hale geldiği büyük teknoloji sağlayıcıları arasında "en endişe verici örnek" olarak gösterildi.
İngiliz milletvekilleri hazırladıkları raporda, hükümete, İngiltere Ulusal Sağlık Sistemi'nin (NHS) Palantir ile yaptığı "Birleşik Veri Platformu" sözleşmesindeki 2027 tarihli fesih maddesini kullanması ve bunun yerine kurum içinde geliştirilecek sistem ya da alternatif bir İngiliz sağlayıcıya yönelmesi çağrısı yaptı.
Raporda, belirli şirketlere bağımlılığın kaçınılmaz olarak görülmemesi gerektiğine işaret edilerek, kamu sektöründeki bağımlılığı sona erdirecek, tedarikçi çeşitliliğini artıracak ve dijital dayanıklılığı güçlendirecek strateji hazırlanması istendi.
Komite raporunda, kamu hizmetlerinin dijital dönüşümüne ilişkin hedeflerin, ağırlıklı olarak ABD merkezli az sayıdaki teknoloji sağlayıcısına bağımlılık nedeniyle "yabancı aktörlerin insafına kalabileceği" uyarısında bulundu.
Raporda, hükümetin "teknolojik egemenlik" tanımına ilişkin daha fazla açıklık sağlaması ve bunu hayata geçirecek net strateji ortaya koyması gerektiği belirtildi. Böyle bir stratejinin, İngiltere'nin hangi alanlarda kendi teknolojik kapasitesine ihtiyaç duyduğunu belirlemeye ve kritik sektörlerde mevcut sağlayıcılara alternatif yerli çözümler geliştirilmesini desteklemeye yardımcı olacağı ifade edildi.
Dijital dönüşüm çalışmalarını koordine edecek bakan atanması çağrısı
Raporda, ayrıca hükümetin "gerçek anlamda dijital devlet" oluşturma hedefinin memnuniyetle karşılandığı, ancak bunun pratikte ne anlama geldiğinin henüz ortaya konulmadığı kaydedildi.
Hükümetin bu hedefi nasıl gerçekleştireceğine ilişkin net planın bulunmadığı kaydedilen raporda, dijital yol haritasında ilerlemeyi ölçmeye yönelik kriterlerin de yer almadığına değinildi.
Raporda, milletvekilleri, hükümet genelinde dijital dönüşüm çalışmalarını koordine edecek kabine düzeyinde bir bakan atanması çağrısında bulundu.
Ayrıca, raporda, kamu sektöründeki veri yönetimi eksikliklerine dikkati çekilerek, kamu kurumlarının vatandaş verilerini emanet olarak tuttuğunun ve bu nedenle en yüksek standartları karşılaması gerektiğinin altı çizildi.
Raporda, mevcut dijital altyapıdaki zayıflıklar giderilmeden ve veri yönetimi standartları yükseltilmeden dijital kimlik sisteminin hayata geçirilmesinin "sorumsuzluk" olacağı ifade edildi.
"Mevcut durum bizi ciddi şekilde savunmasız bırakıyor"
Raporda değerlendirmelerine yer verilen Bilim, İnovasyon ve Teknoloji Komitesi Başkanı Chi Onwurah, hükümetin İngiltere'yi gerçek anlamda dijital devlet haline getirme hedefini desteklediklerini ancak bunun nasıl gerçekleştirileceğinin net olmadığını bildirdi.
Onwurah, "Ayrıntılı ve ölçülebilir bir plan olmadan bu hedefin gerçekleşmemesi riski bulunuyor ancak bunu düzeltmek için hala zaman var." ifadesini kullandı.
Palantir gibi büyük ABD teknoloji şirketlerine bağımlılığın azaltılması gerektiğini vurgulayan Onwurah, "Belirli şirketlere bağımlılık kaçınılmaz değil ve mevcut durum bizi ciddi şekilde savunmasız bırakıyor." değerlendirmesinde bulundu.
Chi Onwurah, hükümetin ancak dijital altyapının güvenliği sağlandıktan ve kamuoyunun güveni kazanıldıktan sonra planlanan dijital kimlik sistemini uygulamaya koyması gerektiğini dile getirdi. Onwurah, bu projenin hükümetin daha geniş kapsamlı dijital dönüşüm hedeflerinin başarısı açısından belirleyici sınav olacağı değerlendirmesinde bulundu.
İngiltere'de 229 bin kişi hükümete Palantir ile bağları kesme çağrısı yapmıştı
İngiltere'de 229 bin kişi, ABD'li veri analiz ve yazılım şirketi Palantir ile yapılan sözleşmelerin feshedilmesi için hükümete çağrıda bulunmuştu.
Palantir şirketiyle ilgili endişeler nedeniyle yüz binlerce kişi hükümete sözleşmeleri feshetme çağrısı yapan 2 dilekçeyi imzalamıştı. Dilekçelerin birinde, hükümetin şirketle imzaladığı tüm kamu sözleşmelerini sona erdirmesini istenirken, diğer dilekçede NHS ile Palantir arasında yapılan 330 milyon sterlinlik hasta verisi sözleşmesinin iptali talep edilmişti.
Palantir, İsrail ordusuyla yakın işbirliği içinde çalışıyor
Palantir'in müşterileri arasında, İsrail Savunma Kuvvetleri, ABD Savunma Bakanlığı, düzinelerce büyük şirket ve ülkeler bulunuyor.
İsrail'in Filistinlilere yönelik soykırıma devam etmesine rağmen Palantir'in Ocak 2024'ten bu yana İsrail ordusuyla yakın işbirliği içinde çalıştığı ve Tel Aviv'deki ofisinin son 2 yılda hızla büyüdüğü biliniyor.