Filistin, UNESCO'nun tehlike altındaki miras alanlarıyla ilgili kararlarını memnuniyetle karşıladı

Filistin Dışişleri Bakanlığı, Birleşmiş Milletler Eğitim, Bilim ve Kültür Örgütünün (UNESCO) Dünya Miras Komitesi tarafından Filistin'e ait "Tehlike Altındaki Dünya Mirası Listesi"nde yer alan alanların korunmasına ilişkin 4 kararın kabul edilmesini memnuniyetle karşıladı.
Bakanlıktan yapılan yazılı açıklamada, Güney Kore'nin Busan kentinde düzenlenen Dünya Miras Komitesinin 48. Oturumu'nda kabul edilen kararların, işgal altındaki Kudüs'ün Eski Şehir bölgesi ve Surları, işgal altındaki Batı Şeria'nın güneyindeki El Halil kentinin Eski Şehri, Gazze Şeridi'ndeki Aziz Hilarion Manastırı / Tell Umm Amer ve Kudüs'ün güneyindeki Battir Kültürel Peyzajı'nı kapsadığı belirtildi.
Söz konusu kararların kabul edilmesinin Filistin diplomasisinin yürüttüğü çabaları, Ürdün Haşimi Krallığı, Arap Grubu ile Filistin haklarını destekleyen kardeş ve dost ülkelerle yapılan yakın koordinasyonu yansıttığı kaydedildi.
" İsrail'in sistematik ihlallerine karşı alındı"
Kararların, İsrail'in Filistin'e ait dünya mirası alanlarına ve kültürel varlıklarına yönelik sistematik ve tehlikeli ihlallerinin gölgesinde alındığı vurgulanan açıklamada, İsrail'in tahrifat, çarpıtma ve saygısızlık girişimlerinde bulunduğu, özellikle Kudüs'te UNESCO'nun yetkilerini ihlal ettiği, ibadet, erişim ve eğitim özgürlüklerini kısıtladığı ve Yahudi yerleşimcilerin Mescid-i Aksa'ya yönelik baskınlarının devam ettiği ifade edildi.
Açıklamada, bu ihlallerin Mescid-i Aksa'da zaman ve mekan bölünmesini dayatmayı, işgal altındaki Doğu Kudüs'ün tarihi, hukuki ve demografik yapısını değiştirmeyi ve İslam ile Hristiyan kutsallarına saldırmayı amaçlayan politikaların bir parçası olduğu belirtildi.
İsrail ihlallerinin, Kudüs'teki Harem-i Şerif ve çevresinde, Burak (Ağlama) Duvarı avlusunda yürütülen kazı çalışmalarını, Yahudi yerleşim birimlerinin altyapı projelerini, Hristiyanların Yeniden Doğuş (Kıyamet) Kilisesi'ne erişimine getirilen kısıtlamaları ve kilise mülklerine yönelik tecavüzleri içerdiği aktarıldı.
Gözlem heyetlerinin acilen gönderilmesi çağrısı
Kararlarda, Dünya Miras Merkezi ve Uluslararası Anıtlar ve Sitler Konseyi (ICOMOS) ile işbirliği içinde, bu alanların korunması için bağımsız ve uzman bir değerlendirme yapmak ve gerekli tavsiyeleri sunmak üzere Kudüs Eski Şehri ve Surları ile El Halil Eski Şehri'ne acil etkileşimli gözlem heyetlerinin gönderilmesi çağrısında bulunulduğu kaydedildi.
Dünya Miras Komitesinin, Kudüs Eski Şehri ve Surları'nın üç semavi din için taşıdığı olağanüstü dini ve kültürel önemi teyit etmesinden, Filistin alanlarını "Tehlike Altındaki Dünya Mirası Listesi"nde tutmaya devam etmesinden ve İsrail'in bu alanların karakterini ve statüsünü değiştirmeyi amaçlayan tüm yasal ve idari tedbirlerinin hükümsüz olduğunu vurgulamasından duyulan memnuniyet dile getirildi.
Açıklamada, kararların oy birliğiyle kabul edilmesini destekleyen ülkelere teşekkür edilerek, Filistin devletinin kararların takibi, ihlallerin belgelenmesi ve Filistin kültürel mirasının korunması için gerekli uluslararası teknik ve hukuki desteğin seferber edilmesi amacıyla UNESCO, ilgili organları ve üye ülkelerle çalışmaya devam edeceği vurgulandı.
UNESCO Dünya Miras Komitesi, Kudüs Eski Şehri ve Surları'nı ilk olarak 1981 yılında Dünya Mirası Listesi'ne dahil etmiş, bölgedeki riskler nedeniyle 1982 yılında ise "Tehlike Altındaki Dünya Mirası Listesi"ne almıştı.
Komite, ilerleyen yıllarda Filistin coğrafyasındaki diğer tarihi mekanları da koruma kapsamına almayı sürdürdü. Bu kapsamda, Kudüs'ün güneyinde yer alan ve geleneksel tarım dokusuyla bilinen Battir Köyü (Filistin: Zeytin ve Bağ Toprakları) 2014 yılında listeye eklendi.
Süreç içerisinde kültürel varlıkları koruma adımlarını genişleten Komite, 2017 yılında Batı Şeria'daki El Halil Eski Şehri ile Harem-i İbrahim Camisi'ni Dünya Mirası Listesi'ne dahil etti.
Son olarak 2024 yılında ise Gazze Şeridi'nde bulunan tarihi Aziz Hilarion Manastırı / Tell Umm Amer, hem Dünya Mirası Listesi'ne hem de Tehlike Altındaki Dünya Mirası Listesi'ne eş zamanlı olarak eklenmişti.