Bangladeş'te seçmenler, 2024'teki protestoların ardından ilk genel seçim için sandık başında

Bangladeş'te halk, eski Başbakan Şeyh Hasina Vecid hükümetinin Temmuz 2024'te yüzlerce kişinin ölümüne neden olan protestoların ardından devrilmesiyle başlayan geçici hükümet dönemini sona erdirmek üzere sandık başına gitti.

Bangladeş resmi ajansı Bangladesh Sangbad Sangstha'nın (BSS) haberine göre, ülkede 13. parlamento seçimleri ile geçici hükümetin reform paketine ilişkin referandum için oy verme işlemi yerel saatle 07.30'da başladı.

Başkent Dakka dahil ülke genelindeki sandık merkezlerinde yoğun güvenlik önlemleri alınırken seçmenler, oy kullanmak için sandık başlarında kuyruk oluşturdu.

Ülkede geçici hükümete "başdanışman" sıfatıyla başkanlık eden Muhammed Yunus, Dakka'da Gulshan Koleji'nde kullandığı oy sonrası gazetecilere açıklamada bulundu.

Yunus, "Bugün yeni bir Bangladeş'in doğum günüdür." ifadesini kullanarak vatandaşları "yeni bir Bangladeş'in inşasına yardımcı olmak" için sandığa gitmeye davet ederek şunları söyledi:

"Bugünkü süreçle insanlar geçmişi reddetti. Var olan tüm kabus dolu geçmişi tamamen bir kenara bıraktık. Bir kurtuluş günü. Kabuslarımızın sonu ve yeni hayallerin başlangıcı, işte bugünkü sürecin amacı bu. Bugünden itibaren her adımda yeni bir Bangladeş inşa etme fırsatı elde ettik. Bir adaya oy vermek önemli ancak referandum çok daha önemli. Tüm Bangladeş değişecek."

Güvenlik önlemleri

Başta oy kullanma merkezleri olmak üzere ülke genelinde 150 binden fazla kolluk kuvveti olmak üzere 960 bine yakın güvenlik personelinin seçim noktalarına görevlendirildiği bildirildi.

Ayrıca oy kullanma merkezlerinin yüzde 90'ından fazlasının kapalı devre kamera sistemiyle izlendiği aktarıldı.

Polis Genel Müfettişi Baharul Alam, gazetecilere açıklamasında, "Görevimizi yerine getirme konusunda yüzde 1000 eminiz." ifadesini kullandı.

Alam, 24 binden fazla oy kullanma merkezinin "olası huzursuzluk, şiddet veya oy hileleri" açısından yüksek riskli veya orta riskli olarak işaretlendiğini belirtti.

Protestolar

Prothom Alo'nun haberine göre başkent Dakka'nın Gopalganj bölgesinde bir seçim merkezine atılan bir patlayıcı nedeniyle üç kişi yaralandı.

Güneybatıdaki Khulna kentinde Bangladeş Milliyetçi Partisi (BNP) yöneticisi 55 yaşındaki Mohibuzzaman Kochi'nin kentteki bir seçim merkezinin yakınlarında çıkan tartışmada yaşamını yitirdiği bildirildi.

Cemaat-i İslami Partisi yetkilisi Ehsanul Mahbub Jobayer, açıklamasında, Bhola, Cumilla ve Hatia Upazila bölgelerinde parti destekçilerinin saldırılara uğradığını belirtti.

Hasina'dan "oy yok" mesajı

Devrik lider Şeyh Hasina'nın memleketi kabul edilen Gopalganj bölgesinde seçmen katılımının çok düşük olduğunu aktarıldı.

Bangladeş'in kurucu lideri ve Hasina'nın babası Şeyh Mujibur Rahman'ın doğum yeri Gopalganj, seçime girmesi yasaklanan Hasina'nın partisi Awami Ligi'nin kalesi olarak kabul ediliyor.

Hasina, açıklamasında, Awami Ligi'nin olmadığı bir seçimin "meşru sayılamayacağını" savunarak, destekçilerini "tekne yoksa oy yok" sloganıyla boykot etmeye çağırdı.

Tekne, ülkede Awami Ligi'nin ulusal sembolü kabul ediliyor.

Öte yandan BNP lideri Tarık Rahman ve Cemaat-i İslami Partisi lideri Shafiqur Rahman da Dakka'da oylarını kullandı.

Seçim Komisyonu verilerine göre, ülke genelinde 127 milyondan fazla kayıtlı seçmen bulunuyor. Seçime katılım oranının ise yüzde 55 civarında olması bekleniyor.

Seçimlerde en güçlü iki siyasi partinin BNP ile Cemaat-i İslami Partisi olduğu düşünülüyor.

Seçimlerle birlikte 18 aydır görevde bulunan Muhammed Yunus liderliğindeki geçici hükümet döneminin sona ermesi bekleniyor.

Bangladeş'teki protestolar ve Hasina'nın idam cezası

Bangladeş'te 1971'deki Bağımsızlık Savaşı'nda görev alan kişilerin çocuklarına kamuda kontenjan ayrılması kararının ardından temmuz ortasında, öğrencilerin başını çektiği protestolar başlamıştı. Yüksek Mahkemenin temmuz sonunda kontenjan kotası oranlarını düşürmesiyle protestolara son verildiği duyurulmuştu.

Gösterilerdeki şiddet olaylarından sorumlu tutulan Cemaat-i İslami Partisi ve öğrenci kanadının yasaklanmasının ardından protestocular, bu kez de gösterilerde yaşamını yitirenler için "adalet" çağrısıyla sokaklara dökülmüştü.

Bangladeş'teki gösteriler sırasında şiddet olaylarında yüzlerce kişi hayatını kaybetmiş, binlerce kişi gözaltına alınmıştı.

Şiddet olayları artarak devam ederken Başbakan Şeyh Hasina, resmi konutundan ayrılarak askeri helikopterle Hindistan'a gitmiş, bu sırada göstericiler Başbakan'ın resmi konutunu basmıştı.

Nobel ödüllü Muhammed Yunus, 8 Ağustos 2024'te geçici hükümet başkanı olarak yemin edip göreve başlamıştı.

Bangladeş Uluslararası Suçlar Mahkemesi, protestolarda yaşanan can kayıplarından bizzat sorumlu olduğu gerekçesiyle 17 Kasım'da Hasina'yı "insanlığa karşı işlediği suçlardan" idam cezasına çarptırmıştı.