Almanya'da "Toplumun Keşfi: Göbeklitepe, Taş Tepeler" sergisi açıldı

Kültür ve Turizm Bakanı Mehmet Nuri Ersoy Türkiye'nin kültürel diplomaside yeni bir stratejiye evrildiğini belirterek artık sadece keşfetmekle kalmayıp keşfedilen eserlerin dünya ile paylaşıldığını söyledi.
Bakan Ersoy, Almanya Kültürden Sorumlu Devlet Bakanı Wolfram Weimer ile birlikte başkent Berlin'de "Toplumun Keşfi: Göbeklitepe, Taş Tepeler ve 12.000 Yıl Önceki Yaşam" adlı serginin resmi açılışını gerçekleştirdi.
James Simon Galeri'de düzenlenen açılış etkinliğinde çok sayıda davetli katıldı.
Ersoy, burada yaptığı konuşmada, "Biz kültürel diplomaside yeni bir stratejiye evrildik. Yeni bir stratejide yol alıyoruz. Artık sadece keşfetmekle kalmıyoruz. Keşfettiklerimizi koruyoruz. Ama aynı şekilde tüm bunları da dünyayla paylaşıyoruz. Dünyayla paylaştığınız zaman daha anlamlı oluyor. Bunların en iyi noktalarından bir tanesi de Göbekli Tepe olarak karşımıza çıkıyor." dedi.
Türkiye Neolitik Çağ'ın merkezi
Türkiye'nin artık Neolitik Çağ'ın merkezi olarak kabul edildiğini vurgulayan Ersoy, Taştepeler Projesi'nin ise uluslararası ortaklıklarla yürütülen en büyük projelerden biri olduğunu belirtti.
Ersoy, Türkiye'nin Neolitik Çağ'ın merkezi sayılması nedeniyle bu çalışmaların dünyada büyük ilgi gördüğünü ifade etti.
Göbeklitepe için "tarihin sıfır noktası" nitelemesi yapıldığını hatırlatan Ersoy, "Şöyle bir kabul vardı insanlık açısından; Önce tarım, sonra yerleşik hayat başladı, toplumsal yerleşkeler başladı. Göbeklitepe ile birlikte bunun tam tersi olduğu, aslında önce toplumsal yerleşmelerin başladığı, sonrasında tarımın olduğu ortaya çıktı. Yani insanlık tarihindeki bütün bilinenleri terse çeviren bir keşiften bahsediyoruz. O yüzden hem Türkiye açısından hem dünya açısından çok önemli." diye konuştu.
Ziyaretçi rekoru bekliyoruz
Ersoy, İtalya'nın başkenti Roma'da daha önce açılan serginin 6 milyondan fazla ziyaretçi sayısına ulaştığını belirterek, "(Berlin) Burada da 6 milyondan fazla ziyaretçiyle rekor kıracağımızı düşünüyoruz. Ama bu Berlin'le de sınır kalmayacak. Dünyanın birçok ülkesinden davet alıyoruz." ifadelerini kullandı.
Dünyanın çeşitli ülkelerinden farklı sergiler için de davetler aldıklarına dikkati çeken Ersoy, "Son olarak yine Roma'da Kolezyum ile 11 Aralık'ta bir protokol imzaladık. İnşallah bu yıl Haziran ayı itibariyle yetiştirebilirsek Troya sergisini Roma'da Kolezyum'da gerçekleştireceğiz." dedi.
Ersoy, Berlin'de açılan serginin hem kültür konusunda bilinçli olan Almanlar ve burada yaşayan Türkler için iyi bir fırsat olduğunu kaydederek, Berlin'e getirilen 86 eserin 44'ünün yeni eserler olduğunu, her kazı noktasında yeni eserlerle ön plana çıkmak istediklerini ifade etti.
Türkiye kazı konusunda artık eğitim veren ülke konumunda
Bu sergide gösterilen eserlerin Neolitik Çağ insanının değer algısını, doğa ile ilişkisini ve sosyal yapısının daha iyi anlaşılmasını sağladığını aktaran Ersoy, Göbeklitepe'den çıkan buluntuların sembolik düşünce, toplumsal ritüeller ve kamusal yaşamın, sosyal açıdan son derece karmaşık toplumların, tarım toplumlarından çok daha önce ortaya çıktığını açıkça gösterdiğini kaydetti.
Ersoy, "Neolitik insanın heykel sanatındaki ustalığını etkileyici bir şekilde gösteren benzersiz örneklerin yanı sıra, bu dönemin günlük yaşamını, ritüellerini ve sembolik dünyasını yansıtan çok sayıda eseri de burada görebilirsiniz." diye konuştu.
Türkiye'de 163 yıl önce Efes'te başlayan Alman Arkeoloji Enstitüsü'nün çalışmaları olduğunu vurgulayan Ersoy, "Özellikle bu Göbeklitepe kazısında da çok büyük destekleri oldu. Hala da çalışmalar devam ediyor. Göbekitepe'yle de sınırlı olmayacak." ifadesini kullandı.
Ersoy, Türkiye'nin Alman arkeolojisinden çok şeyler öğrendiğini ancak Türkiye'nin kendini bu konuda çok hızlı geliştirdiğini ve artık kazı konusunda eğitim veren bir ülke konumuna geldiğini vurguladı.
Türkiye'nin dünyada rekor sayıda kazı yapan ülke haline geldiğine işaret eden Ersoy, şunları söyledi:
"Ama bir önemli atılımımız daha oldu. Başta Türk Cumhuriyetler olmak üzere Afrika olsun, Orta Doğu'da birçok ülke olsun. Şu anda kazı konusunda eğitim veren bir ülke konumuna da geldik. Onlar kendi stajyer öğrencilerini, kazı başkanlıklarını, hocalarını Türkiye'ye gönderiyorlar. Bizim kazı başkanlıklarımızla birlikte eğitim alıyorlar. Bizim hocalarımızı da artık yurt dışında kazılara göndermeye başladık."
Bakan Ersoy, Göbeklitepe'nin anlaşılmasına ve öneminin vurgulanmasına önemli katkılarda bulunan ve bugün hayatta olmayan Prof. Dr. Klaus Schmidt ile Anadolu arkeolojisine katkıları olan Alman Arkeoloji Enstitüsü'nün eski müdürü Harald Hauptmann'ı da andı.
150 yıldır arkeoloji alanında Türk-Alman işbirliği iyi işliyor
Alman Bakan Weimer ise Göbeklitepe'nin ve Berlin'de açılan serginin Almanya ve bilim dünyası için büyük bir sevinç olduğunu belirterek, "Aslında bu dünya çapında bir sansasyon. Dünya, Stonehenge anıtlarını biliyor ve hayranlık duyuyor. Ama burada gördüğümüz şey, ondan 7000 yıl daha eski." dedi.
Weimer, serginin açılmasının Almanya'daki herkesi sevindirdiğini ifade ederek, "Burada çok sayıda ziyaretçi göreceğiz. Bu da, 150 yıldır arkeoloji alanında Türk-Alman işbirliğinin ne kadar iyi işlediğinin bir göstergesidir." diye konuştu.
Alman arkeolojisinin Türkiye'nin kalbinde çok uzun yıllardır özel bir yere sahip olduğunu dile getiren Weimer, "Türkler ve Almanlar olarak insanlığın beşiğinde birlikte durup burada görülen eserlere hayranlıkla bakabildiğimiz için çok güzel bir gün." ifadelerini kullandı.
Weimer, serginin Berlin'de açılabilmesini mümkün kılan Türk dostlarına özellikle teşekkür etti.
Gelecekte de arkeolojik ve bilimsel olarak birlikte neler yapabileceğini Bakan Ersoy ile görüştüğünü belirten Weimer, bu konuda her iki tarafta da açık bir istek olduğunu ve bunun da kendisini mutlu ettiğini sözlerine ekledi.
Kültür ve Turizm Bakanlığı ile Berlin Devlet Müzeleri'ne bağlı Ön Asya Müzesi işbirliğinde hazırlanan sergi, 44'ü ilk kez sergilenen 89 eser ve 4 replikadan oluşuyor.
UNESCO Dünya Mirası Listesi'nde bulunan dünyanın bilinen en eski yerleşim yeri Göbeklitepe ve çevresindeki Taş Tepeler bölgesi sergisi, 19 Temmuz 2026'ya kadar ziyaret edilebilecek.
Bakan Ersoy, ayrıca Berlin'deki temasları çerçevesinde Yunus Emre Enstitüsünü de ziyaret ederek, çalışmaları hakkında koordinatör Zeliha Eliaçık'tan bilgi aldı.