Liseli gençlerden orman yangınlarının önlenmesi için 'otonom dron'

Adana'da lise öğrencileri, orman yangınlarını henüz duman aşamasındayken tespit ederek ilgili birimlere bildirim gönderebilen otonom dron geliştirdi.

Adana'nın Seyhan ilçesinde bulunan Danışment Gazi Anadolu Lisesi 10. sınıf öğrencilerinin oluşturduğu TAYGAN takımı, orman yangınlarıyla mücadeleye katkı sağlamak amacıyla yapay zeka destekli 'Otopilotlu Erken Uyarı Dron Sistemi' geliştirdi. Öğrenciler tarafından tasarlanan sistem, yangınları henüz başlangıç aşamasında tespit ederek hızlı müdahalenin önünü açmayı hedefliyor.

Geliştirilen projede ilk aşamada ormanlık alanlara yerleştirilecek sensörler, duman oluşumunu algılayarak merkezi sisteme veri aktaracak. Sensörlerden gelen uyarının ardından otonom olarak harekete geçen dron, ilgili bölgeye yönelerek havadan tarama gerçekleştirecek.

Yapay zeka algoritmalarıyla desteklenen sistem, bölgeden elde ettiği görüntüleri analiz ederek yangın riskini değerlendirecek. Duman veya muhtemel yangın belirtilerinin doğrulanması halinde konum bilgileri ve görüntüler ilgili kurumlara iletilecek.

Öğrenciler, sistem sayesinde özellikle yaz aylarında sıkça yaşanan orman yangınlarının erken aşamada tespit edilerek büyümeden kontrol altına alınmasına katkı sunmayı amaçlıyor. Proje kapsamında dronun, tespit ettiği verileri anlık olarak Orman Bölge Müdürlüğü ekiplerine ulaştırması planlanıyor.

Teknoloji ve yapay zekayı çevre koruma amacıyla bir araya getiren proje, yangınlarla mücadelede erken müdahale süresini kısaltmayı ve muhtemel zararları en aza indirmeyi hedefliyor. Öğrenciler, geliştirdikleri projeyle TEKNOFEST 2026'ya başvuruda da bulundu. Projenin ön değerlendirme sürecinde olduğu öğrenildi.

"Amacımız yangını başlangıç evresinde engellemek"

Projenin amacının 'yeşil vatanı' korumak olduğunu ve sistemin tamamen otonom çalıştığını belirten takım kaptanı Mustafa Erdem, "Ormana yerleştirdiğimiz sensörler, yangının başlangıç aşamasında ortaya çıkan karbonmonoksit ve karbondioksit gazlarını tespit ediyor. Sunucuda düşük nem, yüksek sıcaklık veya gaz tespiti yaparsak, bu koordinatları anında drona bildiriyor. Dronda otonom bir şekilde bölgeye giderek, üzerindeki yapay zeka ve gece görüş kameralarıyla tarama yapıyor. Temel amacımız, yangını daha başlangıç evresindeyken tespit ederek büyümesini engellemek" ifadelerini kullandı.

"Teknofest 2026 için sonuçları bekliyoruz"

Geliştirilen erken uyarı sisteminin mekanik kısmında görev alan öğrencilerden Nisanur Batır ise, tespit edilen verilerin ardından dronun otonom uçuşla teyit sağladığını aktararak, "Sensörlerimiz ormandaki sıcaklık, nem ve gaz durumunu analiz edip sisteme yolluyor. Dronumuz otonom uçuş sayesinde bölgeyi kontrol ediyor ve bir risk durumunda itfaiye ile Orman Genel Müdürlüğü'ne anında haber veriyor. Projemizle Teknofest 2026 için başvurumuzu yaptık, şu an ön değerlendirme aşamasındayız ve sonuçları bekliyoruz" diye konuştu.

"Riskli bölgelere öncelik verilecek"

Proje Danışmanı öğretmen Arif Arabacı da, yangınlara 5-10 dakika gibi kısa bir sürede müdahale edilmesini sağlamayı hedeflediklerini vurguladı. Arabacı, "Projeyle Teknofest'e başvurduk. Orman Genel Müdürlüğü ile yaptığımız görüşmelerde, orman içinden geçen elektrik direkleri ve yüksek gerilim hatlarının en önemli yangın çıkış sebeplerinden biri olduğunu öğrendik. Bu doğrultuda, geliştirdiğimiz sensörleri 100-200 metre aralıklarla öncelikli olarak bu riskli noktalara yerleştirmeyi planlıyoruz" dedi. - ADANA