Usta öğretici ve ücretli öğretmenlerin sendika mücadelesi: 'Ne işçi ne memur' kıskacında

Türkiye'de sayıları 300 bini bulan usta öğretici ve ücretli öğretmen, sendikal örgütlenme hakkını kullanamıyor. Milli Eğitim Bakanlığı'na bağlı Halk Eğitimi Merkezleri ile belediyelerin Meslek Edindirme Kursları'nda ders veren usta öğreticilerin sayısının 200 bin, ücretli öğretmenlerin sayısının ise 100 bine ulaştığı belirtiliyor. Bu kişiler iş güvencesinden yoksun, saatlik ücretle ve kıdem tazminatı hakkı olmadan çalışıyor.

Usta öğretici Yeşim Güler önderliğindeki bir grup, Ankara Valiliği'ne başvurarak Eğitim Destek Emekçileri Sendikası'nı (EDESEN) kurdu. Sendika, işçi sendikası statüsünde tescil edildi. Ancak Milli Eğitim Bakanlığı ve Çalışma Bakanlığı birimleri kurucuların işçi olmadığını bildirdi. Çalışma Bakanlığı, "Kurucularınız işçi değil, ya bunları düzeltin ya da sendika kapatılır" uyarısı yaptı. Bunun üzerine sendikanın üyelik sistemi kapatıldı; e-devlet üzerinden binlerce öğretmen üye olamıyor.

Öğretmenler daha sonra 4688 sayılı Kanun kapsamında memur sendikası kurmak istedi, ancak bu başvuru da reddedildi. Yetkililer, "Siz işçi de değilsiniz, memur da değilsiniz" diyerek öğretmenleri iki sendikal rejimin dışında bıraktı. EDESEN yöneticileri, Anayasa'nın 51. maddesinde güvence altına alınan sendikal örgütlenme hakkını nasıl kullanacaklarını soruyor. Türkiye'de ücretli çalışanlar için yalnızca işçi veya memur sendikası kurma seçeneği bulunuyor; üçüncü bir yol öngörülmüyor.

Usta öğreticiler ve ücretli öğretmenler yıllardır iş güvencesi, düşük ücretler, statü belirsizliği ve emeklilik sorunlarıyla mücadele ediyor. Dernekler kurup Meclis'teki partilere çözüm önerileri sunmalarına rağmen sonuç alamadılar. Sendika kurma girişimlerinin engellenmesi üzerine hak arama mücadelesinde yeni yol arıyorlar. Konunun yargıya taşınması ve Anayasa Mahkemesi sürecinde öğretmenler lehine çözülmesi bekleniyor.