Ünlü gıda devlerine "şeker" soruşturması

İstanbul Cumhuriyet Başsavcılığı Örgütlü Suçlar Soruşturma Bürosu tarafından yürütülen 2026/79152 sayılı “Şeker Soruşturması” kapsamında, gıda sektörünü ve halk sağlığını yakından ilgilendiren dev bir adli süreç başlatıldı. 

Tarım Ve Orman Bakanlığı Şeker Dairesi Başkanlığı’nın 27 Ağustos 2024 tarihli denetim raporu ile Hazine Ve Maliye Bakanlığı Vergi Denetim Kurulu’nun 17 Nisan 2026 tarihli inceleme raporlarına dayanan soruşturma çerçevesinde, İstanbul merkezli 8 ilde 25 şirkete yönelik eş zamanlı arama ve el koyma işlemleri gerçekleştirildi.

Aralarında sektörün önde gelen üretici ve gıda devlerinin yöneticilerinin de yer aldığı 47 şüpheli ise ifadeye çağrıldı. 

SAHTELİĞİ FATURALARDA GİZLEDİLER

Başsavcılık tarafından aktarılan tespit ve değerlendirmelere göre; 2022, 2023 ve 2024 takvim yıllarında nişasta bazlı şeker (NBŞ) üretimi ve ticareti yapan bazı üretici, toptancı ve kullanıcı firmalar, 4634 sayılı Şeker Kanunu ile belirlenmiş olan yasal kota ve iç piyasa satış sınırlamalarını ihlal etti. 

Yasal olarak iç piyasaya arz edilmemesi gereken kota fazlası nişasta bazlı şekerlerin aracı firmalar kullanılarak piyasaya sürüldüğü saptandı. 

İncelemelerde ayrıca yapılan kayıt dışı ticareti gizlemek amacıyla söz konusu ürünlerin faturalarda gerçek mahiyetinden farklı olarak “maltodekstrin”, “glukoz”, “nişasta” ve “fruktoz” gibi adlarla faturalandırıldığı, faturadaki ürün cinsi ile fiilen teslim edilen ürünler arasında ciddi farklılıklar bulunduğu belirlendi. 

PİYASA DEVLERİNE OPERASYON

İstanbul merkezli yürütülen ve Kocaeli, Sakarya, Ankara, Konya, İzmir, Gaziantep ile Adana illerini kapsayan operasyonda, 18 Ağustos 2026 tarihi itibarıyla kayıt dışı veya kota fazlası NBŞ ürettiği, kullandığı ya da toptancılığını yaptığı değerlendirilen 25 şirkette arama ve belge el koyma işlemleri yapıldı. 

SUÇLAMALAR VE GEREKÇELER

Soruşturma dosyasında, yüksek fruktoz içeriğine sahip nişasta bazlı şekerlerin çocukluk çağında aşırı tüketiminin obezite ve hipertansiyon başta olmak üzere çok sayıda kronik hastalığa zemin hazırladığına vurgu yapıldı. Kayıt dışı ve kota fazlası üretimin toplum sağlığını ciddi şekilde tehdit ettiği ifade edildi.

Şüphelilere yöneltilen suçlamalar şöyle:

• Bozulmuş veya Değiştirilmiş Gıda veya İlaçların Ticareti (Halk sağlığına karşı işlenen suçlar)
• Vergi Kaçakçılığı ve Sahte/Yanıltıcı Belge Düzenleme/Kullanma (213 Sayılı Vergi Usul Kanunu m. 359)
• Özel Belgede Sahtecilik (Türk Ceza Kanunu m. 207)
• Fiyatları Etkileme / Piyasa Manipülasyonu (Türk Ceza Kanunu m. 237)