Fuat Oktay, Estonya'da Baltık ülkeleriyle dörtlü zirveye katılıyor

(TBMM) - Tbmm Dışişleri Komisyonu Başkanı Fuat Oktay ve beraberindeki heyet, Türkiye-Baltık Ülkeleri Parlamentoları Dışişleri Komisyonları 4'ncü Toplantısı'na katılmak üzere Estonya'ya gitti. Fuat Oktay, ikili ilişkilerin yanı sıra bölgesel güvenlik başta olmak üzere birçok alanda görüşmeler yapacaklarını belirtti.

Türkiye-Baltık Ülkeleri Parlamentoları Dışişleri Komisyonları 4'ncü Toplantısı Estonya'nın başkenti Tallin'de düzenleniyor. Estonya, Letonya, Litvanya ve Türkiye'nin katılacağı toplantı için TBMM Dışişleri Komisyonu Başkanı Fuat Oktay başkanlığında oluşturulan heyette, AK Parti İstanbul Milletvekili Seda Gören, CHP İstanbul Milletvekili Oğuz Kaan Salıcı ve MHP Kayseri Milletvekili İsmail Özdemir yer aldı.

Toplantıdan önce Tallin Büyükelçiliğinin heyet onuruna verdiği davetin ardından Fuat Oktay, toplantıya ve ziyaretlerinin içeriğine ilişkin açıklama yaptı. Oktay, hem Estonya'yla ikili görüşmeler hem de Baltık ülkeleriyle dörtlü zirve yapılacağını belirterek, "Estonya'yla her alanda son derece pozitif ilişkilerimiz var. Bu ilişkiler gerek ekonomik alanda gerekse diğer tüm alanlarda; savunma sanayii başta olmak üzere gelişerek de devam ediyor" dedi.

Türkiye ile Estonya arasında 600 milyon doları aşan ticaret hacmi olduğunu söyleyen Oktay, "Son iki yılda savunma sanayi alanında da yoğun ikili ilişkiler var. Özellikle kara araçlarıyla alakalı anlaşmalar imzalanmış durumda ama onun da ötesinde savunma sanayindeki bir Türk firmasının 300 milyon dolara yakın bir yatırımı söz konusu. Orada da nihai karar alındı, açıklandı da zaten ARCA diye bir Türk firması. Dolayısıyla onun da bir an önce başlaması ve 2028'de tamamlanmasıyla ilgili çalışmalar var. Gerek Savunma Sanayii Başkanlığı ve buradaki muhatapları gerekse iki savunma bakanları arasında yoğun görüşmeler devam ediyor" dedi.

Hükümetler ve ilgili bakanlıklar arasında da yoğun iş birlikleri olduğunu ifade eden Oktay, "Biz de parlamenter diplomasiyi burada değerlendirmek, kullanmak istiyoruz" şeklinde konuştu.

Dörtlü zirvenin ilkinin Türkiye'de yapıldığını ve bu zirveyi süreklilik arz edecek şekilde devam ettirdiklerini anlatan Fuat Oktay, bugün Estonya ile ikili görüşmelerde bulunacaklarını, yarın da Litvanya, Letonya, Estonya ve Türkiye arasında dörtlü zirve düzenleneceğini kaydetti.

Fuat Oktay, toplantı konusunda şunları söyledi:

"Rusya'dan kaynaklanan bir güvenlik endişesi Baltık ülkelerinin önceliği. Türkiye olarak aslında her iki tarafla da konuşan bir ülkeyiz biz. Her iki tarafta da güven tesis etmiş bir ülkeyiz. Yani Rusya'yla da konuşan, Rusya-Ukrayna krizine baktığımızda Ukrayna'yla da konuşan ama Baltık ülkeleri, AB'yle ve Amerika'yla da rahat konuşabilen bir ülke olarak burada özellikle diplomasinin ön plana çıktığı, güvenlik endişelerinin özellikle Rusya-Ukrayna arasındaki sorunların çözümüyle daha da sağlıklı bir geleceğe taşınması noktasında Türkiye olarak üzerimize düşeni hem yapıyoruz hem de ilgili taraflarla da zaten bunu özellikle görüşüyor, değerlendiriyoruz, 'nasıl işbirlikleri olabilir' diye."

NATO çerçevesinde zaten müttefikiz bu üç ülkeyle de ama bu müttefiklik ilişkisini biz sadece güvenlik boyutunda değil, tüm alanlarda değerlendirmek, yaymak istiyoruz."

TÜRKİYE'DEKİ NATO ZİRVESİ

Türkiye'de 7-8 Temmuz'da NATO Zirvesi düzenleneceğini anımsatan Fuat Oktay, "Burada salı günkü görüşmelerimizin bir bölümü NATO zirvesiyle ilgili beklentiler boyutu olacak" dedi. ABD-İsrail-İran arasında yaşanan savaşa işaret eden Oktay, "Oradaki savaşla başlayan özellikle NATO müttefikleri arasında, ABD ve Avrupa'daki müttefiklere baktığımızda ciddi bir kırılma söz konusu. Türkiye'deki zirve bu anlamda kritik bir dönüm noktasını teşkil edecek, öyle gözüküyor. Dolayısıyla biz de burada onun yine ön görüşmelerini, ön değerlendirmelerini yapıyor olacağız. Zaten yine NATO Zirvesi çerçevesinde liderler zirvesi ama yanında da bir savunma sanayii forumu olacak, oraya katılımlarını da isteyeceğiz" şeklinde konuştu.

İstanbul'da da NATO-PA toplantısı düzenleneceğini söyleyen Oktay, "Tüm boyutlarda gerek Baltık ülkeleri gerekse diğer tüm ilgili muhataplarımızın yoğun şekilde katılımlarını arzu ediyoruz, bu da gündemde olacak" dedi.

"TÜRKİYE'NİN YENİ DÜNYA DÜZENİNDE KUTUP BAŞI OLMA HEDEFİ VAR"

Yeni bir dünya düzeni oluşmaya başladığını belirten Fuat Oktay, şöyle konuştu:

"Uluslararası hukukun, güvenin tamamen yok olduğu bir dönemdeyiz. Krizlerin, çatışmaların yoğun olduğu bir dönemdeyiz, uluslararası düzenin neredeyse artık yok olduğu bir boyuttayız. Burada da yeni bir dünya düzeninin arayışıyla alakalı Türkiye olarak Dışişleri Komisyonu boyutunda bizler de gittiğimiz yerlerde aynı konuyu dile getiriyoruz. Yeni bir sistem kurulurken bu yeni sistemin kutup başlarından birisi olma hedefi var  Türkiye'nin. Ama aslında Türkiye halihazırda kutup başıdır. Dolayısıyla burada yeni sistemin ilkeleri nasıl olmalı, yeni sistem nasıl olmalı; mevcut sistemin bir revizyonu çerçevesinde mi yoksa çok daha radikal bir değişim, dönüşüm mü? Bunu da yine parlamenter diplomasi boyutunda muhataplarımızla tartışıyor, değerlendiriyor olacağız salı günü."

Onun ötesinde güvenlik boyutu öne çıktığı için, gerek siber güvenlikle ilgili Estonya'nın CyberExer diye bir siber güvenlik şirketi var, orayı ziyaret edeceğiz. Sonrasında da yine salı günü dış istihbarat biriminin bir brifingi var güvenlik boyutunda. Orada güvenlik çerçevesinde değerlendirmelerimiz olacak. Dolayısıyla çok geniş güvenlik boyutu ön plana çıkıyor olsa da, biz özellikle ekonomik ve diğer boyutları da ön plana çıkarma arzusundayız.

Türkiye olarak da yine bölgede, bu krizler çerçevesinde 'Hava Polisliği' diye ifade ettiğimiz NATO'nun hava polisliğinde şu anda liderliği almış durumdayız. Gönüllüler koalisyonu var, orada da yine özellikle deniz boyutunda komutayı alma durumundayız. Aynı zamanda KFOR'da ikinci defa komutayı almış durumdayız. F-16'lar dahil 2026'da Estonya'da, AWACS'lar dahil yine bölgede görevlendirmiş durumdayız. 2027'de yine bu görevlendirme Romanya boyutunda da devam edecek.

Dolayısıyla ilişkiler çok boyutlu. Tüm bunları gerek ikili ilişkiler çerçevesinde gerekse dörtlü ilişkilerde tüm boyutlarıyla değerlendiriyor olacağız."