Serbest bölgelerde dijital dönüşümle takip ve analiz süreçleri hızlandırılıyor

Türkiye'deki serbest bölgelerde arazi planlama, yapılaşma ve mekanlarla ilgili süreçleri dijitalleştirmeyi amaçlayan Serbest Bölgeler Coğrafi Bilgi Sistemi (SEB-ATLAS) Projesi ile takip ve analiz süreçleri kolaylaşacak.
AA muhabirinin Ticaret Bakanlığından edindiği bilgiye göre Türkiye'deki serbest bölgeler, ihracata yönelik yatırım ve üretimi teşvik etmek, doğrudan yabancı yatırımları ve teknoloji girişini hızlandırmak, istihdamı artırmak ve uluslararası ticareti geliştirmek amacıyla kuruluyor ve işletiliyor. Bu doğrultuda serbest bölgelerin özellikle teknolojik gelişmelere uyumuna yönelik birçok çalışma yürütülüyor.
SEB-ATLAS Projesi de bu çalışmalar kapsamında, Türkiye'deki serbest bölgelerin arazi planlama, yapılaşma ve mekanla ilgili süreçlerini dijitalleştirmek amacıyla uygulamaya alındı. Harita içeren bir süreç yönetim otomasyonu olan ve ilk fazı 2014-2016 yıllarında gerçekleştirilen proje, serbest bölgelerdeki depo, bina, üretim tesisleri, fiziksel veya altyapı bilgilerini içeren tüm yapı envanterinin takibinin verimli yapılabilmesini, arazilerin yapılaşma koşullarının sağlıklı şekilde takip edilebilmesini sağladı.
Böylelikle Türkiye'de faaliyet gösteren 19 serbest bölgenin yapılaşma kuralları ve izin, arazilerin birleştirilme ve ayrılma süreçleri, söz konusu sistemden çevrim içi takip edilebiliyor. Bu bölgelerin panoramik sokak görüntüleri alınıp sisteme entegre edilerek yapılaşma ve bu yöndeki izin talepleri bölgelere gidilmeksizin çevrim içi karşılanabiliyor.
Serbest bölgelerin dijital ikizi işlemleri hızlandırıyor
Proje doğrultusunda serbest bölgelerin dijital ikizlerinin oluşturulabilmesi amacıyla 19 serbest bölgenin insansız hava araçlarıyla (İHA) arazi ve yükseklik verileri toplandı, 3 boyutlu dijital ikizlerinin elde edilmesine yönelik çalışmalar başladı.
Serbest bölge kullanıcısı firmaların kesintisiz erişimine sunulan bu sistemle arazi ve yapılaşma süreçlerinde bürokrasi azaltıldı, ayrıca yapılaşma işlemlerinin daha doğru ve hızlı gerçekleştirilmesi sağlandı.
Kısıtlı alanların verimli kullanımına yönelik strateji geliştirilecek
Proje kapsamında bazı çalışmalar bu yıl tamamlanacak. SEB-ATLAS dijital ikiz modülü üzerinde, serbest bölgelerdeki yapıların 3 boyutlu fotogrametrik modellerinin oluşturulması, kat planlarının da 3 boyutlu gösterilmesi hedefleniyor.
Sahadan İHA'lar ile toplanan verilerle hem serbest bölge dış sınırları hem de bölgelerde yer alan parsel ve üstyapıların çevrim içi sistemlere entegrasyonunun sağlanması, buradaki üstyapılara ait mimari planların da 3 boyutlu çizilmesi amaçlanıyor.
Öte yandan yapılaşma ruhsatı verilmesi sonrasında oluşan bina geometrisi ile adres bilgilerinin sisteme otomatik olarak gelmesi, sistemde bulunan bilgilerin birleştirilerek faaliyet ruhsat süreçlerinin yürütüldüğü Serbest Bölgeler Platformu'na (SBP) anlık iletilmesi öngörülüyor. SBP uygulamasından gelen firma ve ticaret verileri sayesinde kısıtlı serbest bölge alanlarının verimli kullanımı için politika geliştirilmesi de hedefleniyor.
Boş ve dolu araziler dijital ortamda görülebilecek
Tam entegre serbest bölge ve diğer kurum otomasyonlarının tamamlanmasıyla bu bölgelerde faaliyet göstermek isteyen firmaların, boş ve dolu araziler ile üstyapıları dijital ortamda görmesi bekleniyor. Böylelikle yatırım karar süreçlerinin hızlandırılması ve öngörülebilirliğin artırılması amaçlanıyor.
SEB-ATLAS ile SBP arasındaki entegrasyonun sağlanmasıyla serbest bölgelerde mekan ile faaliyet arasındaki eşgüdümün dijital ortamda takip ve analiz edilebilmesine imkan tanınması da hedefleniyor.
Söz konusu çalışmaların ayrıca hazineye aktarılan özel hesap gelirlerinin takibinin otomasyon üzerinden daha kolay ve etkili biçimde yapılmasına katkı sunması bekleniyor.
Ticaret Bakanlığınca 2026 Yılı Yatırım Programı doğrultusunda yürütülen SEB-ATLAS Projesi'ne bu yıl 23 milyon lira kaynak tahsis edildi.