Kıbrıs'ta kritik ziyaret öncesi diplomasi trafiği hızlandı: BM, ortak zemin arıyor

Haber: Yusuf KANLI
(LEFKOŞA) – BM Genel Sekreteri Antonio Guterres'in bu akşam başlayacak Kıbrıs ziyareti öncesinde diplomasi trafiği hızlandı. BM, taraflar arasında müzakerelerin yeniden başlamasına imkân verecek asgari ortak zeminin bulunup bulunmadığını sınayacak; görüşmelerde sürecin yöntemi, takvimi ve siyasi çerçevesi de ele alınacak.
Birleşmiş Milletler (BM) Genel Sekreteri Antonio Guterres'in bu akşam Kıbrıs'a gerçekleştireceği kritik ziyaret öncesindeki diplomatik temaslar, BM Genel Sekreteri'nin Kıbrıs Şahsi Temsilcisi Maria Angela Holguin'in liderlerle başlattığı görüşmelerle bu sabah hız kazandı.
BM'nin amacı, yıllardır çıkmazda bulunan Kıbrıs müzakerelerinin yeniden başlamasına imkan verecek bir ortak zemin bulunup bulunmadığını test etmek ve eylül ayında düzenlenmesi öngörülen genişletilmiş gayriresmi toplantının çerçevesini netleştirmek.
Holguin, bugünkü görüşmelerine GKRY Lideri Nikos Hristodulidis ile başlayacak. Holguin'in daha sonra KKTC'ye geçerek, Cumhurbaşkanlığı yerleşkesinde, Cumhurbaşkanı Tufan Erhürman'ın değerlendirmelerini alması bekleniyor. Diplomatik kaynaklar, Holguín'in, Ankara ve Brüksel'de gerçekleştirdiği son temasların bu haftaki görüşmeler için zemin hazırladığını belirtiyor.
Guterres'in yarın sabah önce Rum lider Hristodulidis, ardından öğle saatlerinden önce Cumhurbaşkanı Erhürman ile ayrı ayrı görüşmesi planlanıyor. Genel Sekreter, aynı gün BM Barış Gücü anıtına çelenk bırakacak, Kayıp Şahıslar Komitesi'nin antropoloji laboratuvarını ziyaret edecek. İki tarafın müzakerecileri, teknik komite temsilcileri ve sivil toplum kuruluşlarıyla da bir araya gelecek.
ARA BÖLGEDEKİ KONUTTA İKİ LİDERLİ YEMEK
Program kapsamında salı akşamı, BM Genel Sekreteri'nin Kıbrıs Özel Temsilcisi'nin ara bölgedeki konutunda iki liderin katılımıyla gayriresmi bir akşam yemeği düzenlenecek. Çarşamba sabahı ise Lefkoşa eski havalimanındaki BM İyi Niyet Misyonu merkezinde üçlü görüşme gerçekleştirilecek. Guterres'in ziyaretini bir basın toplantısıyla tamamlaması bekleniyor.
Diplomatik çevrelerde bu temaslar, son yılların en önemli BM girişimlerinden biri olarak değerlendiriliyor. Guterres'in taraflara yalnızca diyaloğun sürdürülmesi çağrısında bulunmakla yetinmeyerek, müzakerelerin yeniden başlaması için hangi asgari ortak zeminin mevcut olduğunu belirlemeye çalışacağı ifade ediliyor.
GENEL SEKRETER GUTERRES-FİDAN GÖRÜŞMESİ
Rum basınında yer alan değerlendirmelere göre Holguin, Ankara'daki temaslarında Dışişleri Bakanı Hakan Fidan'dan Türkiye'nin diyaloğa kategorik olarak karşı olmadığı mesajını aldı. Bununla birlikte Ankara'nın Kıbrıs meselesindeki ilerlemeyi Avrupa Birliği ile ilişkilerde yaşanacak gelişmelerle bağlantılı gördüğü, Gümrük Birliği'nin güncellenmesi, Türk vatandaşlarına yönelik vize kolaylığı ve Türkiye'nin Avrupa savunma girişimlerine katılımı gibi başlıkları daha geniş bir diplomatik çerçevede gündemde tuttuğu belirtiliyor.
Dışişleri Bakanlığı kaynakları ise Fidan'ın geçtiğimiz günlerde Holguín ile yaptığı görüşmede Kıbrıs meselesindeki son gelişmelerin ele alındığını bildirmişti. Kaynaklara göre Fidan, Türkiye'nin Anavatan ve Garantör ülke olarak en gerçekçi çözüm modelinin Ada'da iki devletin yan yana varlığına dayandığı yönündeki tutumunu yineledi. Fidan ayrıca, Ada'daki mevcut gerçekler temelinde, Kıbrıs Türk halkının özden gelen hakları olarak nitelendirilen egemen eşitliği ve eşit uluslararası statüsünü tanımayan hiçbir yaklaşımın çözüm sürecine katkı sağlamayacağını Holguín'e bir kez daha vurguladı.
Suriye'yi ziyaret etmekte olan Genel Sekreter Guterres de dün akşam Fidan'ı telefonla aradı. Görüşmede, bölgesel gelişmelerin yanı sıra Kıbrıs meselesine ilişkin son durum hakkında görüş alışverişinde bulunuldu.
GUTERRES'İN HEDEFİ...
BM kaynakları, Guterres'in hedefinin, sonuç üretme ihtimali bulunmayan yeni bir süreç başlatmak değil, tarafların gerçekten müzakerelere hazır olup olmadığını netleştirmek olduğunu vurguluyor. Bu nedenle görüşmelerde yalnızca güven artırıcı önlemlerin değil, muhtemel bir müzakere sürecinin yöntemi, takvimi ve siyasi çerçevesinin de ele alınması bekleniyor.
Guterres'e Kıbrıs ziyaretinde, BM Siyasi ve Barış İnşası İşlerinden Sorumlu Genel Sekreter Yardımcısı Rosemary DiCarlo, Barış Operasyonlarından Sorumlu Genel Sekreter Yardımcısı Jean-Pierre Lacroix ve Şahsi Temsilci Holguín eşlik edecek.
BM, ziyaretin Genel Sekreter'in iyi niyet misyonu kapsamında gerçekleştirildiğini ve Kıbrıs'ta kalıcı bir çözüme yönelik çabalara yeni bir ivme kazandırmayı amaçladığını belirtiyor.