Kalinin NGS'nin 2025'te çevre çalışmalarına yönelik harcaması 840 milyon rubleyi aştı

Rusya'nın Tver bölgesindeki Udomlya kentinde 40 yılı aşkın süredir faaliyet gösteren Kalinin Nükleer Güç Santrali (NGS), sağladığı istihdam ve kentsel yatırımların yanı sıra balıkçılık, tarım ve hayvancılık faaliyetleriyle bölgedeki yaşamın önemli unsurlarından biri konumunda bulunuyor.
Moskova'ya yaklaşık 350 kilometre uzaklıktaki Udomlya Gölü'nün güney kıyısında bulunan santral, Rusya'nın önemli tüketim merkezlerine elektrik sağlarken, çevredeki göllerde balıkçılık, kıyı köylerinde ise tarım ve hayvancılık faaliyetleri sürdüyor.
Santral ve yüklenici kuruluşları, Udomlya'da çalışma çağındaki nüfusun yaklaşık yüzde 30'una istihdam sağlıyor. Enerji üretimiyle göl çevresindeki yaşamın iç içe olduğu bölgede, santralin çevresel etkileri 40 yılı aşkın süredir su, hava, toprak ve canlılardan alınan örneklerle izleniyor.
Ocak 2024 verilerine göre, belediye bölgesinde yaklaşık 29 bin 500 kişi yaşarken bunların 25 binden fazlası kent merkezinde bulunuyor.
Rosatom ile Tver yönetimi arasında 2013'ten bu yana yürürlükte olan işbirliği anlaşması kapsamında bölgeye aktarılan kaynaklar, yolların, eğitim ve kültür kurumlarının yenilenmesi, sağlık kuruluşlarının donatılması ve genç ailelere konut sağlanması gibi alanlara yönlendirildi.
Çevre takibi göl suyundan hayvan yemine uzanıyor
Kalinin NGS Radyasyon Güvenliği Birimi dozimetristi Andrey Popov, AA muhabirine, hareketli radyasyon kontrol laboratuvarında yürüttükleri çalışmalara ilişkin bilgi verdi, koruma ve gözlem bölgelerinde, dozimetrist ve spektrometri mühendisinin görev aldığını söyledi.
Sahada elde edilen sonuçların meteorolojik verilerle birlikte doğrudan kriz merkezine iletildiğini belirten Popov, "Araç bulunduğu yerde ölçüm yapıyor. Sonuçlarla birlikte rüzgarın yönü, hızı ve nem verileri de bilgisayara aktarılıyor. Merkez, aracın nerede olduğunu ve ölçüm değerlerini anında görebiliyor." dedi.
Popov, çalışmaların yalnızca havadaki radyasyonun ölçülmesiyle sınırlı olmadığını, su, toprak, balık, mantar ve orman meyvelerinden de örnek aldıklarını ifade ederek, taşınabilir cihazlarla yerinde ölçüm yapılabildiğini, toplanan örneklerin ise laboratuvarda ayrıntılı olarak incelendiğini dile getirdi.
Çevredeki hayvancılık faaliyetlerinin de kontrol programına dahil olduğunu söyleyen Popov, hayvanların tükettiği saman, kuru ot ve tahılın incelendiğini, ayrıca 6 ayda bir yerel halktan satın alınan 5 kilogram sığır etinin radyonüklid içeriğinin belirlenmesi için analiz edildiğini belirtti.
Popov, günlük, haftalık, aylık ve yıllık görevleri kapsayan bir programla çalıştıklarını, federal mevzuat ve radyasyon güvenliği kuralları doğrultusunda yürütülen ölçümlerin düzenli olarak kayıt altına alındığını söyledi.
Santral çevresindeki göller yakından inceleniyor
Kalinin NGS Çevre Koruma Birimi Başkanı Andrey Danilkin de 17 kişilik birim bünyesindeki sertifikalı laboratuvarda göl suyunun kimyasal bileşiminin ve içerdiği maddelerin yoğunluklarının incelendiğini ifade etti.
Çevre izleme çalışmalarının hava, yüzey ve yer altı suları, toprak, bitki örtüsü ve su canlılarını kapsadığını belirten Danilkin, düzenli takibin çevredeki değişimlerin erken aşamada belirlenmesine ve gerekli önlemlerin alınmasına imkan tanıdığını söyledi.
Danilkin, santral çevresindeki göllerin Moskova, St. Petersburg ve Tver başta olmak üzere çeşitli kentlerden balıkçıları ağırladığını belirterek, kendisinin de olta balıkçılığıyla ilgilendiğini ifade etti.
"Ben de olta atıyorum. Genellikle tatlı su levreği ve turna yakalıyorum." diyen Danilkin, bölgenin amatör balıkçılar açısından çekiciliğini koruduğunu söyledi.
Göl kıyısındaki yaşamın balıkçılıkla sınırlı olmadığını dile getiren Danilkin, santral yakınındaki Ryad köyünde ve yazlık evlerin bahçelerinde ürün yetiştirildiğini, çevrede tahıl üretimi ve hayvancılık yapıldığını belirtti.
4 reaktörle Rusya'nın tüketim merkezlerine elektrik sağlanıyor
Kalinin NGS Kıdemli Vardiya Amiri Aleksandr Şenberger ise santralin dördüncü ünitesinde yaptığı açıklamada, tesiste üretilen elektriğin Rusya'nın birleşik enerji sistemine verildiğini belirterek, "Elektriğimiz hem Moskova bölgesine hem de kuzeybatıya, Leningrad bölgesi yönüne gidiyor. Rusya'nın orta kesiminde ürettiğimiz elektriğe ihtiyaç duyuluyor." dedi.
Dördüncü ünitenin 2011'de devreye alındığını dile getiren Şenberger, ünitenin inşasında ve işletilmesinde modern teknolojilerin kullanıldığını söyledi.
VVER-1000 tipi 4 reaktörün bulunduğu santralin toplam kurulu gücü 4 bin megavat seviyesinde bulunuyor. Tesis, Tver bölgesindeki elektrik üretiminin yüzde 82'sini, Rusya Merkez Federal Bölgesi'ndeki üretimin ise yüzde 14'ünü karşılıyor.
İlk ünitesi 1984'te, ikinci ünitesi 1986'da, üçüncü ünitesi ise 2004'te elektrik üretmeye başlayan Kalinin NGS'de, ilk ünitenin devreye alınmasından 2026'ya kadar üretilen toplam elektrik 850 milyar kilovatsaate ulaştı.
Santralin teknolojik gelişiminde üçüncü ünitede uygulanan dijital otomatik kontrol sistemi önemli yer tutuyor. Ekipmanın durumunu izlemek için elde edilen veri miktarını onlarca kat artıran sistemin yanı sıra tesiste sürdürülen modernizasyon çalışmalarıyla elektrik üretiminin artırılması ve ünitelerin işletme ömrünün uzatılması hedefleniyor.
Türk uzmanlarla işletme deneyimi paylaşılıyor
Kalinin NGS Başmühendisi Ruslan Aliyev, santraldeki bilgi birikiminin uluslararası eğitim çalışmalarına da yansıdığını belirterek, Türk uzmanların nükleer güvenlik, radyasyon güvenliği ve ekipman işletmesi alanlarında staj yaptıklarını söyledi.
Yabancı uzmanların eğitimi için ana merkezlerin Novovoronej ve Leningrad santrallerinde bulunduğunu ifade eden Aliyev, santralde Türk uzmanları ağırlayarak işletme deneyiminin paylaşılmasına katkı sunulduğunu dile getirdi.
Aliyev, "Uzmanlarımız, Türk meslektaşlarının mesleki düzeyini yüksek buluyor. Nükleer santrallerin işletme deneyimine ilişkin bilgi edinmeye ve karşılıklı bilgi paylaşımına büyük ilgi gösteriyorlar." dedi.
Bölgedeki 17 otomatik istasyon radyasyon verilerini kesintisiz iletirken, Kalinin NGS'nin 2025'te çevre çalışmalarına yönelik harcamaları 840 milyon rubleyi aştı. Söz konusu harcamalar, çevresel izleme, su canlılarının varlığını destekleme ve atmosferin korunması gibi çalışmaları kapsadı.
Santraldeki üretimin gelecek yıllarda da sürdürülmesi için mevcut ünitelerin işletme sürelerinin uzatılması üzerinde çalışılıyor. Birinci ünitenin 2044'e, ikinci ünitenin 2038'e kadar işletme lisansı bulunurken, üçüncü ve dördüncü üniteler için de işletme ömrünün uzatılması planlanıyor.