İTO'nun eylül ayı meclis toplantısı yapıldı

İstanbul Ticaret Odası (İTO) Başkanı Şekib Avdagiç, ekonomiye ilişkin, "Türkiye bu yeni küresel ortamda bir yandan dezenflasyon programını sürdürürken bir yandan da özellikle son dönemde ekonominin büyüme ve üretim kapasitesini koruma çabasını öne çıkarıyor." dedi.
İTO'dan yapılan yazılı açıklamaya göre Avdagiç, İTO'nun eylül ayı Meclis toplantısında küresel ekonomideki riskler, Türkiye'nin enflasyon ve üretim görünümü ile açıklanan Orta Vadeli Program'a (OVP) ilişkin değerlendirmelerde bulundu.
Küresel ekonomideki gelişmelerin ortak bir noktaya işaret ettiğini belirten Avdagiç, tüm dünyada büyüme ivmesi yakalayan ülkelerin yapay zekaya yatırım yapan ülkeler olduğunu kaydetti.
Üniversitelere çağrıda bulunan Avdagiç, "Gelecek dönemde üniversitelerin yapay zeka konusunda müfredatlarını geliştirmeleri gerekiyor. Sadece yapay zeka uzmanı yetiştirmemiz yeterli değil. Her sektördeki beyaz yakalıların ve birçok mavi yakalının da yapay zekanın kullanımı konusunda bilgi sahibi olması gerekiyor." açıklamasında bulundu.
"Türkiye üretim kapasitesini koruma çabasını öne çıkarıyor"
Avdagiç, Türkiye ekonomisine ilişkin değerlendirmesinde, "Türkiye bu yeni küresel ortamda bir yandan dezenflasyon programını sürdürürken, bir yandan da özellikle son dönemde ekonominin büyüme ve üretim kapasitesini koruma çabasını öne çıkarıyor." ifadelerini kullandı.
Enflasyon verilerine değinen Avdagiç, "Ağustos ayında tüketici enflasyonu aylık yüzde 1,84, yıllık yüzde 31,51 oldu. Enflasyon geriliyor ancak enerji fiyatlarındaki yükseliş ve küresel maliyet baskıları dezenflasyon sürecinin de ne derece büyük sınamalarla karşılaştığını açıkça ortaya koyuyor." değerlendirmesinde bulundu.
Avdagiç, petrol fiyatlarının Türkiye ekonomisi üzerindeki çok yönlü baskısına dikkati çekerek, şunları kaydetti:
"Özellikle petrolün 90-100 dolar bandına yerleşmesi Türkiye açısından aynı anda hem enflasyon hem cari açık hem de para politikası alanı üzerinde baskı oluşturuyor. Petrol fiyatındaki kalıcı yükseliş akaryakıt ve ulaştırma maliyetlerini artırırken, üretimin enerji faturasını da büyütüyor.
Bu maliyetler belirgin geçişkenlikle mal ve hizmet fiyatlarına yansıyor. Enerji ithalatının artması kaçınılmaz olarak cari dengeyi bozuyor. Böylece petrol fiyatı yalnızca bir emtia fiyatı olmaktan çıkıp Türkiye'nin enflasyon, cari açık ve faiz politikasını aynı anda etkileyen stratejik bir değişkene dönüşüyor."
Para politikasındaki duruşa değinen Avdagiç, "Dezenflasyonist para politikası tarafında TCMB'nin yüzde 37'lik politika faizi ve kredi büyümesine yönelik makroihtiyati sınırları, finansal koşulları sıkı tutmaya devam ediyor. Ancak ekonomi yönetimi artık sadece talebi soğutmaya değil, son dönemde üretim kapasitesini korumaya da odaklanıyor. Bu nedenle yeni dönemin yaklaşımı, giderek 'sıkı para + seçici kredi + üretim desteği' üçgeninde şekilleniyor." ifadelerini kullandı.
Avdagiç, burada asıl olarak desteklerin tek tek büyüklüğünden öte, ekonomi yönetiminin son dönemde şekillendirmeye başladığı mesajın çok önemli olduğunu belirterek, ekonominin üretim kapasitesinin korunmasının da artık dezenflasyon kadar değerli bir politika hedefi olarak görülmeye başlanmasını önemli bulduklarını ifade etti.
Ekonomi yönetiminin attığı somut adımları değerlendiren Avdagiç, şunları kaydetti:
"Yatırım Taahhütlü Avans Kredisi (YTAK) kaynak limitinin 750 milyar liraya çıkarılmasını, KOSGEB'in istihdam koruma desteğinin imalat sektörünün tamamına genişletilmesini, işletmelere daha uzun vadeli ve avantajlı finansman sağlanmasını ve Eximbank'ın ihracat finansman hedefinin 59 milyar dolara yükseltmesini önemli adımlar olarak değerlendiriyoruz."
"AR-GE ve istihdamı artıran şirketler önceliklendirilmelidir"
Avdagiç, "Enerji maliyetlerine sürekli sübvansiyon vermek yerine enerji verimliliği yatırımları finanse edilmeli, yatırım, teknoloji, ihracat, AR-GE ve istihdamı artıran şirketler önceliklendirilmelidir." ifadelerini kullandı.
Avdagiç, şunları ifade etti:
"Ekonomi politikasının başarısı da 'fiyat istikrarı-üretim kapasitesi-rekabet gücü' üçlü dengesiyle ölçülecektir. Dezenflasyonun direksiyonunu bırakmadan ekonominin motorunu yeniden hızlandırmak, önümüzdeki dönemin en önemli aşaması olacak. Bu kapsamda Cumhurbaşkanı Yardımcımız Sayın Cevdet Yılmaz tarafından açıklanan 2027-2029 dönemi Orta Vadeli Program'da yer alan temel hedefler ve politikaların hayata geçirilmesi, üretim ekonomisinin korunması ve yeni yatırımlar için büyük önem taşıyor."
OVP'de yer alan politika tercihlerini olumlu bulduklarını belirten Avdagiç, "OVP'de dile getirildiği üzere işletmelerin finansmana erişimlerinin kolaylaştırılması, verimlilik ve teknoloji yoğun yatırımların desteklenmesi, enerji, ham madde, iş gücü, makine ve lojistik maliyetlerinin azaltılması, kaynakların etkin şekilde kullanılması, nitelikli iş gücünün yetiştirilmesi ve sanayinin ihtiyacıyla uyumun güçlendirilmesi, yeni pazarlara açılım ve ihracat kapasitesinin artırılması gibi politika tercihlerini memnuniyetle karşılıyoruz." değerlendirmesinde bulundu.