İran'dan ABD'ye 7 şartlı rest! "Talepler karşılanana kadar görüşme yapılmayacak"

İran, Pakistan’ın arabuluculuk girişimine rağmen ABD ile müzakere masasına dönmek için öne sürdüğü şartlardan geri adım atmadı. Tahran, Hürmüz Boğazı’nın yeniden açılmasını da Washington’ın 7 şartı yerine getirmesine bağlıyor.

MUNİR TAHRAN'DA ÜST DÜZEY TEMASLARDA BULUNDU

Pakistan Genelkurmay Başkanı Mareşal Asım Munir, ABD ile İran arasında arabuluculuk yapmak amacıyla dün Tahran’ı ziyaret etti. Munir, İran Cumhurbaşkanı Mesud Pezeşkiyan ile bir araya gelerek arabuluculuk çabalarını ve bölgesel gelişmeleri görüştü. İran devlet medyasının aktardığına göre Pezeşkiyan, müzakerelerin yeniden başlayabilmesi için ABD’nin tehditlerine son vermesi ve yaptırımları kaldırması gerektiğini söyledi. Pezeşkiyan, bölgedeki krizden ABD’nin “savaş kışkırtıcılığını” sorumlu tuttu.

GALİBAF: ABD 7 ŞARTI UYGULAMADIKÇA GÜVENİMİZİ KAZANAMAZ

Munir’in görüştüğü isimlerden biri de İran Meclis Başkanı Muhammed Bakır Galibaf oldu. Tasnim Haber Ajansı’nın aktardığına göre Galibaf, İran’ın geçtiğimiz ay Hürmüz Boğazı’nın yeniden açılması için belirlediği 7 şartı ABD yerine getirmedikçe Washington’ın Tahran’ın güvenini yeniden kazanamayacağını ifade etti.

RIZAİ: TALEPLERİMİZ KARŞILANANA KADAR GÖRÜŞME YOK

Munir, İran Ulusal Güvenlik Yüksek Konseyi Sekreteri Muhsin Rızai ile de görüştü. İran medyasına göre Rızai, Tahran’ın talepleri karşılanana kadar Washington ile görüşme yapılmayacağını dile getirdi. Rızai’nin, zenginleştirilmiş nükleer malzemenin hiçbir koşulda İran’dan çıkarılmayacağını da söylediği aktarıldı.

İŞTE İRAN'IN 7 ŞARTI

İran, şartların tam metnini resmi olarak tek bir belge halinde yayımlamadı. Ancak İran’ın yarı resmi gazetesi Tahran Times, İranlı yetkililerin açıklamalarına dayanarak Kalibaf’ın İslamabad Mutabakatı’na dayandırdığı 7 şartı şöyle sıraladı:

• ABD’nin İran limanları ve tankerlerine yönelik deniz ablukasını sona erdirmesi
• İran’ın petrol satışı ve sevkiyatına imkan tanıyan yaptırım muafiyeti verilmesi
• Yurt dışında dondurulan İran varlıklarından en az 12 milyar doların serbest bırakılması
• Haziran ayından sonra denizcilik, petrokimya, havayolu, demiryolu ve bankacılık alanlarında getirilen tek taraflı yaptırımların kaldırılması
• Hava ve deniz saldırılarının durdurulması, uygulama sürecinde yeni saldırı yapılmaması
• ABD öncülüğündeki refakat operasyonu yerine İran ve Umman’ın belirlediği güvenli geçiş güzergahının kabul edilmesi

Alman haber ajansı dpa’nın, İran resmi haber ajansı IRNA’ya dayandırdığı haberde de şartlar arasında deniz ablukasının kaldırılması, petrol ihracatına yönelik kısıtlamaların kaldırılması, dondurulan varlıkların serbest bırakılması, tüm yaptırımların kaldırılması ve Lübnan’daki Hizbullah dahil İran ile bölgedeki müttefiklerine yönelik askeri saldırıların durdurulması sayıldı.

7 GÜNLÜK YOL HARİTASI

Tahran Times’ın aktardığına göre İran Dışişleri Bakanı Abbas Arakçi, 25 Eylül’de şartların uygulanması için 7 günlük bir takvim önerdi. Plana göre ABD’nin şartları Katar aracılığıyla kabul etmesinin ardından ilk 5 günde çatışmaların durdurulması, ablukanın kaldırılması, petrol muafiyetinin verilmesi ve fonların serbest bırakılması öngörülüyor. Bu sürede İran ve Umman ekiplerinin boğazdaki teknik çalışmaları tamamlaması, 6. gün Hürmüz Boğazı’nın açılması, 7. gün ise nükleer program dahil nihai anlaşma için müzakerelerin başlaması planlanıyor.

“ZAMAN KAYBETME DÖNEMİ SONA ERDİ”

İran’ın şartları, İran heyetinin BM Genel Kurulu toplantıları için ABD’de bulunduğu sırada Katar arabuluculuğuyla Washington’a iletildi. ABD Başkanı Donald Trump ise İran’ın Hürmüz Boğazı’nı yeniden açma önerisini reddetti. Kalibaf, 4 Ekim’de mecliste yaptığı konuşmada Hürmüz Boğazı’nın 7 şart yerine getirilene kadar açılmayacağını belirterek ABD’nin “zaman kaybetme ve tek taraflı talepleri dikte etme döneminin sona erdiğini” bilmesi gerektiğini söyledi.

Hürmüz Boğazı, 28 Şubat’ta ABD ve İsrail’in İran’a yönelik saldırılarının başlamasından bu yana 7 aydan uzun süredir büyük ölçüde kapalı bulunuyor.