Fransa Senatosu'nun Kararı

Sinop Valisi Ahmet Cengiz, "Ermenilerin katliam ve suikastlarının en canlı örneği, mezarının başında bulunduğumuz Van Valisi Ali Paşa'dır" dedi.

Vali Cengiz, ermeni komitacıları tarafından şehit edilen Van Valisi Ali Paşa'nın il merkezindeki Seyit Bilal Türbesi bahçesindeki mezarını ziyaret etti.

Cengiz, burada yaptığı açıklamada, tarih boyunca birçok millet tarafından mağdur edildiğini belirttiği Ermenilerin, Türklerin Anadolu'ya gelişinden sonra insancıl ve hoşgörülü bir muamele gördüklerine dikkat çekti.

Geçtiğimiz hafta Fransa Senatosu tarafından kabul edilen ilgili yasanın kabulünün her aklı selim sahibi insan gibi kendisini de üzdüğünü ifade eden Cengiz, "Osmanlı Devleti'nin, müslim, gayrimüslim her tebaasına sağladığı imkanlardan Ermeniler de faydalanmışlardır. Askerlikten, kısmen de vergiden muaf tutulurken, ticarette, zanaatte, çiftçilikte ve idari işlerde yükselme fırsatını elde etmişler ve devlete bağlılıklarından dolayı 'Millet-i Sadıka' olarak adlandırılmışlardır. Ancak Osmanlı Devleti'nin zayıflamaya başladığı dönemlerde, bazı devletlerin vaatlerine kanan Ermeniler, on binlerce Türk ve Ermeni'nin ölümüyle sonuçlanan, isyan ve katliamlara başlamışlar, yöneticileri hedef alan suikastlara yönelmişlerdir" dedi.

Van Valisi Ali Paşa'nın Ermeni komitacıları tarafından şehit edilmesi olayına da değinen Cengiz, şunları kaydetti:

"Ermenilerin katliam ve suikastlarının en canlı örneği, mezarının başında bulunduğumuz Van Valisi Ali Paşa'dır. Van'da 19. yüzyılın sonlarına kadar uzun yıllar Türk, Ermeni ve Yahudiler bir arada ve uyum içinde yaşamış, şehrin ticaret ve sanat faaliyetleri, Ermeni ve Yahudiler eliyle yürütülmüştür. Yabancı devletler tarafından kışkırtılan Ermeniler, 2-3 Haziran 1896'da geniş çaplı bir isyan hareketi başlatarak, şehri yakıp yıkmışlardır."

Bu sırada Hakkari mutasarrıfı Ali Paşa'nın 18 Mart 1907'de Van'a vali vekili olarak atandığını ve kısa sürede halkın sevgisini kazanmasıyla da asaletinin onaylandığını vurgulayan Cengiz, şöyle devam etti:

"Ali Paşa'nın yaptığı çalışmalar Ermeni ihtilal çetelerinin hoşuna gitmedi. Teorilerini Ermeni-Türk çatışması üzerine kuran bu çeteler, Ali Paşa'ya karşı büyük bir kin beslemeye başladılar. Ali Paşa'nın bu çalışmaları, Ermeniler'i destekleyen bazı yabancı devletleri rahatsız etti ve bu devletler, paşanın görevden alınması için İstanbul'a baskı yaptılar. Bu baskılara dayanamayan Babıali, 20 ekim 1908'de Ali Paşa'nın Van valiliği görevine son verdi. Görevden alınan Ali Paşa, İstanbul'a dönerken Ermeni komitacılarının saldırısına uğrayacağını tahmin ettiği için, gidiş güzergahını gizli tuttu. Ermeni çetecilerinden kurtulmak için hedef saptırmak amacıyla önce Erzurum'a oradan da Revan'a geçen Ali Paşa, her gittiği yerde Ermeni nümayişleri ile karşılaştı. Ali Paşa, Tiflis'e, oradan da vapurla İstanbul'a gitmek için Batum'a geçti. Batum iskelesinde vapura binerken de şehit edildi."

Yazılı kaynaklara göre harekete hazır olan geminin, Ali Paşa'nın cenazesini İstanbul'a götürmek için Batum İskelesi'nden demir aldığının belirtildiğini ifade eden Vali Cengiz, "Fakat bazı aksilikler nedeniyle gemi 15 günde ancak Sinop açıklarına gelebildi. Ali Paşa'nın cesedi çürümeye başladığı için kaptan, Sinop Limanı'na yaklaştı ve cenazeyi Sinop'a bıraktı. Ali Paşa'nın cenazesi bu nedenle Seyit Bilal Camii bahçesine defnedildi" dedi.

Açıklamasının ardından Vali Cengiz, Ali Paşa'nın mezarına çiçek bırakarak dua etti.

- SİNOP