Emine Erdoğan'dan BM'de tarihi çağrı: Çocuk güvenliği tasarımın çıkış noktası olmalı

Cumhurbaşkanı Recep Tayyip Erdoğan'ın eşi ve Birleşmiş Milletler (BM) Sıfır Atık Yüksek Düzeyli Şahsiyetler Danışma Kurulu Başkanı Emine Erdoğan, "Çocuğun güvenliğini sağlama sorumluluğu, yalnızca ebeveynlerin değil hepimizindir. Sağlıklı bir dijital ekosistem kurmalı ve güvenliğin, dijital sistemlere sonradan eklenen bir özellik değil, tasarımın çıkış noktası olmasını sağlamalıyız" dedi.

Emine Erdoğan, kendi himayesinde; Aile ve Sosyal Hizmetler Bakanlığı, UNICEF ve BM Genel Sekreteri Çocuklara Yönelik Şiddet Özel Temsilcisi Ofisi iş birliğinde, BM 81. Genel Kurulu marjında düzenlenen "Görünmeyen Mimari: Çocuklar için Güvenli Dijital Sistemler İnşa Etmek - Uluslararası Standartların ve Ortak Sorumluluğun Geliştirilmesi" başlıklı etkinliğe katıldı.

BM Genel Merkezi'nde düzenlenen etkinliğe Türkevi'nden yürüyerek geçen Emine Erdoğan, programa katılan lider eşlerini kapıda tek tek karşılayarak sohbet etti.

Konuşmasında BM'nin kuruluşundan bu yana ülkelerin iyi niyetli iş birliğine ev sahipliği yaptığını anımsatan Emine Erdoğan, kurumun insanlığın ortak sorunlarına ortak çözümler üretme idealinin en önemli adreslerinden biri olduğunu söyledi. Emine Erdoğan, BM ile çocukların esenliği için birlikte çıkacakları yolun ilk adımını atmaktan memnuniyet duyduğunu belirterek, BM Genel Sekreteri Çocuklara Yönelik Şiddet Özel Temsilcisi'ne ve UNICEF'e iş birlikleri için teşekkür etti.

"ÇOCUKLAR HEDEF KİTLEYE DÖNÜŞTÜRÜLDÜ"

Çocukların geleceğe uzanan insanlık zincirinin en değerli halkası olduğunu vurgulayan Emine Erdoğan, "Fakat ne yazık ki günümüzde çocuklar, zihinlerine ve dikkatlerine göz konulmuş, kullanıcı profiline indirgenmiş bir hedef kitleye dönüştürüldüler. Onları ekran başında tutmak isteyen davranış bilimciler, tasarımcılar ve nöro-bilimciler karşısında yapayalnız ve çaresizler" dedi.

Araştırmaların ekran maruziyetinin çocuklarda açtığı tahribata dair her gün yeni veri sunduğuna işaret eden Emine Erdoğan, şöyle devam etti:

"Çocuklarda psikiyatrik ilaç kullanımının 5 yaşa kadar düşmesi, bağımlılık davranışları ve çocuk beyninde ekran kullanımıyla ilişkili biyolojik tahribat, bunlardan yalnızca birkaçı... Burada amacımız, elbette dijital platformları topyekün bir tehdit olarak kodlamak ya da teknoloji karşıtlığı noktasına savrulmak değil. Ancak teknolojinin bıçak sırtı bir mesele olduğunu da kabul etmek durumundayız. Kendi ellerimizle icat ettiğimiz teknolojinin, kendi amaçlarına hizmet edecek yeni bir insan tipini gözlerimizin önünde icat etmesine seyirci kalamayız."

"ÇOCUĞUN İYİLİĞİ KAR ODAKLILIKTAN SONRA GELİYOR"

Dijital platformların uzun zamandır yalnızca bir iletişim mecrası olmadığını belirten Emine Erdoğan, "Bireyler kadar toplumları da yönlendiren, hayatın her alanını yeniden tasarlayan güçlü sistemler ve ne yazık ki çocuğun iyiliği, kar odaklılıktan ve etkileşimi ne pahasına olursa olsun büyütme hedefinden sonra geliyor. O halde bu baskıcı sistemlerin çocuklar üzerindeki tahakkümünü kaldırmak zorundayız" ifadelerini kullandı.

"EKRAN SÜRESİNİ BASİT BİR İRADE MESELESİNE İNDİRGEYEMEYİZ"

Bugüne kadar dijitalleşmenin yan etkilerine karşı bireysel bazda mücadele edildiğini kaydeden Emine Erdoğan, şunları söyledi:

"Fakat karşımızdaki devasa algoritma mimarisiyle daha fazla dijital okuryazarlık ya da ebeveyn kontrolü gibi tedbirlerle mücadele edilemeyeceğinin de farkındayız. Ekran süresini sınırlamayı, basit bir irade meselesine indirgeyemeyiz. Çocuğun güvenliğini sağlama sorumluluğu, yalnızca ebeveynlerin değil hepimizindir. Sağlıklı bir dijital ekosistem kurmalı ve güvenliğin, dijital sistemlere sonradan eklenen bir özellik değil, tasarımın çıkış noktası olmasını sağlamalıyız. Teknoloji, insanlığın değerlerine yabancı, tanımsız, sınırsız, filtresiz ve görünmez tuzaklarla dolu bir alan haline gelmemelidir. İnsanlığın büyük hikâyesinde açılmış yeni ve temiz bir sayfa olmalıdır."

"ORTAK KÜRESEL STANDARTLAR GELİŞTİRMELİYİZ"

Birçok ülkenin çocukların sosyal medya kullanımına yönelik hukuki ve teknik tedbirler aldığını anımsatan Emine Erdoğan, Türkiye'nin de bu önlemleri erkenden hayata geçiren ülkelerden olduğunu vurguladı.

Emine Erdoğan, şunları kaydetti:

"Ancak şu bir gerçek ki küresel çapta faaliyet gösteren teknoloji şirketlerine karşı her ülkenin müstakilen düzenlemeler getirmesi, standartlaşmanın önüne geçiyor. Dolayısıyla ortak gayretlerimizi birleştirmeliyiz. Bu noktada, farklılaşan ulusal uygulamalardan ziyade ortak küresel standartlar geliştirmeliyiz. Bu standartları Birleşmiş Milletler çatısı altında birlikte oluşturmalıyız. Düzenli izleme ve raporlama mekanizmalarıyla ülkeler arasında ortak bir uygulama anlayışının geliştirilmesini sağlamalıyız. Teknoloji şirketlerinin ve dijital platformların hesap verebilirliğini güçlendirmeli, çocukların korunmasında eşit sorumluluk sahibi olmalarının zeminini hazırlamalıyız. Şahsen, insanlığın dijital geleceğini ancak bu adımları atarak başıboşluktan kurtarabileceğimize inanıyorum."

BELÇİKA KRALİÇESİ MATHILDE DE KONUŞTU

Programın açılış bölümünde Belçika Kraliçesi Mathilde, Aile ve Sosyal Hizmetler Bakanı Mahinur Özdemir Göktaş ile Aile ve Sosyal Hizmetler Bakanlığı ve UNICEF Türkiye Çocuk Hakları Koordinatörü Ahmet Yiğit Başoğlu da hitap etti.

Açılış konuşmalarının ardından lider eşleri oturumuna geçildi. Oturumda; Gambiya Cumhurbaşkanı'nın eşi Fatoumatta Bah-Barrow, Sırbistan Cumhurbaşkanı'nın eşi Tamara Vucic, Sierra Leone Cumhurbaşkanı'nın eşi Fatima Maada Bio, Litvanya Cumhurbaşkanı'nın eşi Diana Nausediene, Burundi Devlet Başkanı'nın eşi Angeline Ndayishimiye, Kenya Cumhurbaşkanı'nın eşi Rachel Ruto, Guatemala Cumhurbaşkanı'nın eşi Lucrecia Eugenia Peinado Villanueva, Senegal Cumhurbaşkanı'nın eşi Marie Khone Faye, Romanya Cumhurbaşkanı'nın partneri Mirabela Gradinaru, Şili Cumhurbaşkanı'nın eşi Maria Pia Adriasola Barroilhet, Lübnan Başbakanı'nın eşi Sahar Salam ve Kanada Başbakanı'nın eşi Diana Fox Carney konuşma yaptı.

Programın kapanışında UNICEF Çocuk Koruma Direktörü Sheema Sen Gupta ile BM Genel Sekreterinin Çocuklara Yönelik Şiddet Özel Temsilcisi Dr. Najat Maalla M'jid söz aldı.

AİLE FOTOĞRAFI ÇEKTİRİLDİ

Programın başında Emine Erdoğan, Belçika Kraliçesi Mathilde ve lider eşleri ile diğer üst düzey isimler aile fotoğrafı çektirdi.

Programa Kuzey Makedonya Başbakanı'nın eşi Rozi Mickoska, Kırgızistan Cumhurbaşkanı'nın eşi Aygül Caparova, Adalet Bakanı Akın Gürlek, Sağlık Bakanı Kemal Memişoğlu ve Sıfır Atık Vakfı Başkanı Samed Ağırbaş ile televizyon ve gazetelerin genel yayın yönetmenlerinin de aralarında bulunduğu çok sayıda davetli katıldı.

Etkinlikte, dijital dünyanın risklerine karşı çocuklar için güvenli dijital sistemler oluşturma konusundaki ortak sorumluluğu yansıtan video izletildi.