Çin, Tayvan nedeniyle bozulan ilişkileri düzeltmek için Litvanya'ya kapıyı araladı

Çin, Litvanya'nın 2021'de Tayvan'ın ülkesinde kendi adıyla temsil ofisi açmasına izin vermesinin ardından bozulan ilişkileri düzeltmek için iletişime açık olduğu mesajını verdi.
Çin Dışişleri Bakanlığı Sözcüsü Lin Cien, Pekin'de düzenlenen olağan basın toplantısında, Litvanya Başbakanı Inga Ruginiene'nin Çin ile diplomatik gerilime sebep olan adımı hata olarak niteleyen açıklamasına dair değerlendirmede bulundu.
Çin'in Litvanya ile iletişime kapısının daima açık olduğunu ifade eden Sözcü Lin, "Umarız Litvanya, Çin ile ilişkilerini geliştirme iradesini eyleme dönüştürür, hatasını telafi ederek tek Çin ilkesini yeniden benimser ve Çin ile ilişkileri normalleştirmenin koşullarını oluşturur." dedi.
Litvanya Başkanı Ruginiene, Tayvan'ın temsil ofisi açmasına izin verip Çin ile ilişkileri bozarak hata yaptıklarını belirtmişti. Ruginiene, "Bence Litvanya bir trenin önüne atladı ve kayboldu." ifadesini kullanmıştı.
Çin ile Litvanya arasındaki diplomatik kriz
Baltık ülkesi Litvanya'nın 2021'de Çin ile egemenlik ihtilafı içindeki Tayvan'a, ülkesinde "Tayvan Temsil Ofisi" adıyla temsilcilik kurmasına izin vermesi, Pekin ile Vilnius arasında diplomatik krize yol açmıştı.
Çin, kararın, "tek Çin" ilkesine ve Ada'daki egemenlik haklarına saldırı olduğunu savunarak, Litvanya'daki büyükelçisini geri çağırmış, Litvanya'dan da Pekin büyükelçisini geri çağırmasını istemişti.
Pekin yönetimi, 21 Kasım 2021'de Litvanya ile diplomatik ilişkilerinin derecesini düşürerek maslahatgüzar düzeyinde sürdürülmesi kararı almıştı. Litvanya da diplomatlarının güvenliğinden duyduğu endişe nedeniyle 15 Aralık 2021'de Pekin Büyükelçiliğini kapattığını bildirmişti.
Tayvan anlaşmazlığı nedeniyle Litvanya'nın Çin'e ihracatı durma noktasına gelmiş, Litvanyalı ihracatçılar Çin'in adı konulmamış ticaret ambargosuna maruz kalmıştı. Avrupa Birliği (AB), Litvanya'ya ayrımcı ticari kısıtlama uyguladığı gerekçesiyle Çin'i Dünya Ticaret Örgütüne (DTÖ) şikayet etmişti.
Litvanya, gerilimin ardından Çin-Orta ve Doğu Avrupa Ülkeleri İş Birliği Diyaloğundan (Çin-CEEC) çekilmiş, diğer Baltık ülkeleri Letonya ve Estonya da çekilerek ona destek vermişti.
Çin-Tayvan anlaşmazlığı
Çin'in topraklarının parçası olduğunu savunduğu Tayvan, 1949'dan bu yana fiili bağımsızlığa sahip bulunuyor. Çin ana karası ile Tayvan arasında iç savaşın ardından ortaya çıkan ayrılık ve egemenlik ihtilafı sürüyor.
Çin, Tayvan'ın fiili bağımsızlığının uluslararası statü kazanmasına yol açabilecek türden adımlara karşı çıkarken, Tayvan hükümetinin kendisini tanıyan ülkelerle müstakil diplomatik ilişkiler kurmasını, Birleşmiş Milletler (BM) ve diğer uluslararası kuruluşlarda temsil edilmesini engellemeye çalışıyor.
Tayvan, diplomatik olarak Çin'i tanıyan ülkelerde "Taipei Ekonomi ve Kültür Misyonu" adıyla temsilcilikler kuruyor.