Toplumsal cinsiyet kavramına tepki gösteren Çekya, İstanbul Sözleşmesi'nden resmen çekildi

Çekya hükümeti, uluslararası kamuoyunda "İstanbul Sözleşmesi" olarak bilinen "Kadına Yönelik Şiddet ve Aile İçi Şiddetin Önlenmesi ve Bunlarla Mücadeleye İlişkin Avrupa Konseyi Sözleşmesi"nden çekilme kararı aldı. 

2016 yılında sözleşmeyi imzalayan ancak yürürlüğe koymayan Çekya, Başbakan Petr Fiala'nın 2023'te başlattığı onay sürecini tamamen iptal ederek süreci resmen sonlandırdı.

"TOPLUMSAL CİNSİYET" İFADESİ SÜRECİ BİTİRDİ

Çekya Senatosu, Ocak 2024'te yaptığı oylamada İstanbul Sözleşmesi'nin onaylanmasını reddederek yasayı veto etmişti. Çok sayıda senatörün sözleşme metnindeki ifadelere karşı çıktığı belirtilirken, Çekya'nın metinde biyolojik cinsiyet yerine "toplumsal cinsiyet" kavramının kullanılması nedeniyle onay sürecini sonlandırdığı kaydedildi.

RUSYA VE AZERBAYCAN HİÇ İMZALAMADI

Asıl adı "Kadına Yönelik Şiddet ve Aile İçi Şiddetin Önlenmesi ve Bunlarla Mücadeleye Dair Avrupa Konseyi Sözleşmesi" olan metin, 2011 yılında İstanbul'da kabul edilmişti. Avrupa Birliği sözleşmeyi 2017'de imzalarken; Rusya ve Azerbaycan en başından itibaren imzalamayı reddetti. Çekya, Slovakya, Litvanya, Macaristan, Ermenistan ve Bulgaristan ise sözleşmeyi imzalamalarına rağmen hiçbir zaman yürürlüğe koymadı.

TÜRKİYE 2021 YILINDA AYRILMIŞTI

Sözleşmenin bazı maddeleri, Türkiye'de de toplumsal cinsiyet eşitliği tartışmalarına yol açmıştı. Geleneksel aile değerlerine zarar verdiği yönündeki eleştirilerin ardından Türkiye, 2021 yılında İstanbul Sözleşmesi'nden çekilmişti. Uluslararası arenada son olarak Letonya da sözleşmeden çekileceğini duyuran ülkeler arasında yer almıştı.