Ankara'daki NATO Zirvesi'nde savunma harcamalarının artırılması ve Ukrayna'ya destek konuları öne çıkacak

MUHAMMET TARHAN/GİZEM NİSA DEMİR - NATO Güney Komşuluk Bölgesi Özel Temsilcisi ve Siyasi İşler ve Güvenlik Politikası Genel Sekreter Yardımcısı Vekili Javier Colomina, Ankara'da temmuz ayında düzenlenecek NATO Zirvesi'nde savunma yatırımlarının yüzde 5'e çıkarılması, savunma sanayi alanında atılacak adımlar ve Ukrayna'ya destek konularının öne çıkacağını bildirdi.

NATO Güney'e ilişkin Kıdemli Memurlar Toplantısı (SOM) kapsamında İstanbul'da bulunan Colomina, AA muhabirine değerlendirmelerde bulundu.

NATO'nun güney komşuluğunun uzun yıllardır İttifak gündeminde yer aldığını ve yaklaşık bir buçuk yıl önce güney komşuluğu eylem planının onaylandığını kaydeden Colomina, "Türkiye, diğer müttefiklerle birlikte bunun gerçekleşmesinde çok önemli bir rol üstlendi ve o zamandan bu yana benim görevimin büyük bir destekçisi oldu." dedi.

Colomina, söz konusu eylem planının, siyasi diyalog, pratik işbirliği, bölgedeki varlık ve Afrika Birliği (AfB), Birleşmiş Milletler (BM), Avrupa Birliği (AB) ve Körfez İşbirliği Konseyi (KİK) gibi uluslararası kuruluşlarla ilişkiler olmak üzere farklı sütunlardan oluştuğunu belirterek, bu başlıkların uygulanmasında Türkiye'nin desteğinin açık biçimde hissedildiğini dile getirdi.

Ankara'da temmuz ayında yapılacak NATO Zirvesi'ne işaret eden Colomina, zirvenin birçok açıdan önem taşıdığını vurguladı.

Colomina, Ankara'daki NATO Zirvesi'nde, Lahey'de alınan kararların hayata geçirilmesinin gündemde olacağını kaydederek, özellikle savunma yatırımlarının yüzde 5'e çıkarılması, savunma sanayi alanında atılacak adımlar ve Ukrayna'ya destek konularının öne çıkacağını söyledi.

Öte yandan Colomina, zirvenin Ankara'da düzenlenmesinin güney komşuluk eylem planı, ortaklarla yürütülen yaklaşım ve son yıllarda yapılan çalışmalar açısından büyük anlam taşıyacağını dile getirdi.

Akdeniz'de enerji ve deniz güvenliği

Colomina, NATO'nun Akdeniz'de 30 yılı aşkın süredir yürüttüğü Akdeniz Diyaloğu çerçevesinde önemli bir tecrübeye sahip olduğunu bildirdi.

Türkiye'nin yanı sıra Yunanistan, Portekiz, İspanya ve İtalya gibi müttefiklerin enerji hatlarının ve deniz ulaştırma yollarının korunmasında aktif rol üstlendiğini söyleyen Colomina, "Türkiye bütün bunların hepsinde hayati bir rol oynuyor." dedi.

Colomina, "Türkiye, kıyı güvenliğini sağlama, savunma sanayi varlıkları sağlama kapasitesi ve silahlı kuvvetlerinin yetenekleriyle tanınan en sadık müttefiklerimizden biridir. Özellikle Akdeniz'de daha önce bahsettiğim diğer müttefiklerle birlikte Akdeniz'in güvenli bir havza olmasını sağlamada büyük bir rol oynamaktadır." şeklinde konuştu.

"360 derece yaklaşım" kolektif savunmanın merkezinde"

NATO'nun 360 derece güvenlik yaklaşımına ilişkin değerlendirmede bulunan Colomina, bu anlayışın ittifakın kolektif savunma konseptinin merkezinde yer aldığını kaydetti.

Colomina, son yıllarda onaylanan savunma planlarının tamamının kuzey, doğu, batı ve güney olmak üzere tüm stratejik yönleri kapsadığını belirterek, "Güney komşuluk eylem planımız, ortaklarımızla yürüttüğümüz projeler, işbirliği ve güneydeki müttefiklerimizle yaptığımız çalışmalar aracılığıyla 360 derece yaklaşımı daha da gerçeğe dönüştürmede rol oynuyor." değerlendirmesini yaptı.

Ankara Zirvesi'nde güney kanadına ilişkin somut çıktılar olup olmayacağı sorusuna ise Colomina, "Bunu konuşmak için muhtemelen biraz erken. (Zirvedeki) Görüşmelerin ana konularının yüzde 5'lik savunma yatırımı ve Ukrayna'ya savunma sanayi desteği olacağını söyleyebilirim. Ankara Zirvesi'nde güney boyutu da gündeme gelecektir diye tahmin ediyorum ancak bunu söylemek için henüz erken." yanıtını verdi.

Terör, göç ve bölgesel istikrarsızlık

Colomina, Suriye başta olmak üzere Orta Doğu'daki gelişmelere değinerek, terörizm, düzensiz göç, deniz ve enerji güvenliği, insansız hava araçlarıyla mücadele, siber ve hibrit tehditler ile Rusya, Çin ve İran gibi aktörlerin varlığının NATO'nun yakından takip ettiği başlıklar arasında yer aldığını söyledi.

"NATO'nun bunların hepsine ilk müdahale eden olması gerekmiyor." diyen Colomina, ancak gelişmelerin dikkatle izlendiğini ve ortak ülkelerin kapasitelerinin artırılması yoluyla bölgesel istikrara katkı sağlandığını kaydetti."

Colomina, NATO'nun Euro-Atlantik bölgesinin istikrarını korumaya, kolektif savunmayı güçlendirmeye ve kendi güvenliğini etkileyebilecek bölgelerde istikrara katkı sağlamaya odaklandığını ifade etti.

Tarihi bir zirve olacak

Bazı müttefik ülkelerde yük paylaşımı ve kolektif savunmanın güvenilirliğine ilişkin tartışmalara ilişkin değerlendirmede bulunan Colomina, Lahey Zirvesi'nde alınan yüzde 5 savunma yatırımı kararının önemli bir dönüm noktası olduğuna işaret etti.

Colomina, "Bu, benim görüşüme göre, ittifakın sağlığının ve 5. maddenin sağlığının iyi olduğunu çok açık biçimde gösteriyor." şeklinde konuştu.

Tüm müttefiklerin 5. maddeye bağlılıklarını net biçimde ortaya koyduğunu ve Euro-Atlantik bölgesinin kolektif savunmasını korumak için yatırımlarını ve kapasitelerini artırdığını söyleyen Colomina, "Bu yüzden Ankara Zirvesi'nde bu kararların birçoğunu uygulayacağımıza inanıyorum. ve eminim ki bu zirve, bu anlamda tarihi bir zirve olacak." ifadelerini kullandı.

Colomina, müttefiklerin çabalarına devam etmelerini beklediklerini dile getirerek, Avrupa ülkeleri ve Kanada'nın daha fazla sorumluluk üstlenmesinin ittifakı güçlendireceğini, bunun ABD'nin geri çekilmesi anlamına gelmediğini vurguladı.

ABD'nin Avrupa'da halen 80 bin askerinin bulunduğuna dikkati çeken Colomina, "Nükleer caydırıcılık başta olmak üzere, konvansiyonel silahlarla da güvenliğimizin her alanına katkıda bulunuyorlar." diye konuştu.

Türkiye'ye 74. yıl tebriği

Colomina, Türkiye'nin NATO üyeliğinin 74. yıl dönümünü kutlayarak, "NATO'nun istikrarına, güvenliğine ve savunmasına katkılarından dolayı Türkiye'yi tebrik etmek istiyorum." dedi.

Türkiye'nin özellikle güney komşuluğundan kaynaklanan tehditlere en fazla maruz kalan ülkelerden biri olduğuna işaret eden Colomina, şöyle konuştu:

"Türkiye özellikle güney komşuluğumuzda, güney komşuluğu zorluklarına en çok maruz kalan ülkelerden biri olarak, güvenlik ve savunma çabalarımıza büyük katkı sağlıyor. Ama aynı zamanda diğer tüm cephelerde de. (Türkiye) Savunma sanayisinde son derece yetkin, silahlı kuvvetleri son derece yetenekli, karada, denizde ve havada mevcut, tüm faaliyetlerimize, operasyonlarımıza ve tatbikatlarımıza katkıda bulunuyorlar ve genel olarak, konuşlandığımız her yerde ve günlük olarak çalıştığımız Brüksel'de Türk dostlarımızla yaptığımız çalışmalardan çok memnunuz."

Colomina, 2024'te Akdeniz Diyaloğu'nun 30. yıl dönümünü, İstanbul İşbirliği Girişimi'nin (ICI) 20. yıl dönümüyle birlikte kutladıklarını anımsatarak, bu formatlarla ve ayrıca tüm ortaklarla ikili olarak çalışmaya devam edeceklerini kaydetti.