Ankara'da başlayan Şefika Gaspıralı sempozyumu Kırım Tatar kadınlarını ele alıyor

Güncel Haberler

Şefika Gaspıralı Uluslararası Sempozyumu, Ankara Hacı Bayram Veli Üniversitesinde başladı. Büyükelçi Neriman Celal, Kırım'da kadınların baskılara rağmen ailelerini koruduğunu; Prof. Dr. Gayana Yüksel ise yaklaşık 350 siyasi tutuklu arasında 60 kadın bulunduğunu söyledi.

Şefika Gaspıralı Uluslararası Kadın Birliği tarafından düzenlenen "Şefika Gaspıralı Uluslararası Sempozyumu" Ankara'da başladı.
Ankara Hacı Bayram Veli Üniversitesinde Şefika Gaspıralı Uluslararası Kadın Birliği tarafından İçişleri Bakanlığı Sivil Toplumla İlişkiler Genel Müdürlüğünün desteği ve Ankara Hacı Bayram Veli Üniversitesi Türk Dünyası Uygulama ve Araştırma Merkezinin katkılarıyla düzenlenen sempozyumun açılışında, Ukrayna'nın Ankara Büyükelçisi Neriman Celal ve Şefika Gaspıralı Uluslararası Kadın Birliği Başkanı ve Kırım Tatar Milli Meclisi Üyesi Prof. Dr. Gayana Yüksel konuştu.
Büyükelçi Celal, Gaspıralı'nın yalnızca Kırım Tatar halkının değil, bütün Türk dünyasının kadın hakları, eğitim ve toplumsal gelişim mücadelesinin öncü isimlerinden biri olduğunu belirterek, Kırım Tatar kadınlarının tarih boyunca yalnızca ailelerin değil, Kırım Tatar milletinin de ayakta kalmasını sağlayan en önemli güçlerinden biri olduğunu söyledi.
Celal, 1944'te Sovyetler Birliği'nin gerçekleştirdiği sürgünün "Kırım Tatar halkının varlığını tehdit ettiğine" işaret ederek, bu ağır koşullarda kadınların ailelerini korumak, ana dillerini, geleneklerini ve milli kimliklerini gelecek nesillere aktarmak için fedakarlık gösterdiklerini ve vatana dönüş mücadelesinde ön saflarda yer aldıklarını dile getirdi.
Bugün de Kırım Tatar kadınlarının mücadelesinin devam ettiğini vurgulayan Celal, şunları kaydetti:
"2014 yılından bu yana Rus işgali altında bulunan Kırım'da halkımız ağır baskılarla karşı karşıyadır. Özellikle siyasi tutukluların eşlerinin ve annelerinin gösterdiği cesaret ve fedakarlık üzerinde durmak istiyorum. Onlar yıllardır mahkeme salonlarında adalet arıyor. Cezaevlerindeki yakınlarının sesini dünyaya duyurmaya çalışıyor. Çocuklarını büyütüyor ve ailelerini ayakta tutuyorlar. Birçok bu zorluklara rağmen korkuya teslim olmuyorlar."
Kırım Tatar kadınları milli kimlik ve kültürün korunmasında belirleyici rol oynuyor
Neriman Celal, bütün bu baskılara rağmen Kırım Tatar kadınlarının, milli kimliklerinin, kültürlerinin ve dayanışmalarının korunmasında belirleyici bir rol oynamaya devam ettiğini vurgulayarak, onların mücadelesinin Gaspıralı'nın mirasının yalnızca tarih kitaplarında kalmadığını ve bugün de yaşadığını gösterdiğini ifade etti.
Kırım ve Kırım Tatar halkının Ukrayna ile Türkiye arasındaki ilişkilerde özel bir yere sahip olduğuna işaret eden Celal, "Ortak tarihimiz, kültürümüz, insani bağlarımız, ülkelerimiz arasındaki dostluğu ve dayanışmayı güçlendirmektedir. Bugün Ukrayna bağımsızlığını ve toprak bütünlüğünü savunmak için mücadelesini sürdürmektedir. Türkiye de daima bizim yanımızda. Bu mücadelenin ayrılmaz bir parçası Kırım'ın Rus işgalinden kurtarılması ve Kırım Tatar halkının hak ve özgürlüğünün yeniden tesis edilmesi; bu hedef Ukrayna'nın değişmez tutumudur." diye konuştu.
Celal, Gaspıralı'nın mirasının onlara önemli bir sorumluluk yüklediğini dile getirerek, şu sözlerle devam etti:
"Kadınların eğitimde, siyasette, bilimde ve toplumsal yaşamın her alanında eşit fırsatlara sahip olmalarını destekleyin. Bu bağlamda Türk dünyasındaki kadın kuruluşlarının işbirliğini ve dayanışmasını son derece değerli buluyorum. Çünkü kadınların güçlü olduğu bir toplumun geleceği de güçlüdür. Ve inanıyorum ki Kırım Tatar kadınlarının, Türk kadınlarının geçmişte gösterdiği cesaret ve bugün sürdürdüğü mücadele gelecek nesillere ilham vermeye devam etmektedir. Şefika Gaspıralı'nın hayalinin, kurduğu özgürlük ve eşitlik ideallerinin, özgür Kırım'da yeniden hayat bulacağına inanıyorum."
Prof. Dr. Yüksel de farklı ülkelerden, üniversitelerden ve bilim çevrelerinden gelen katılımcıları bir araya getiren bu sempozyumun herkes için verimli ve ilham verici bir etkinlik olmasını diledi.
Yüksel, Şefika Gaspıralı'nın yalnızca İsmail Gaspıralı'nın kızı olmadığını; kendi düşünceleri ve çalışmalarıyla Türk dünyası tarihinde iz bırakmış önemli bir aydın olduğunu vurgulayarak, Şefika Gaspıralı'nın kadınların eğitimi, toplumsal hayata katılımı ve kültürel gelişimi için mücadele ettiğini söyledi.
Gaspıralı'nın mirasını yaşatmak en büyük hedef
Öte yandan, Gaspıralı'nın yeterince tanınmadığını ve hak ettiği değeri görmediğini kaydeden Yüksel, Şefika Gaspıralı Uluslararası Kadın Birliği olarak onun mirasını yaşatmayı hedeflediklerini aktardı.
Yüksel, 2026'da Gaspıralı'nın doğumunun 140. yıl dönümünü andıklarını aktararak, "Maalesef bugün onun doğduğu topraklarda, Kırım'da kadınlar bir kez daha zulüm ve baskı altında. 2014 yılında Rus işgalinden bu yana Kırım'da baskılar giderek artıyor. Yaklaşık 350 siyasi tutuklu arasında 60 kadın bulunuyor ve bunların çoğu Kırım Tatarı. Kadınlar evlerinden alınıyor, hapsediliyor, ailelerinden ve çocuklarından koparılıyor." bilgisini paylaştı.
Gaspıralı'nın mücadelesini yaşatmanın bugün de çok büyük bir anlam taşıdığının altını çizen Yüksel, "Kadınların eğitimi, özgürlüğü, eşitliği ve dayanışması yalnızca geçmişin değil, günümüzün de en önemli meselesidir." dedi.
Açılışta ayrıca AK Parti Genel Başkan Yardımcısı ve Türk Devletleri ile İlişkiler Başkanı Kürşad Zorlu, Ankara Hacı Bayram Veli Üniversitesi Rektör Yardımcısı Prof. Dr. Fulya Bayraktar ve İçişleri Bakanlığı Sivil Toplumla İlişkiler Genel Müdürlüğü Daire Başkanı Mehmet Fatih Günay da hitapta bulundu.
Kırım Tatar Milli Meclisi Başkanı Refat Çubarov'un ise sempozyuma yönelik yazılı mesajı okundu.
Şefika Gaspıralı
"Dilde, fikirde, işte birlik" diyen fikir insanı, eğitimci ve yayıncı İsmail Gaspıralı'nın kızı Şefika Gaspıralı, Rusya coğrafyasındaki Türk kadın hareketinin lideri olarak kabul ediliyor.
1917'de kurulan Kırım Halk Cumhuriyeti meclisine seçilen ilk Türk kadın milletvekillerinden biri olan Gaspıralı, dünyanın ilk kadın meclis başkanı vekili olarak da görev yaptı. Farklı gazetelerde ve dergilerde yazarlık, editörlük ve genel yayın yönetmenliği yapan Gaspıralı, Kırım Kadın Komitelerinin yöneticiliğinde bulundu.
Azerbaycan Halk Cumhuriyeti Başbakanı Nesif Yusuflubeyli'nin eşi olan ve özel kalemliği görevini de yürüten Gaspıralı, İstanbul'da 1930'da kurulan Kırım Tatar Kadınlar Birliği'nin de kurucu başkanı oldu.
Uygulamayı yükle! YÜKLE