Anadolu'da yayımlanan ilk gazete Envar-ı Şarkıyye'nin 159 yıllık yolculuğu kitaplaştırıldı

Anadolu'da yayımlanan ilk gazete olma özelliğini taşıyan Envar-ı Şarkıyye'nin 159 yıllık yayın yolculuğu, Atatürk Üniversitesi akademisyenleri tarafından kitaplaştırıldı.
Erzurum'da Atatürk Üniversitesi Konuk Evi'nde, 4. Üniversite Basın Buluşması ve "Envar-ı Şarkıyye" adlı eserin lansman toplantısı yapıldı.
Atatürk Üniversitesi Rektörü Hacımüftüoğlu, burada yaptığı konuşmada, üniversitede eğitimden araştırmaya, sağlık ve teknolojiden toplumsal katkıya kadar birçok alanda yürütülen çalışmaları ve hayata geçirdikleri projeleri anlattı.
Özel bir eserin lansmanı için bir araya geldiklerini ifade eden Hacımüftüoğlu, Erzurum'un, tarih boyunca yalnızca siyasi ve kültürel gelişmelere sahne olan bir şehir değil aynı zamanda Türk basın tarihinin de öncü merkezlerinden biri olduğunu vurguladı.
"Şehrimizin bu alandaki tarihi önemini açıkça ortaya koyuyor"
Hacımüftüoğlu, üniversite olarak bilimsel üretimi teşvik etmeyi, akademik çalışmaları desteklemeyi ve toplumsal gelişime katkı sağlamayı temel ilke edindiklerini belirterek, "Osmanlı Devleti döneminde Anadolu'da yayımlanan ilk Türkçe gazete olan Envar-ı Şarkıyye'nin 1867 yılında burada, Erzurum'da yayın hayatına başlamış olması, şehrimizin bu alandaki tarihi önemini açıkça ortaya koymaktadır." diye konuştu.
Eseri akademik camiaya kazandıran Atatürk Üniversitesi Öğr. Üyesi ve Kırgızistan-Türkiye Manas Üniversitesi İletişim Fakültesi Dekanı Prof. Dr. Besim Yıldırım ve Erzurum Teknik Üniversitesinden Prof. Dr. Naim Ürkmez ile Prof. Dr. Murat Küçükuğurlu'yu tebrik eden Hacımüftüoğlu, şöyle devam etti:
"Kitap, bir yandan dönemin dil ve anlatım özelliklerini koruyarak tarihsel bağlamı muhafaza etmekte, diğer yandan da gazete içeriğinin günümüz okuyucusu tarafından daha kolay anlaşılır hale gelmesini sağlamaktadır. Bu yönüyle eser, bir gazete koleksiyonunun çevirisi olmanın çok ötesinde Osmanlı basınına, Anadolu'daki toplumsal değişimlere, Osmanlı'nın son yıllarına ve erken Cumhuriyet dönemine dair değerli bilgiler içeren kapsamlı bir çalışmadır."
159 yıllık geçmişe sahip gazete bilim dünyasının gündemine taşındı
Prof. Dr. Yıldırım da ilk sayısı 17 Temmuz 1867'de yayımlanan ve tam 159 yıllık bir geçmişe sahip gazetenin bilim dünyasının gündemine taşımanın gururunu yaşadıklarını ifade etti.
Yıldırım, "Basın tarihi denildiğinde çoğu zaman İstanbul merkezli bir anlatı ön plana çıkar. Oysa Anadolu'da modern gazeteciliğin gelişim sürecini anlamak için gözlerimizi Erzurum'a çevirmemiz gerekir. Çünkü Envar-ı Şarkıyye, Anadolu'da yayımlanan ilk gazete olarak Türk basın tarihinde müstesna bir yere sahiptir. Bu yönüyle gazete, sadece Erzurum'un değil, Anadolu'nun gazetecilik hafızasının başlangıç noktalarından biridir." ifadelerini kullandı.
Yıldırım, Envar-ı Şarkıyye'nin bölgede sadece haber yayımlayan bir yayın organı olmadığını, matbaacılık geleneğinin gelişmesine, gazetecilik için gerekli teknik altyapının oluşmasına ve en önemlisi bir gazetecilik kültürünün filizlenmesine öncülük ettiğini aktardı.
Gazetenin haber yazma anlayışından yayıncılık disiplinine, matbaa tecrübesinden kamuoyunun oluşmasına kadar pek çok alanda sonraki kuşaklara yön veren güçlü bir miras bıraktığını belirten Yıldırım, "Envar-ı Şarkıyye yalnızca basın tarihçileri için değil, tarihçiler, sosyologlar, siyaset bilimciler, iktisat tarihçileri, şehir araştırmacıları ve kültürel miras üzerine çalışan tüm araştırmacılar için çok önemli bir birincil kaynak niteliğindedir." değerlendirmesinde bulundu.
Gazetenin arşivleme sorunundan en fazla etkilenen yayınlardan biri olduğuna işaret eden Yıldırım, eserin ortaya çıkmasına verdikleri güçlü destek dolayısıyla Rektör Hacımüftüoğlu'na, Prof. Dr. Küçükuğurlu ile Prof. Dr. Ürkmez'e teşekkür etti.
Program, Hacımüftüoğlu'nun eseri hazırlayan akademisyenlere plaket takdimiyle sona erdi.