ABD, Suudi Arabistan ile nükleer program anlaşmasını duyuracak

ABD ile Suudi Arabistan'ın, sivil bir nükleer program yürütmesine izin verecek bir anlaşmayı açıklaması bekleniyor.

Ülke medyasındaki haber ABD'li yetkililere dayandırıldı.

Anlaşmanın ABD Başkanı Donald Trump yönetimi tarafından çarşamba günü duyurulmasının beklendiği belirtildi.

Habere göre, elektrik santral yakıtı olarak kullanılabilecek bir nükleer tesis ABD desteğiyle inşa edilecek.

Ancak bu tesisin aynı zamanda nükleer bomba yapımında da kullanılabilecek zenginleştirilmiş uranyum da üretebileceği kaydediliyor.

Nükleer enerji uzmanları ile İsrailli bazı eski siyasetçiler, planın nihayetinde Suudi Arabistan'ın nükleer silah geliştirebilecek kapasiteye ulaşmasına yol açabileceği yönündeki kaygılarını dile getirdi.

BBC, konuyla ilgili açıklama almak üzere Beyaz Saray'a başvurdu.

ABD basınındaki haberlere göre Suudi Arabistan, ABD ile ortak bir çalışma yürüttükten sonra kendi topraklarında uranyum zenginleştirme izni alabilir.

Böylece krallık, ithal yakıta bağımlı olmak yerine ABD tarafından inşa edilecek bir tesiste kendi yakıtını üretebilir.

Bu hüküm, anlaşmayı ABD'nin 2009 yılında Suudi Arabistan'ın komşusu Birleşik Arap Emirlikleri'yle (BAE) yaptığı anlaşmadan ayırıyor.

Söz konusu anlaşma kapsamında BAE kendi nükleer yakıtını üretmiyor ve bir dizi başka kısıtlamayı da kabul ediyor.

Bu nedenle anlaşmanın, dünya genelinde nükleer silahların sayısının artmasını önlemeyi amaçlayan nükleer silahların yayılmasını önleme savunucularının da tepkisini çekmesi bekleniyor.

ABD ve İran'ın aylardır devam eden savaşının merkezinde de Tahran'ın nükleer programı yer alıyor.

ABD ve İsrail, Şubat ayında İran'a saldırmalarının nedenlerinden birinin, bu ülkenin nükleer silah geliştirmesini engellemek olduğunu açıkladı.

Tahran ise nükleer programının barışçıl olduğunu, silah geliştirme amacı taşımadığını tekrarladı.

Suudi Arabistan'ın fiili lideri Veliaht Prens Muhammed bin Selman, 2018 yılında CBS News'e yaptığı açıklamada ülkesinin nükleer silah edinmeyi planlamadığını söylemişti.

Devamında ise "İran nükleer bomba geliştirirse hiç şüphesiz biz de mümkün olan en kısa sürede aynısını yaparız" demişti.

Wall Street Journal'a göre Çarşamba günü açıklanması beklenen ABD-Suudi Arabistan anlaşması Trump tarafından onaylandı ve 30 yıl boyunca yürürlükte kalacak.

Gazetenin haberine göre, işbirliği anlaşmasının bitiminde, ABD'nin Suudi Arabistan'da uranyum zenginleştirilmesine itiraz etmesi halinde, krallığın bunu kendi başına ya da başka bir yabancı ortakla yapmasına 10 yıl boyunca izin verilmeyecek.

Plan şimdi ABD Kongresi'ne gönderilecek.

Trump'ın Cumhuriyetçi Partisi hem Senato'da hem de Temsilciler Meclisi'nde çoğunluğu elinde bulundursa da her iki partiden bazı Kongre üyelerinin anlaşmaya karşı çıkması bekleniyor.

New York Times'ın haberine göre ABD-Suudi Arabistan anlaşması, Riyad'ın İsrail'le diplomatik ilişkilerini normalleştirmesi şartına bağlanmadı.

Suudi Arabistan ile İsrail arasındaki ilişkilerin normalleştirilmesi, ABD başkanlarının hedeflerinden biri olmuştu.

Orijinali İngilizce olan bu makalenin çevirisinde yapay zekadan yararlandık. Yayınlanmadan önce çeviriyi bir BBC gazetecisi kontrol etti. .