Toki'nin İnşa Ettiği Türk Cern'i Açılıyor

TOKİ tarafından inşa edilen Türkiye'nin ilk proton hızlandırıcı tesisi hizmete açılıyorBaşbakanlık Toplu Konut İdaresi Başkanlığı'nca (TOKİ) inşa edilen Türkiye'nin ilk proton hızlandırıcı tesisi hizmete açılıyor. Tesis, İsviçre'deki Avrupa Nükleer Araştırma Merkezi'nde (CERN) yapılan bilimsel çalışmaların benzerleri yapılabileceğinden Türk CERN'i olarak da adlandırılıyor.

TOKİ'den yapılan açıklamaya göre Türkiye Atom Enerjisi Kurumu'nun (TAEK) Proton Hızlandırıcı Tesisi, Başbakan Recep Tayyip Erdoğan'ın yarın katılacağı törenle hizmete girecek. Ankara'daki Sarayköy Nükleer Araştırma ve Eğitim Merkezi'nde (SANAEM) kurulan tesis, Türkiye'de bir ilk olacak. TAEK Proton Hızlandırıcısı Tesisi'nde kullanılacak hızlandırıcı, türünün en yeni teknolojik özelliklerine sahip olacak.

-DIŞA BAĞIMLILIK KALKACAK-

Proton hızlandırıcı tesisi, kısa yarı ömürlü radyoizotop üretiminin yapılması ve elde edilen ürünün, sağlık sektöründe kullanılması amacıyla inşa edildi. Tesisin faaliyete geçmesiyle birlikte, kanser ve kalp hastalıkları başta birçok hastalığın teşhisinde kullanılan "izotop'lar artık yurtiçinde üretilecek. TAEK Proton Hızlandırıcısı Tesisi'nde izotopların üretimi ile bu alanda dışa bağımlılık ortadan kalkacak.

-AR-GE ÇALIŞMALARI YAPILABİLECEK-

Tesis ayrıca, hızlandırıcı teknolojisi alanındaki araştırma ve geliştirme çalışmalarında altyapının oluşturulması açısından da büyük önem taşıyor. Bu tip tesislerin ve laboratuvarların artmasıyla, Türkiye'nin CERN ve benzeri uluslararası etkinliklerde daha fazla söz sahibi olması mümkün olabilecek.

-YÜKSEK GÜVENLİKLİ-

TAEK Proton Hızlandırıcı Tesisi, SANAEM yerleşkesi içerisinde olmasına karşın fonksiyonel özelliğinden dolayı yüksek güvenlikli inşa edildi. Güvenlik, SANAEM güvenliğine ek olarak ayrı tel çit ve girişlerde konumlandırılan bekçi kulübeleri ile daha da etkinleştirildi. Tesis alanında, proton hızlandırıcı binası dışında trafo ve ısı merkezi de yer alıyor. Proton Hızlandırıcı Tesisi taban alanı 3 bin 110 metrekare olacak şekilde 2 katlı ve kısmi bodrumlu olarak inşa edildi. Ayrıca proje kapsamında taban alanı 315 metrekarelik trafo ve ısı merkezi ile 2 adet giriş kontrol ünitesi bulunuyor.

Bodrum kat, sıvı ve katı atıkların depolanmasına olanak sağlayacak tankların yer aldığı mahal olarak tasarlandı. Biriken atıklar, buradan zemin kata, doğrudan dışarı ile bağlantılı yük asansörü ile çıkartılacak. Tesisin temin katı, kontrollü ve kontrolsüz olmak üzere iki ana bölümde planlandı. Kontrolsüz alanda; Ofisler, teknik odalar (Cyclotoron Kontrol Odası, elektrik odası, Sağlık Fiziği Laboratuvarı), kafeterya, tuvalet ve lavabo, seminer salonu, kütüphane yer alacak. Kontrollü alanda; radyoaktivite açısından riskli mahaller, A&G laboratuvarı, hazırlık depolama ve paketleme odaları, Kaite Kontrol Laboratuvarı, Atık Depolama Odası (Bodrum Kat), Cyclotron Teknik Odaları bulunuyor.

-DÜNYANIN EN GELİŞMİŞ LABORATUVARI CERN'DE-

Parçacık fiziği ve proton hızlandırıcı deyince akla gelen ilk örnek, İsviçre Fransa arasındaki kurulan CERN (Conseil Europèen pour la Recherche Nuclèaire). CERN dünyanın en büyük parçacık fiziği laboratuvarı. 1954 yılında 12 ülkenin katılımıyla kuruldu. 20 asil, 8 de gözlemci üyesi var. Türkiye, 1956'dan beri gözlemci üye. CERN, Avrupa'nın fizik alanında Amerika ve Rusya ile yarışa girmesini sağladı. - Ankara