TİCARİ ARAÇ TRAFİK CEZASI SGK: Aracını başkasına kullandırma cezası ne kadar, hangi durumlarda uygulanıyor?

Milyonlarca sürücüyü ve araç sahibini ilgilendiren trafik denetimlerinde son yılların en kritik dönüşümlerinden biri yaşanıyor. Sosyal Güvenlik Kurumu (SGK) ile Emniyet Genel Müdürlüğü arasında 2021 yılından bu yana sürdürülen veri entegrasyonu, trafik kontrollerini klasik ceza uygulamalarının ötesine taşıdı. Artık yol kenarında yapılan her denetim, aynı zamanda sigorta ve kayıt dışı istihdam denetimi niteliği taşıyor. Peki, aracını başkasına kullandırma cezası ne kadar, hangi durumlarda uygulanıyor? Detaylar...

TİCARİ ARAÇ TRAFİK CEZASI SGK

Bu sistemle birlikte özellikle ticari araçlar mercek altına alındı. Denetimler sırasında tutulan trafik ceza tutanakları, eş zamanlı olarak SGK sistemine aktarılıyor. Böylece bir ticari aracın direksiyonunda bulunan sürücünün, ilgili işletme veya şirket bünyesinde SGK kaydının bulunup bulunmadığı anında tespit edilebiliyor.

Bu uygulama, kayıt dışı istihdamla mücadelede önemli bir adım olarak değerlendirilirken; kurallara uymayan araç sahipleri için yüz binlerce liraya ulaşabilen idari para cezalarının da önünü açıyor.

DENETİMLER NASIL İŞLİYOR?

Ticari araçların tüzel kişilere ait olması halinde, trafik ekipleri yalnızca ehliyet ve ruhsat kontrolüyle yetinmiyor. Aynı zamanda sürücünün:

• SGK kaydının olup olmadığı
• Araç sahibiyle olan hukuki ilişkisi
• Sigortalı çalışma durumu

detaylı şekilde sorgulanıyor. Denetim sırasında düzenlenen tutanaklarda; plaka bilgisi, sürücünün adı-soyadı, T.C. kimlik numarası, denetimin yapıldığı yer ve tarih gibi bilgiler yer alıyor. Bu tutanaklar anlık olarak SGK'ya gönderiliyor ve kayıt dışı istihdam tespiti halinde idari süreç başlatılıyor.

ARACINI BAŞKASINA KULLANDIRMA CEZASI NE KADAR?

Denetimler sonucunda, ticari aracını sigortasız bir sürücüye kullandırdığı tespit edilen şirket ve işletmeler için oldukça ağır yaptırımlar uygulanıyor. Bu cezalar, 5510 sayılı Sosyal Sigortalar ve Genel Sağlık Sigortası Kanunu'nun 102. maddesi kapsamında belirleniyor.

SGK tarafından uygulanan idari para cezaları, yalnızca tek bir ihlalle sınırlı kalmıyor; ihlalin niteliğine ve tekrarına göre katlanarak artabiliyor.

GÜNCEL CEZA KALEMLERİ

Ticari araçta sigortasız işçi çalıştırıldığı tespit edilmesi halinde uygulanabilecek cezalar şu şekilde sıralanıyor:

İşe giriş bildirgesi verilmemesi:

2 asgari ücret – 66.060 TL

Aynı ihlalin bir yıl içinde tekrarlanması:

Her sigortasız işçi için 5 kat asgari ücret – 198.180 TL

Aylık Prim ve Hizmet Belgesinde bildirim yapılmaması:

Her ay için 2 asgari ücret – 66.060 TL

Ücret bordrosunda çalışanın yer almaması:

Her ay yarım asgari ücret – 16.515 TL

Kayıtların geçersiz sayılması durumu:

Her ay yarım asgari ücret – 16.515 TL

Bu rakamlar, birden fazla ihlal söz konusu olduğunda toplanarak uygulanıyor ve toplam ceza tutarı kısa sürede çok yüksek seviyelere ulaşabiliyor.

ARACINI BAŞKASINA KULLANDIRMA CEZASIHANGİ DURUMLARDA UYGULANIYOR?

Her araç sahibinin bu cezalarla karşılaşması söz konusu değil. Uygulama, özellikle ticari nitelik taşıyan ve tüzel kişilere ait araçlar için geçerli. Ceza uygulanmasına neden olan temel durumlar net şekilde tanımlanmış durumda.

CEZA UYGULANAN BAŞLICA DURUMLAR

Ticari aracın, SGK kaydı bulunmayan bir kişi tarafından kullanılması

Sürücünün, araç sahibi şirket veya işletme bünyesinde sigortalı görünmemesi

Denetim sırasında sürücü ile araç sahibi arasında yazılı bir kira sözleşmesinin ibraz edilememesi

Kayıt dışı çalışmanın tutanakla tespit edilmesi

Öte yandan, aracı kiraya veren kişiler için önemli bir istisna bulunuyor. Eğer şoför, aracı kiralayan gerçek ya da tüzel kişi tarafından SGK'lı olarak çalıştırılıyorsa, araç sahibine ceza uygulanmıyor. Bu durumun ispatı için yazılı ve imzalı kira sözleşmesi yeterli kabul ediliyor.

KAZA DURUMUNDA SORUMLULUK KİME AİT?

Denetimlerin yalnızca idari para cezası boyutu bulunmuyor. Sigortasız sürücünün ticari araçla trafik kazası geçirmesi halinde; yaralanma veya ölüm gibi durumlarda tüm maddi ve hukuki sorumluluk doğrudan araç sahibine ait oluyor. Bu da işletmeler için çok daha ağır sonuçlar doğurabilecek hukuki süreçlerin kapısını aralıyor.