TESAB "Veri Merkezleri: Küresel Gelişmeler ve Türkiye'nin Rotası" raporunu yayımladı

Küresel ekonomide yapay zeka ve bulut bilişim hizmetlerinin yükselişi veri merkezlerini stratejik birer altyapı varlığına dönüştürürken, Türkiye Elektrik Sanayi Birliği (TESAB) hazırladığı kapsamlı raporla Türkiye'nin bu dönüşümdeki rotasını belirledi.
TESAB'ın hazırladığı, küresel veri merkezi pazarındaki güncel eğilimleri ve Türkiye'nin bölgesel bir veri merkezi üssü olma potansiyelini ele alan "Veri Merkezleri: Küresel Gelişmeler ve Türkiye'nin Rotası" raporu yayımlandı.
Raporda, kapasite artışlarından enerji tüketimindeki yükselişe, bölgesel yatırım eğilimlerinden yapay zekanın sektöre etkilerine ve Türkiye'nin rekabet gücünü artırabilecek politika önerilerine kadar geniş bir perspektif sunulurken, Türkiye'nin Avrupa, Orta Doğu ve Asya arasındaki köprü konumunun bu alanda ciddi bir rekabet avantajı sağladığı vurgulanıyor.
Küresel Kapasite 2035'te 277 gigavata çıkacak
Raporda yer alan Uluslararası Enerji Ajansı verilerine göre, veri merkezi sektöründe tarihi bir büyüme yaşanıyor. 2020'de yaklaşık 60 gigavat seviyesinde olan küresel veri merkezi kapasitesi, 2024'te 97 gigavata yükselerek yüzde 60'ın üzerinde artış kaydetti.
Mevcut eğilimlerin sürmesi halinde küresel kapasitenin 2030'da 226 gigavata, 2035'te ise 277 gigavata ulaşması bekleniyor. Elektrik tüketiminin ise yapay zeka kullanımının yaygınlaşmasıyla birlikte 2035'e kadar 1750 teravatsaat seviyelerine ulaşabileceği öngörülüyor.
Türkiye'nin bu küresel dönüşümden daha fazla pay alabilmesi için güçlü enerji altyapısı, yüksek kapasiteli elektrik şebekesi ve yatırım dostu düzenlemeler kritik önem taşıyor.
Rapora göre, veri merkezlerinin en önemli maliyet kalemlerinden enerji tüketiminde sürdürülebilirliğin anahtar rol oynadığını belirtilerek, modern soğutma teknolojilerine geçişle birlikte küresel ortalama güç kullanım etkinliği değerinin 2030'a kadar 1,29 seviyesine düşürülmesi hedefleniyor.
Sektörün sürdürülebilir büyümesi için yenilenebilir enerji kaynaklarının veri merkezlerine entegre edilmesini kritik bir adım olarak değerlendiren rapor, yüksek yoğunluklu yapay zeka uygulamalarını destekleyecek altyapıların geliştirilmesini ve uluslararası yatırımcılar için cazip, yatırım dostu düzenleyici çerçevelerin oluşturulması gerektiğini vurguluyor.
Rapor, veri merkezlerini enerji, sanayi ve dijital dönüşüm politikalarının kesişim noktasında konumlandırarak, Türkiye'nin bu dönüşüm sürecinde atacağı doğru adımlarla bölgesel veri merkezi üssü olma fırsatını değerlendirebileceğini belirtiyor.
Yapay Zeka küresel veri merkezi yarışını hızlandırıyor
Dünya genelinde veri merkezlerine yönelik talep, yapay zeka uygulamalarının yaygınlaşmasıyla birlikte tarihi seviyelere ulaşıyor. 2020'de 269 teravatsaat olan veri merkezlerinin elektrik tüketimi, 2024'te 416 teravatsaate çıkarken, 2030'a kadar bu rakamın 945-1000 teravatsaat seviyesine ulaşması öngörülüyor.
Yapay zeka kullanımının daha hızlı yaygınlaştığı senaryoda ise tüketimin 2030 yılında 1300 teravatsaat, 2035'te ise 1750 teravatsaate ulaşabileceği tahmin ediliyor.
Küresel büyümenin merkezinde Kuzey Amerika ve Asya-Pasifik bölgeleri yer alıyor. Kuzey Amerika'da veri merkezi kapasitesinin 2024'te 52,8 gigavattan 2030'da 108 gigavata, elektrik tüketiminin 427 teravatsaatten 910 teravatsaate çıkması bekleniyor.
Asya-Pasifik bölgesinde kapasitenin 44 gigavattan 85 gigavatın üzerine, elektrik tüketiminin 317 teravatsaatten 712 teravatsaate yükselmesi, Avrupa'da ise kapasitenin 24 gigavattan 38 gigavatın üzerine çıkacağı tahmin ediliyor.
Rapora göre, veri merkezleri önümüzdeki dönemde yalnızca dijital ekonominin değil, enerji politikalarının, elektrik şebekesi yatırımlarının ve sürdürülebilir kalkınma stratejilerinin de merkezinde yer alacak. Türkiye'nin bu dönüşüm sürecinde doğru adımları atması halinde bölgesel veri merkezi üssü olma fırsatını değerlendirebileceği belirtiliyor.
Yapay zeka çağında stratejik fırsat
Raporda değerlendirmelerine yer verilen TESAB Başkanı ve EÜAŞ Genel Müdürü Zafer Benli, veri merkezlerini yalnızca dijital ekonominin değil, ülkelerin enerji güvenliği, teknolojik bağımsızlığı ve küresel rekabet gücünün temel unsurlarından biri haline geldiğini belirtti.
Benli, "Yapay zeka çağında veri üretimi ve işleme kapasitesi, ülkelerin kalkınma yarışındaki konumunu belirliyor. Türkiye, stratejik coğrafi konumu, gelişen enerji altyapısı ve büyüyen dijital ekonomisiyle bölgesel bir veri merkezi üssü olabilecek önemli avantajlara sahip. Veri merkezi yatırımları, Türkiye için stratejik bir fırsat alanı oluşturuyor." değerlendirmesinde bulundu.