Rubio, İzlanda'yı ABD ve NATO için kritik bir karakol olarak nitelendirdi

LONDRA/ANKARA/ ABD Dışişleri Bakanı Marco Rubio, İzlanda'nın ABD ve NATO müttefiklerinin güvenliği için kritik bir noktada bulunduğunu belirterek, "Hava, kara ve denizlerinizi kullanmamıza izin veriyor, hasımlarımızın gizli hareketlerini izlemek, caydırmak ve sizin ve ittifakımızın egemenlik alanına girmelerini önlemek için bize bir karakol oluyorsunuz." dedi.
İzlanda Dışişleri Bakanı Katrin Gunnarsdottir ve ABD Dışişleri Bakanı Marco Rubio, İzlanda'nın başkenti Reykjavik'te düzenledikleri ikili görüşmenin ardından ortak basın toplantısı düzenledi.
Ev sahibi Gunnarsdottir, ABD ile İzlanda arasındaki ikili ilişkilerin güçlü ve dayanıklı olduğuna işaret ederek, ABD'nin 1945'te İzlanda'nın bağımsızlığını tanıyan ilk ülke olduğunu söyledi.
İki ülkenin de NATO'nun kurucularından olduğunu belirten Gunnarsdottir, ABD ile İzlanda arasında 1951'de imzalanan ikili savunma anlaşmasının hala yürürlükte olduğunu dile getirdi.
Gunnarsdottir, ABD'yle Atlantik'in kuzeyi ve Arktik'in güvenliği için birlikte çalıştıklarını vurgulayarak, "ABD ve NATO'nun güvenilir ve sorumlu bir müttefiki olarak bu rolümüzü ciddiye alıyoruz." dedi.
Kuzey Kutbu'na komşu 7 ülkenin oluşturduğu Arctic7 Grubu'nun kurulmasına verdiği katkı dolayısıyla Rubio'ya teşekkür eden Gunnarsdottir, "İkili görüşmede, ABD, Grönland ve Danimarka arasında varılan anlaşmayı da ele aldık. Bu anlaşma, bölge için çok önemliydi." ifadesini kullandı.
Gunnarsdottir, görüşmede, ABD-İzlanda ekonomik ilişkilerini de masaya yatırdıklarını aktararak, bu kapsamda jeotermal enerji, veri merkezleri, ilaç, dijital altyapı, Rusya-Ukrayna Savaşı, Orta Doğu'daki gelişmeler ve Çin-İzlanda ilişkilerinin de ele alındığını anlattı.
"İzlanda, bizim ortak güvenliğimiz açısından çok önemli bir yerde bulunuyor"
Rubio da açıklamasında, İzlanda'yı yılda 700 bin Amerikalının ziyaret ettiğini, İzlanda'nın dünyadaki en huzurlu ve güvenli ülkelerden olduğunu söyledi.
Yenilenebilir enerji kaynakları açısından İzlanda'nın kendi kendine yeten bir ülke olduğunun altını çizen Rubio, "İzlanda, bizim ortak güvenliğimiz açısından çok önemli bir yerde bulunuyor. Bu durum, her zamankinden daha fazla önem taşıyor. Son 20 yılda değişen dünya bize şunu gösteriyor; coğrafya her zaman önemlidir." değerlendirmesinde bulundu.
Rubio, İzlanda'nın dünya haritasındaki yerinin stratejik olarak önemli olduğunu vurgulayarak, "ABD ve Avrupa arasında Atlantik'in en kuzeyinde yer alan İzlanda, bölgemizin güvenliği ve savunmasıyla ilgili birçok soru işaretinin ortasında bulunuyor." dedi.
Bölgeyi riske atan bu tehditlerin büyüdüğünü kaydeden Rubio, "Arktik ve İzlanda, bu yüzden çok kritik. Potansiyel düşmanlarımızın, rakiplerimizin ve onlarla ilişkili saldırgan oluşumların bizim çıkarlarımıza karşı hareket ettiğini zaten biliyorsunuz. Bu nedenle güvenlik alanında işbirliği yapmak çok önemlidir." diye konuştu.
Rubio, İzlanda'nın geleneksel bir ordusu bulunmadığının altını çizerken, İzlanda'nın NATO üyesi olarak ortak güvenliğe katkı sunup NATO askerlerinin bölgede faaliyet yürütmesine izin verdiğini kaydetti.
Bu faaliyetlerin devam etmesi gerektiğini söyleyen Rubio, "Çatışmaları önlemek için bu rolün devam etmesini istiyoruz. Provokasyon için değil, çatışmaları önlemek için istiyoruz. Tarihin bize öğrettiği şey şudur, caydırıcılık, şiddeti ve savaşı önlemenin en iyi yoludur." dedi.
Rubio, İzlanda'nın 2. Dünya Savaşı'ndan bu yana ABD askerlerini ağırladığını belirterek, şöyle devam etti:
"Hava, kara ve denizlerinizi kullanmamıza izin veriyor, hasımlarımızın gizli hareketlerini izlemek, caydırmak ve sizin ve ittifakımızın egemenlik alanına girmelerini önlemek için bize bir karakol oluyorsunuz. ABD ve İzlandalı ortaklarımız, bu ülkeyi ve onu çevreleyen denizleri korumak için çalışmaya devam edecek."
Geçen ay bölgede 1200 ABD askerinin katıldığı bir tatbikat yapıldığına değinen Rubio, "İzlanda, sadece güvenlik alanında bir ortak değil, aynı zamanda ekonomik çıkarlarımız için de kritik bir ortak. Amerikalı astronotlar Apollo programının başından beri sizin topraklarınızda eğitim yapıyor. Şimdi de Artemis programı için astronotlarımız burada eğitimde." ifadelerini kullandı.
Trump'ın İzlanda'yı ABD toprağı olarak gösteren haritası
Rubio, bugün ikili ilişkilerin pekiştirilmesi için atılacak somut adımları ele aldıklarını belirterek, "Sabırsızlıkla bekliyorum. Bu yıl Ankara'da temaslarda bulunma fırsatı bulmuştuk. Size yakında geleceğimi söylemiştim, işte şimdi buradayım ve gelmiş olmaktan mutluluk duyuyorum." dedi.
Ukrayna söz konusu olduğunda ilk amacın, oradaki savaşın sonlandırılması olduğunu vurgulayan Rubio, İzlanda'nın da NATO savunmasına kritik bir rol oynadığını söyledi.
Rubio, ABD ve İzlanda'nın çok fazla ortak alanda işbirliği yapabileceğine işaret etti.
ABD Başkanı Donald Trump'ın İzlanda'yı "ABD toprağı" olarak gösteren harita paylaşımına ilişkin sorulan soruya Rubio şöyle yanıt verdi:
"Burada sosyal medya paylaşımlarını konuşmuyoruz. Buradayım, çok yakın işbirliği içinde olduğumuz bir ülkeyle görüşmek üzere buradayız. Birlikte pek çok şey yapıyoruz ve ilişkimizdeki her şey son derece olumlu."
Güvenlik ve ticari işbirliği
Rubio, Kuzey Atlantik bölgesinde Rus denizaltılarının tespit ve takibine yönelik düzenlenen "Northern Viking" askeri tatbikatına ABD'nin neden katılmadığı sorusunu yanıtlarken, İran ve Hint-Pasifik bölgesine değinerek dünya genelinde çeşitli gelişmeler yaşandığını, bu yüzden askeri kaynakları oralara ayırdıklarını kaydetti.
Tatbikata katılmama kararının kalıcı olmadığını, Kuzey Atlantik'te hala ABD personelinin bulunduğunu aktaran Rubio, "Bugün burayı (İzlanda) ziyaret ediyorum çünkü burası hem ekonomik açıdan hem de savunma perspektifinden büyük önem taşıyor." dedi.
Rubio, dünyada güvenliğe yönelik tehditlerin 20-30 yıl öncesine kıyasla değiştiğini belirterek, "Dolayısıyla modernize olmamız gerekiyor. Elimizde, (İzlanda ile) geçmişi 75 yıl öncesine uzanan bir işbirliği temeli ve altyapısı da halihazırda mevcut." diye konuştu.
Güvenliğin her şeyin temelini oluşturduğunu, güvende olunmazsa müreffeh de olunamayacağını kaydeden Rubio, İzlanda'nın yanı sıra başta Arktik bölgesinin savunmasına katkı sağlayan ülkeler olmak üzere tüm NATO müttefikleriyle bu alanda işbirliğini sürdürmek istediklerini vurguladı.
Rubio, "Öngörülebilir gelecekte serbest ticaret anlaşmaları döneminin muhtemelen geride kalacağını düşünüyorum. Sadece İzlanda ile değil genel olarak." diyerek, başka ikili ticaret anlaşmalarında ise gerçek fırsatların bulunduğunu söyledi.
Rusya'daki hastalık vakası
Rusya'da Veba ile Mücadele Enstitüsü çalışanında görülen hastalığa ilişkin Rubio, Kovid-19 salgınını hatırlatarak, "Dünyanın herhangi bir yerindeki laboratuvarda birine bulaşan bir hastalık haberi duyduğunuzda doğal olarak endişelenirsiniz." diye konuştu.
Rubio, durumu yakından takip ettiklerini vurgulayarak şu ana kadar bilinenden daha ciddi bir durumun söz konusu olması halinde buna müdahale etmek için yürürlükte olan tedbirlerin bulunduğunu kaydetti.
Vakaya ilişkin henüz tüm bilgilerin ellerine geçmediğini, bu durumda varsayımda bulunmanın "sorumsuzluk" olacağını belirten Rubio, "Bence Rusya'nın dünyayla daha fazla bilgi paylaşması bir gereklilik. Yapmaları gereken ve yapmalarını umduğumuz şey de bu." dedi.
Rubio, Rusya'yı "şeffaf olmaya ve daha fazla bilgi paylaşmaya" davet ederek, "Şu ana kadar bu bilgiler oldukça sınırlı olsa da önümüzdeki birkaç saat veya gün içinde durumun değişeceğini umuyoruz." ifadesini kullandı.