MEB'den Türk Dünyası Temalı Yeni Eğitim Materyalleri

Milli Eğitim Bakanlığınca (MEB) temel eğitim ve ortaöğretim kademelerine yönelik "Hakan ve Bilge'nin Türk Dünyası Yolculuğu" ve "Türk Dünyası Kültür Atlası: Bilge ve Hakan'ın Zamanı Aşan Yolculuğu" materyalleri hazırlandı.
Bakanlıktan yapılan açıklamaya göre, Türkiye Yüzyılı Maarif Modeli'nin "köklerden geleceğe" uzanan eğitim anlayışı doğrultusunda geliştirilen materyallerle öğrencilerin milli, manevi ve kültürel değerleri tanımaları, tarihi ve kültürel miraslarıyla güçlü bağlar kurmaları ve Türk dünyasına ilişkin ortaklık bilinci geliştirmeleri amaçlanıyor.
Bu doğrultuda MEB Temel Eğitim Genel Müdürlüğü ile MEB Ortaöğretim Genel Müdürlüğü tarafından, ilgili yaş gruplarının gelişim özellikleri dikkate alınarak ayrı ayrı hazırlanan çalışmalar, 2026-2027 eğitim-öğretim yılında öğrencilerin istifadesine sunulacak.
Hazırlanan materyaller yeni eğitim-öğretim yılı başında ücretsiz dağıtılan ders kitaplarıyla birlikte sıralardaki yerini alacak.
Hakan ve Bilge ile Türk dünyasında kültür ve tarih yolculuğu
MEB Temel Eğitim Genel Müdürlüğünce hazırlanan "Hakan ve Bilge'nin Türk Dünyası Yolculuğu", Türk dünyasının tarihi, kültürel ve coğrafi zenginliğini temel eğitim kademesindeki öğrencilerin yaş ve gelişim özelliklerine uygun bir anlatımla çocuklarla buluşturuyor. Hikaye temelli yapısıyla dikkati çeken eser, basılı kitabın yanı sıra animasyon ve oyun gibi dijital içeriklerle desteklenen bütüncül bir öğrenme deneyimi sunuyor.
Hakan ve Bilge adlı iki kardeşin merkezinde olduğu eserde macera, dedelerinin onlara verdiği, sayfaları henüz boş olan gizemli bir atlasla başlıyor. Atlasın içinden çıkan alageyik figürlü ayraç, kardeşleri Türk dünyasının farklı coğrafyalarına uzanan sıra dışı bir yolculuğa çıkarıyor. Her yeni durakta atlasın boş sayfaları, öğrenilen bilgiler, keşfedilen kültürel değerler ve yaşanan hatıralarla adım adım anlam kazanıyor.
Türk dünyası çocukların gözünden keşfediliyor
Eserde Hakan ve Bilge, Türk dünyasının farklı ülkelerini ziyaret ederek tarihi şehirleri, önemli şahsiyetleri, mimari eserleri, geleneksel yaşam biçimlerini, ortak kültürel değerleri ve doğal güzellikleri yakından tanıyor. Çocukların yolculuk sırasında karşılaştıkları yaşıtları ise farklı coğrafyalardaki günlük yaşamı ve kültürel özellikleri, hikayenin doğal akışı içerisinde aktarıyor.
Böylece öğrencilerin Türk dünyasını yalnızca harita üzerinde birbirinden uzak ülkeler ve bölgeler olarak değil, ortak tarih, dil, kültür, gelenek ve değerlerle birbirine bağlanan geniş bir medeniyet coğrafyası olarak kavramaları amaçlanıyor.
Hikayede bilgi doğrudan aktarılmak yerine karakterlerin merakı, soruları, gözlemleri ve yaşadıkları olaylarla bütünleştiriliyor. Tarihi mekanlardan geleneksel oyunlara, destanlardan müziğe, bilim ve sanattan mimariye kadar pek çok unsur çocukların keşfetme duygusunu destekleyen bir anlatımla ele alınıyor.
Her yolculuk atlasın yeni bir parçasını tamamlıyor
Kitabın dikkati çeken unsurlarından birini de Hakan ve Bilge'nin yolculukları boyunca topladıkları altın yıldızlar ve giderek tamamlanan atlas oluşturuyor.
Kardeşlerin her seyahatten sonra evlerine dönmeleriyle atlasın ilgili bölümü renkleniyor ve ziyaret edilen coğrafyanın sembolleri görünür hale geliyor. Bu kurgu sayesinde atlas, yalnızca ülkeleri gösteren bir araç olmaktan çıkarak çocukların öğrendikleriyle tamamladıkları ortak kültürel hafızanın sembolüne dönüşüyor.
Zengin görsel anlatımla desteklenen "Hakan ve Bilge'nin Türk Dünyası Yolculuğu" ile öğrencilerin Türk dünyasının ortak mirasını tanımaları, farklı Türk coğrafyalarının kendine özgü özelliklerini keşfetmeleri ve kültürel yakınlıkların farkına varmaları hedefleniyor.
Eser, çocuklara geçmişten bugüne ulaşan ortak değerlerin yalnızca öğrenilecek bilgiler olmadığını, aynı zamanda korunması, yaşatılması ve gelecek kuşaklara aktarılması gereken ortak bir miras olduğunu hissettirmeyi amaçlıyor.
Lise öğrencileri Altaylar'dan Adriyatik'e uzanan Türk dünyasının ortak hafızasını keşfedecek
MEB Ortaöğretim Genel Müdürlüğünce lise öğrencileri için hazırlanan "Türk Dünyası Kültür Atlası: Bilge ve Hakan'ın Zamanı Aşan Yolculuğu", gençleri Altaylar'dan Adriyatik'e uzanan Türk dünyasının ortak hafızasını keşfetmeye davet ediyor.
Atlasın kurgusu, Bilge ve Hakan'ın Turan dedelerinin kütüphanesinde buldukları Kaşgarlı Mahmud'a ait "Divanu Lugati't-Türk" adlı eserde yer alan Türk dünyası haritasını incelemeleri ve dedelerinden kalan mektubu okumalarıyla başlıyor.
Mektuptaki çağrıdan yola çıkan Bilge ve Hakan'ın Malazgirt'te başlayan yolculuğu, Ahlat, Bakü, Aşkabat, Semerkant, Bişkek, Ötüken ve Mostar'ın da aralarında bulunduğu çok sayıda tarihi ve kültürel merkezden geçerek Ankara'da tamamlanıyor.
Yolculuk boyunca Bilge ve Hakan, ziyaret ettikleri şehirlerin tarihi mekanlarını, mimari eserlerini, önemli şahsiyetlerini, geleneklerini ve kültürel değerlerini keşfe çıkıyor. Bu sayede öğrenciler de iki kahramana eşlik ederek Türk medeniyetinin farklı dönem ve coğrafyalarda bıraktığı izleri takip etme imkanı bulacak.
Türk dünyası 15 ana rotada ele alındı
Atlas, Anadolu ve Kafkasya'dan Türkistan ve Sibirya'ya, Balkanlar'dan Akdeniz'e uzanan 15 ana rota üzerinden Türk dünyasının geniş coğrafyasını ele alıyor.
Her rota, ait olduğu bölgenin doğal ve kültürel mirasını gösteren özgün paftalarla başlıyor. Tarihi şehirler, mimari eserler, önemli şahsiyetler, destanlar, gelenekler, müzikler, yemekler, el sanatları ve ortak yaşam değerleri, haritalar, fotoğraflar ve özgün çizimlerle öğrencilere tanıtılıyor.
Rota haritaları, öğrencilerin Bilge ve Hakan'ın yolculuğunu adım adım takip etmelerini sağlarken "Bilgi Molası" bölümleri de karşılaşılan tarihi ve kültürel unsurlara ilişkin ayrıntılı bilgiler içeriyor.
Her rotanın sonunda yer alan "Bilge ve Hakan'ın Kadrajından" bölümü ise yolculuk boyunca ziyaret edilen yerleri fotoğraflar, kısa notlar ve hatıralarla bir seyahat albümü haline getiriyor.
Yolculuk belgesi niteliğinde sembolik "Turkuaz Kimlik"
Öğrenciler, atlasın farklı bölümlerinde yer verilen karekodlar aracılığıyla Bilge ve Hakan'ın yolculuklarını anlatan animasyonlara, dijital videolara, etkileşimli haritalara, sanal turlara ve zenginleştirilmiş eğitim içeriklerine erişebilecek.
Bu sayede atlas üzerinde inceledikleri rotaları dijital ortamda takip ederek şehirleri, tarihi yapıları ve kültürel miras unsurlarını görsel ve işitsel içeriklerle yakından tanıyabilecek.
Türk dünyası ile ilgili atlas kapsamında tasarlanan sembolik "Turkuaz Kimlik" ise öğrencilerin tamamladıkları görevleri kaydedebilecekleri bir yolculuk belgesi niteliği taşıyor.
Türk dünyasının ortak hafızasını ve kültürel bağlarını temsil eden uygulamayla öğrencilerin keşif sürecine etkin biçimde katılmaları amaçlanıyor.
"Hakan ve Bilge'nin Türk Dünyası Yolculuğu" ve "Türk Dünyası Kültür Atlası: Bilge ve Hakan'ın Zamanı Aşan Yolculuğu" adlı çalışmaların dijital sürümleri ve zenginleştirilmiş içerikleri ise Eğitim Bilişim Ağı (EBA) ile Bakanlığın dijital platformları üzerinden öğretmen, öğrenci ve velilerin erişimine açılacak.
"Bizi birbirimize yakınlaştıran pek çok ortak değer bulunmaktadır"
Materyallerin takdim yazısını kaleme alan Milli Eğitim Bakanı Yusuf Tekin, Türk dünyasının ortak bir tarihin, zengin bir kültürün ve yüzyıllardır yaşatılan değerlerin buluşturduğu büyük bir aile olduğunu vurguladı.
Anadolu'dan Türkistan'ın geniş bozkırlarına uzanan bu coğrafyada yaşayan Türk topluluklarının dilleri, destanları, gelenekleri, sanatları ve yaşam biçimleriyle köklü bir medeniyet mirası oluşturduğunu ifade eden Tekin, şunları kaydetti:
"Bugün farklı ülkelerde ve şehirlerde yaşıyor olsak da bizi birbirimize yakınlaştıran pek çok ortak değer bulunmaktadır. Dillerimizdeki ortak ve benzer sözcükler, türkülerimizdeki ortak ezgiler, oyunlarımız, yemeklerimiz, geleneklerimiz ve destanlarımız Türk dünyasını birbirine bağlayan ortak kültürün ve kadim mirasın güçlü izlerini günümüze taşımaktadır."
Takdim yazısında gençlere seslenen Tekin, "Unutmayınız ki, haritalarda çizilmiş sınırlar, kalplerdeki kadim bağları koparmaya yetmez. Kırgız bozkırında yankılanan bir kopuz sesiyle Anadolu'daki bir türkü, Özbek pilavının sıcaklığıyla soframızdaki bereket, Orhun Anıtları'ndaki kutlu öğüt ile Gazi Mustafa Kemal Atatürk'ün Gençliğe Hitabesi'ndeki kararlılık, aynı kökten ve aynı ruhtan beslenmektedir." ifadelerini kullandı.
Tekin, hazırlanan eserlerin öğrencilerin zihin dünyasında yeni ufuklar açması, Türk dünyası ortaklık bilincini diri tutması ve "köklü geçmişten ortak geleceğe" uzanan bu kutlu yürüyüşe ışık tutması temennisinde bulundu.