Lübnan'ın güneyinde UNIFIL'in çekilme planı güvenlik ve geçim kaygısını artırıyor

Lübnan'ın güneyinde yaklaşık yarım asırdır görev yapan Birleşmiş Milletler Geçici Barış Gücünün (UNIFIL) planlanan çekilmesi, güvenlik ve geçim kaygılarını artırırken bölge halkı birliklerin görev süresinin uzatılmasını istiyor.
BM Güvenlik Konseyinin 1978'de kurduğu UNIFIL, 48 yılı aşkın süredir Lübnan'ın güneyinde görev yapıyor. Uluslararası birlikler, zaman içinde sağladıkları istihdam, yerel hizmetlere katkıları ve halkla kurdukları ilişkilerle bölgenin günlük yaşamının bir parçası haline geldi.
Lübnan'ın güneyinde tampon işlevi gören UNIFIL, ateşkesi izliyor ve ihlalleri raporluyor. Birlikler, Lübnan ordusunun bölgede konuşlanmasına ve devlet otoritesinin güçlendirilmesine de destek veriyor. İnsani yardımların ulaştırılmasını ve yerinden edilenlerin gönüllü ve güvenli dönüşünü kolaylaştırmak da barış gücünün görevleri arasında yer alıyor.
BM Güvenlik Konseyinin kararı uyarınca UNIFIL'in görev süresi 31 Aralık'ta sona erecek. Bu tarihten itibaren başlayacak kademeli çekilmenin ise bir yıl içinde tamamlanması öngörülüyor.
Lübnan yönetimi UNIFIL'in yerine yeni bir uluslararası güç konuşlandırılmadan çekilmesinin güneyde güvenlik boşluğu yaratacağı uyarısında bulunarak, barış gücünün görev süresinin uzatılması talebini sürdürüyor.
UNIFIL, halihazırda Lübnan'ın güneyinde güvenlik görevlerinin yanı sıra sağlık, eğitim, su temini ve yeniden imar alanlarında bölge halkına, belediyelere ve yerel kurumlara destek sağlıyor.
Birliklerde çalışan yüzlerce Lübnanlı ve aileleri için UNIFIL önemli bir geçim kaynağı oluşturuyor. Birliklerin mal ve hizmet alımları ile askerlerin ve yerel çalışanların harcamaları da dükkanlara, marketlere ve restoranlara gelir sağlıyor.
Çekilme, çalışanlar için işsizlik, aileler ve esnaf için gelir kaybı riski taşıyor. Belediyelere ve yerel kurumlara sağlanan desteğin geleceği de belirsizleşirken, bölge halkı UNIFIL'in görev süresinin uzatılmasını istiyor.
"Kalış sürelerinin uzatılmasını umuyoruz"
AA muhabiri, Lübnan'ın güneyinde UNIFIL birliklerinin konuşlu olduğu İbil Saki beldesinde belediye başkanı, esnaf ve bölge sakinleriyle çekilmenin olası ekonomik etkileri üzerine konuştu.
İbil Saki Belediye Başkanı George Rahhal, BM birliklerinin bölgeye gelişinden bu yana güvenlik, sağlık, sosyal, psikolojik ve manevi destek sağladığını, güneydoğudaki Şeba'dan güneybatıdaki Nakura beldesine kadar güneydeki toplulukların yanında durduğunu söyledi.
Birliklerin okulları, dini kurumları ve yeniden imar çalışmalarını desteklediğini belirten Rahhal, "BM birlikleri olmadan Lübnan'ı ya da Lübnan'ın güneyini hayal edemiyorum. Hayatımız çok zor olacak. Son anda kararın değişmesini ve burada kalış sürelerinin uzatılmasını umuyoruz. Çünkü onlar insanların hayatında temel bir unsur ve halk için bir güvence." dedi.
Ülkedeki iç savaşın ardından Norveçlilerin ve BM birliklerinin beldenin yeniden inşasına katkıda bulunduğunu belirten Rahhal, UNIFIL bünyesinde daimi veya günlük çalışan onlarca kişinin çekilme sonrasında ciddi zorluklarla karşılaşacağını dile getirdi.
"İnsanlar şimdiden kaygılı"
İbil Saki sakini ve belediye meclisi üyesi Ömer Asi de UNIFIL'in konuşlandığı bölgelerde halka güven verdiğini belirterek, "Onlar olmasaydı insanlar köylerine dönemez, güven içinde yaşayamazdı." dedi.
Birliklerle çalışanların, ticaret yapanların ve müteahhitlik işleri üstlenenlerin çekilmeden etkileneceğini söyleyen Asi, Norveç birliklerinin 1998'de ayrılması sırasında da benzer bir işsizlik sorunu yaşadıklarını anlattı.
Asi, ekonomik etkinin çalışanlarla sınırlı kalmayacağını vurgulayarak, "Çekilme UNIFIL'le çalışanları da çalışmayanları da olumsuz etkileyecek. Çünkü burada bir ekonomik döngü var. Onlarla çalışan kişi, kendi bölgesinde alışveriş yaparak bu döngüyü hareketlendiriyor. Çok büyük bir değişim olacak. Bunu bugünden hissetmeye başladık. İnsanlar şimdiden kaygılı." ifadelerini kullandı.
"UNIFIL'in ayrılması bizi çok etkileyecek"
Elektrikli ürünler satan bir dükkan işleten Rıfat Aşkar ise İsrail'in saldırıları nedeniyle çevredeki birçok köyün boşalmasının işleri azalttığını söyledi.
UNIFIL'in varlığına ekonomik bağımlılıklarını "yüzde 80-90" olarak ifade eden Aşkar, birliklerin ayrılmasının esnafı ciddi biçimde etkileyeceğini belirtti.
Beldeden yaklaşık 50 kişinin İspanyol birliğinde çalıştığını anlatan Aşkar, bu kişilerin aylık gelirlerinin yerel işletmeler için önemini şöyle dile getirdi:
"Bu 50 kişi İspanyollarla çalışıp her ay dolar olarak maaş almasa benden alışveriş yapmaz, marketten alışveriş yapmaz ya da restorana gidip yemek yemez. UNIFIL'in ayrılması bizi çok etkileyecek."
Görev süresinin uzatılmasını umduklarını söyleyen Aşkar, "UNIFIL'den sonra bizi neyin beklediğini açıkçası bilmiyoruz. İnsanlar hem güvenlik hem de ekonomi açısından korkuyor." ifadelerini kullandı.
Bölge sakinlerinden Cemal Nureddin de UNIFIL'in çocukluğundan bu yana günlük yaşamının bir parçası olduğunu belirterek, "Küçüklüğümüzden beri onları görüyoruz. Bize huzur, barış ve güven duygusu veriyorlar." dedi.
Birliklerin su temini ve sağlık hizmetleri gibi alanlarda devletin yükünün önemli bir bölümünü üstlendiğini söyleyen Nureddin, yerel çalışanların ve esnafın da UNIFIL'in varlığından ekonomik olarak yararlandığını anlattı.
Nureddin, bölgede birliklerle çalışanların sayısının 100-150'yi bulduğunu ifade ederek, "Ayrılırlarsa bu insanlar ne yapacak? UNIFIL'in ayrılması, özellikle Şeba'dan Nakura'ya uzanan bu bölge için bir felaket olur." değerlendirmesinde bulundu.
UNIFIL'in kuruluşu ve 1701 sayılı karar
Lübnan'da iç savaşın başlamasının ardından İsrail, 1978'de Lübnan topraklarına girdi ve Lübnan'ın güneyini işgal etti. Aynı yıl BM Güvenlik Konseyi (BMGK), İsrail'e kuvvetlerini Lübnan'dan çekmesi için çağrı yaptı.
BMGK, Lübnan'ın isteği üzerine İsrail kuvvetlerinin çekilmesini doğrulamak, barışı ve güvenliği yeniden sağlamak ve Lübnan hükümetinin ülkenin güneyi üzerindeki otoritesini yeniden tesis etmesine destek amacıyla 19 Mart 1978'de UNIFIL'i kurdu.
BMGK, Lübnan ile İsrail arasında 12 Temmuz 2006'da başlayan şiddetli savaşa son verilmesi çağrısında bulunan 1701 sayılı kararı 11 Ağustos 2006'da oy birliğiyle kabul etmişti.
1701 sayılı karar, İsrail'in Mavi Hat'ın gerisine çekilmesini ve bu hat ile Lübnan'daki Litani Nehri arasındaki bölgenin silahsızlandırılmasını, burada sadece Lübnan ordusu ve UNIFIL'e ait silah ve askeri araç gereçlerin bulundurulmasını öngörüyor.