Kültür ve Turizm Bakanlığının 2026 yılı bütçesi TBMM Plan ve Bütçe Komisyonunda

Kültür ve Turizm Bakanı Mehmet Nuri Ersoy, "Çanakkale Tarihi Alanı bugün hem yurt içinden hem de yurt dışından yaklaşık 5 milyon ziyaretçiyi ağırlayan, her yıl daha da artan ziyaretçi sayısıyla ülkemizin en önemli hafıza mekanlarından biri haline gelmiştir." dedi.
Ersoy, Bakanlığının 2026 yılı bütçesine ilişkin TBMM Plan ve Bütçe Komisyonunda yaptığı sunumda, Bakanlığın kütüphane kullanımı ve okuma alışkanlığını yaygınlaştırmak amacıyla ülke genelinde 1300'den fazla çağdaş kütüphaneyle hizmetlerini sürdürdüğünü söyledi.
Son 8 yılda kütüphane kullanım alanının yaklaşık 325 bin metrekareden 800 bin metrekareye, oturma kapasitesinin de 94 binden 150 bine yükseldiğini belirten Ersoy, "2026 yılı hedefimiz ise yeni açılacak kütüphanelerimizle birlikte toplam kütüphane kullanım alanımızı 1 milyon metrekarenin üzerine, oturma kapasitemizi ise 200 binin üzerine çıkarmak." diye konuştu.
Geçen yıl Bakanlığına bağlı halk kütüphanelerinde üye sayısının 6,7 milyona, kullanıcı sayısının 38,7 milyona, kitap sayısının ise 25 milyona ulaştığını ve 3 alanda da tüm zamanların rekorlarını kırdığını anımsatan Ersoy, "2025 yılında güncel üye sayımız 7,6 milyona, kitap sayımız ise 25,6 milyona ulaştı. Şu an dağıtımda olan yaklaşık 800 bin yeni kitabımızla bu sayıyı yıl sonunda 26,4 milyon adede çıkaracağız." ifadesini kullandı.
Son 8 yılda 221 yeni kütüphaneyi hizmete sunduklarını, 320 kütüphaneyi yeniden yapılandırdıklarını belirten Ersoy, 2025 yılı itibarıyla 92 kütüphanenin yeniden yapılandırma, sıfırdan inşası ve restorasyonuna ilişkin çalışmaların devam ettiğini bildirdi.
Bakan Ersoy, 2023'te 105 bin 930, 2024'te ise 107 bin 33 kitabın derlendiğini, bu sayının 2018'de 69 bin 809 olduğunu ifade etti.
Türkiye Yazma Eserler Kurumu Başkanlığının, 760 bini aşkın yazma ve nadir matbu eseriyle İslam ve Türk-İslam tarihinin bütün asırlarının siyasi, kültürel ve etki coğrafyasının en büyük entelektüel hafızası olduğunu vurgulayan Ersoy, 2025 yılı itibarıyla Başkanlık koleksiyonlarında yer alan 456 bin 753 eserin dijital nüshasının araştırmacıların hizmetine sunulduğunu, Kurumun internet sitesinin üye sayısının son bir yılda yüzde 40 artışla 23 bine, toplam görüntüleme sayısının ise 4 milyon 720 bine ulaştığını kaydetti.
"2 peribacası onarım ve restorasyonu tamamlandı"
Ersoy, Çanakkale, Kapadokya ve Uludağ'da hayata geçirdikleri alan başkanlığı uygulamalarıyla yetki karmaşasının sona erdiğini vurgulayarak, sözlerini şöyle sürdürdü:
"Çanakkale Tarihi Alan Başkanlığı tarafından 18 Mart Çanakkale Deniz Zaferi başta olmak üzere anma törenleri, sergiler ve etkinlikler düzenlenmektedir. Çanakkale Savaşları Tarihi Alanı dünyanın en iyi korunmuş savaş alanlarından biridir. Ayrıca tarihi alana gelemeyenler için Çanakkale Savaşları Mobil Müzesi 81 ilimize, birçok Balkan ülkesine ve Azerbaycan'a ulaştırılmıştır. Çanakkale Tarihi Alanı bugün hem yurt içinden hem de yurt dışından yaklaşık 5 milyon ziyaretçiyi ağırlayan, her yıl daha da artan ziyaretçi sayısıyla ülkemizin en önemli hafıza mekanlarından biri haline gelmiştir. Çanakkale Alan Başkanlığımız mevcut şehitliklerin bakımını titizlikle sürdürürken, ayrıca 15 yeni şehitlik tespit etmiş ve bu şehitliklerin 8 tanesini ihya etmiştir."
Kapadokya Alan Başkanlığının kaçak yapılaşmayla etkin mücadele ettiğini, çalışmalarla Kapadokya'daki tarihi ve kültürel dokuya zarar veren 1132 kaçak yapının ortadan kaldırıldığını ifade eden Ersoy, "Bölgenin kültür varlıklarını korumak adına da önemli adımlar atılmış ve 2019-2025 yılları arasında, Kapadokya alanında tespit edilen 288 doğal ve kültürel taşınmaz tescillenerek koruma altına alınmıştır. Bölgenin önemli simgelerinden olan ve acil müdahale gerektiren 2 peribacası onarım ve restorasyonu da 2025 yılı içerisinde tamamlanmıştır." bilgisini verdi.
Ersoy, Uludağ Alanı'nın doğal ve turistik değerlerinin korunarak geliştirilmesi ve bu değerlerin sürdürülebilir şekilde yönetilmesine ilişkin faaliyetlerin devam ettiğine dikkati çekti.
"2025-2026 sanat sezonunda 379 özel tiyatro projesine 97 milyon 216 bin lira destek sağlandı"
Türkiye genelinde 111'i deprem bölgesinde olmak üzere 437 cemevinin bakım, onarım ve tefrişatının tamamlandığını, 458'inde ise sürecin devam ettiğini belirten Ersoy, 1059 cemevinin aydınlatma giderlerinin de Bakanlıkça karşılandığını dile getirdi.
Bakan Ersoy, Türkiye'nin en büyük sanat kurumu olan Devlet Tiyatroları Genel Müdürlüğünün, sanatı yalnızca sahnelerde değil, hayatın her alanında var ederek Türkiye'nin kültürel zenginliğini hem ulusal hem de uluslararası ölçekte temsil ettiğini dile getirerek, "2024-2025 tiyatro sezonunda 99'u yerli, 138'i yabancı olmak üzere toplam 237 oyunla yerleşik sahnelerimizde ve turnelerimizde gerçekleştirilen faaliyetler sonucu 2024 yılında 75 yıllık rekorları geride bırakarak 6 bin 676 temsil ile 2 milyon 269 bin seyirciye ulaşılmıştır." dedi.
Ekim 2025'te başlayıp Ekim 2026'ya kadar sürecek yeni tiyatro sezonunda da yalnızca temsiller gerçekleştirmekle sınırlı kalmayan, hem yerel kültürel sürekliliğe katkı sağlayan hem de uluslararası alanda Türkiye'nin sanatsal kimliğini gururla temsil eden kapsamlı bir vizyon ortaya konulacağına işaret eden Ersoy, "Yeni bir sahnemizi de Kars'ta hizmete alacağız. Kars'ta açılacak sahnemizle birlikte bölgenin sanat ve kültür hayatına önemli bir katkı sağlayacağımıza inanıyorum." değerlendirmesinde bulundu.
Ersoy, Güzel Sanatlar Genel Müdürlüğünce "Özel Tiyatroların Projelerine Yapılacak Yardımlara İlişkin Yönetmelik" kapsamında 2025-2026 sanat sezonunda 236 profesyonel, 65 çocuk oyunu ve 78 geleneksel olmak üzere 379 özel tiyatro projesine toplam 97 milyon 216 bin lira destek sağlandığını dile getirdi.
Bakan Ersoy, Devlet Opera ve Balesi Genel Müdürlüğünün, 2024-2025 sezonunda da altın bir yıl yaşadığına ve iki sezon üst üste izleyici ve temsil sayısında rekor sayılara ulaşıldığına dikkati çekti.
Çeşitli başlıklarda yapılan desteklemelerle 2025'te sinema sektörüne toplamda 484 milyon 544 bin lira destek sağladıklarını belirten Ersoy, bu yıl hayata geçirdikleri "Sinema Yollarda" projesiyle yeni bir sinema tırını daha hizmete sunduklarını bildirdi.
Ersoy, Atatürk Kültür, Dil ve Tarih Yüksek Kurumunca 2025'te 138 bilimsel etkinlik gerçekleştirildiğini, 39 proje yürütüldüğünü, 180 eserin yayımlandığını, 87 bin 156 eserin ücretsiz dağıtıldığını ve 1474 öğrenciye burs sağlandığını kaydetti.
"Türkçe kurslarıyla 18 bin 263 kişiye ulaşmıştır"
Yunus Emre Enstitüsünün 69 ülkede 93 yurt dışı temsilciliğiyle Türkiye'nin yumuşak güç potansiyelini etkin biçimde kullandığını anlatan Ersoy, "Türkçeyi dünya çapında yaygınlaştıran, dilimizin rağbet gösterilen diller arasındaki yükselişini sağlayan Enstitümüz, 2025 yılında yüz yüze ve çevrim içi Türkçe kurslarıyla 18 bin 263 kişiye ulaşmıştır." dedi.
Kültür ve Turizm Bakanı Ersoy, Yunus Emre Enstitüsünün, farklı ülkelerdeki okullarda Türkçenin seçmeli veya zorunlu yabancı dil olarak okutulmasına yönelik çalışmalarının "Tercihim Türkçe Projesi" ile yürütüldüğünü ifade ederek, "Proje kapsamında 2025 yılında 22 bine yakın öğrenci Türkçe öğrenmiştir. Enstitümüz, yabancı dil olarak Türkçe öğretimi çalışmaları kapsamında 2025 yılında toplamda da 46 bin 200 öğrenciye Türkçe öğretilmesini sağlamıştır." diye konuştu.
Yurtdışı Türkler ve Akraba Topluluklar Başkanlığınca 2025'te 170 ülkeden 125 bin 682 başvuru alındığını ve içlerinden en başarılı 4 bin 350 uluslararası öğrenciye lisans, yüksek lisans ve doktora seviyelerinde burs verildiğini anlatan Ersoy, "Halihazırda 15 bine yakın Türkiye Burslusu, lisans ve lisansüstü düzeylerde Türk yükseköğretim kurumlarında eğitimlerini sürdürmektedir." ifadesini kullandı.
Ersoy, Bakanlığının 2026 yılı bütçesinin bağlı ve ilgili kuruluşlarla birlikte 69 milyar 999 milyon 818 bin lira olarak öngörüldüğünü belirtti.
??????? (Bitti)