İsrail'de iki eski başbakandan seçimde Netanyahu'ya karşı birlik

İsrail'de eski başbakanlar Yair Lapid ve Naftali Bennett, bu yıl düzenlenecek genel seçimde Başbakan Binyamin Netanyahu'ya karşı güç birliği yapacaklarını açıkladı.

Ana muhalefet lideri konumunda bulunan merkez çizgideki Yair Lapid ve sağcı Naftali Bennett'in işbirliği, beş yıl önce de Netanyahu'yu başbakanlık koltuğundan indirmişti.

İki politikacı sonbaharda yapılması öngörülen seçim için de partilerini birleştirmeye karar verdi. Bennett 2026 ve Yeş Atid partileri, Yahad adlı yeni bir partide birleşecek.

Yahad İbranice "birlikte" anlamına geliyor.

İki siyasetçi 26 Nisan akşamı yaptıkları ortak açıklamada, "İsrail devletini onarmayı" hedeflediklerini duyurdu.

Bennet, "Birliğimiz tüm İsrail halkına bir mesaj veriyor: Kutuplaşma dönemi bitti" dedi.

Lapid ise Macaristan'da iktidarın değişttiği seçimi hatırlattı. Viktor Orban'ın 16 yıl sonra koltuğunu kaybetmesinde halkın değişime inanmasının ve bir adayın arkasında birleşmesinin etkisi olduğunu söyledi.

İsrail tarihinin en uzun süre görevde olan başbakanı Binyamin Netanyahu, son 17 yılın büyük kısmında bu koltukta oturdu.

2022'deki genel seçimin ardından da İsrail tarihinin en sağcı ve muhafazakar hükümetini kurdu.

Netanyahu'nun partisi Likud anketlerde birinci sırada olsa da, mevcut oy oranları 120 sandalyeli parlamentoda yaklaşık 25 sandalye alacaklarını gösteriyor.

Anketlerde Bennett 2026 partisinin de benzer bir oy alacağı öngörülüyor.

Netanyahu'nun koalisyon ortaklarının oy oranları ise son iki yılda geriledi.

Eski İsrail Savunma Bakanı ve Evimiz İsrail Partisi Başkanı Avigdor Lieberman, Lapid ve Bennett'in güç birliğini desteklediğini açıkladı.

Koalisyonları 1,5 yıl sürmüştü

Bennett ve Lapid'in 2021'deki koalisyonu parlamentoda az farkla çoğunluğa sahipti ve Filistin politikası gibi önemli konu başlıklarındaki fikir ayrıklıkları nedeniyle 1,5 yıl sonra dağılmıştı.

İkilinin koalisyonunda, İsrail tarihinde ilk defa Arap azınlığın oluşturduğu Birleşik Arap Listesi de yer almıştı.

Hamas'ın Ekim 2023'te İsrail'e saldırması ve sonrasında başlayan savaş öncesinde İsrail'de Netanyahu iktidarı, geniş protestolarla karşı karşıyaydı.

Özellikle yargının yetkilerinin daraltmaya yönelik adımları, İsrail'de son yılların en büyük protestolarına yol açmıştı.

Bennett ve Lapid kimdir?

Naftali Bennett, Amerikalı göçmen bir aileden geliyor. Eski bir komando ve bir milyoner.

Bennett'in Netanyahu ile ilişkisi de çalkantılıydı.

Bir zamanlar Netanyahu'nun en yakınındaki isimlerden olan Bennett, 2006-08 yılları arasında başbakanlık döneminde özel kalem müdürüydü.

Likud Partisi'nden istifa ederek sağcı, milliyetçi ve muhafazakar Yahudi Evimiz Partisi'ne katıldı, 2013 yılında parlamentoya girdi.

O tarihten 2019'a kadar her koalisyon hükümetinde bakan olarak yer aldı.

Aşırı milliyetçi olarak nitelendirilen ve kendisini Netanyahu'nun daha sağında gördüğünü söyleyen Bennett, İsrail'in bir Yahudi ulus devleti olmasını destekliyor.

1967'deki 6 Gün Savaşı'ndan bu yana İsrail işgali altında bulunan Batı Şeria ve Doğu Kudüs ile Golan Tepeleri'nin ülkesinin kültürel ve tarihsel hakkı olduğunu iddia ediyor.

Bennett, Filistin devletinin kurulmasını öngören iki devletli çözüme karşı.

Yair Lapid ise geçmişte televizyonda siyaset üzerine bir program yapıyordu.

Eski amatör boksör olan Lapid'in babası da bir siyasetçiydi.

Lapid 2011'deki sosyo-ekonomik protestoların ardından Yeş Atid partisini kurmuş ve 2013'te parlamentoya girmişti.

Netanyahu ile koalisyona girerek 2014 sonlarına kadar maliye bakanlığı görevi yapmıştı.

Lapid, 2021'de Bennett ile kurduğu koalisyonda dışişleri bakanlığı görevinde bulundu.