Fransa, Tunus'un AB Ortaklık Anlaşmasını gözden geçirme talebine destek verdi

Güncel Haberler

Fransa, Tunus'un AB ile imzaladığı Ortaklık Anlaşması'nın gözden geçirilmesi talebine destek verdi. Tunuslu uzmanlar ise anlaşmanın geleceğinin Brüksel ve 27 üye ülkenin ortak tutumuna bağlı olduğunu, Tunus'un hala Avrupa'nın batı ekseninde hareket ettiğini belirtiyor.

Tunus ile Avrupa Birliği (AB) arasındaki ekonomik ve siyasi ilişkilerin geleceği, Fransa'nın Tunus'un Ortaklık Anlaşması'nın gözden geçirilmesi talebine destek verdiğini açıklamasıyla yeniden gündeme geldi.
1995'te imzalanan ve 1998'de yürürlüğe giren anlaşmanın daha dengeli hale getirilmesini isteyen Tunus, Avrupa ile ekonomik ilişkilerini korurken ticaret, yatırım, enerji ve teknoloji alanlarında işbirliğini geliştirmeyi hedefliyor.
Tunus'un Avrupa dışındaki ekonomik ortaklarını çeşitlendirme arayışı ve Çin'in Afrika ülkelerine yönelik ticari açılımı da bu sürecin uluslararası boyutunu oluşturuyor.
Tunus Dışişleri Bakanlığından 5 Kasım'da yapılan açıklamada, Fransa'nın, Tunus'un AB ile imzaladığı Ortaklık Anlaşması'nın hükümlerinin gözden geçirilmesi ve geliştirilmesi talebine destek verdiği bildirildi.
Tunus Dışişleri Bakanı Muhammed Ali en-Nefti ile Fransa Dışişleri Bakanı Jean-Noel Barrot arasındaki telefon görüşmesinde, iki ülke arasındaki ekonomik ilişkiler, ortak yatırımlar ve ticari alışverişin geliştirilmesi konuları da ele alındı.
Tunus'un Avrupa ile ekonomik bağları
Tunus ile AB arasında 1995'te imzalanan Ortaklık Anlaşması, taraflar arasında serbest ticaret bölgesinin oluşturulmasını ve ekonomik ilişkilerin geliştirilmesini öngörüyor.
İki taraf, Temmuz 2023'te ekonomi, enerji, düzensiz göçle mücadele ve hareketlilik gibi alanları kapsayan "Stratejik ve Kapsamlı Ortaklık" mutabakatını da imzalamıştı.
AB, Tunus'un en önemli ticaret ve yatırım ortakları arasında yer alıyor. Birlik, Tunus'taki doğrudan yabancı yatırım stokunun yaklaşık yüzde 85'ini oluştururken bu yatırımların değeri 2024 sonu itibarıyla 5,7 milyar avroya ulaşıyor. Tunus'un ihracatının üçte ikisi de AB ülkelerine gerçekleştiriliyor.
Tunus'un anlaşmanın yeniden ele alınmasına yönelik talebinde Avrupa pazarına erişimin kolaylaştırılması, katma değeri yüksek yatırımların artırılması, enerji ve dijital dönüşümün desteklenmesi ile bilimsel ve finansal işbirliğinin geliştirilmesi öne çıkıyor.
Ticaret anlaşmasının geleceği AB'nin ortak tutumuna bağlı
Tunuslu siyasi analist Menar İskenderani, AA muhabirine yaptığı değerlendirmede, Fransa'nın desteğinin diplomatik açıdan önemli olmakla birlikte Ortaklık Anlaşması'nın geleceğini belirleyecek kararın Paris'in yetkisinde olmadığını söyledi.
Fransa'nın desteğine ilişkin ifadenin Tunus Dışişleri Bakanlığının açıklamasında yer aldığını, Fransız tarafının 5 Kasım tarihli resmi açıklamasında ise anlaşmaya doğrudan değinilmediğini belirten İskenderani, bu tutumun düşük maliyetli bir diplomatik destek olarak değerlendirilmesi gerektiğini kaydetti.
İskenderani, anlaşmanın geleceğine ilişkin kararın Avrupa Komisyonu ve AB üyesi 27 ülkenin elinde olduğunu vurgulayarak, Brüksel'in de ticari hükümlerin güncellenmesine yönelik bir istişare süreci başlattığını ve sürecin 22 Şubat 2027'ye kadar devam edeceğini ifade etti.
Çin'in Afrika açılımı Tunus'a alternatif sunuyor
Tunus'un dış ekonomik ilişkilerini çeşitlendirme arayışına dikkati çeken İskenderani, Çin'in Mayıs 2026'dan itibaren Tunus'un da aralarında bulunduğu 53 Afrika ülkesine tam gümrük muafiyeti sağlamasının ülkenin ihracatı açısından yeni fırsatlar oluşturduğunu belirtti.
İskenderani, Tunus Dışişleri Bakanı Nefti'nin Çin, Japonya, Güney Kore ve ABD ile ilişkilerin geliştirilmesine yönelik açıklamalarının da bu çeşitlendirme politikasını yansıttığını ifade etti.
Rusya ile Tunus arasında kapsamlı bir stratejik ortaklığın oluştuğunu gösteren somut verilerin bulunmadığını kaydeden İskenderani, Çin ve Rusya ile olası yakınlaşmanın Fransa'nın tutumunda etkili olabileceğini ancak bunun henüz varsayım düzeyinde kaldığını söyledi.
İskenderani, Fransa'nın yaklaşımında Akdeniz'deki düzensiz göç, yatırımlar ve İtalya ile Cezayir gibi ülkelerle ekonomik rekabetin de etkili olabileceğini dile getirdi.
Tunus hala Avrupa'nın batı ekseninde hareket ediyor
Tunuslu siyaset uzmanı Celal el-Verği de AA muhabirine yaptığı değerlendirmede, Fransa'nın Tunus'un talebine destek vermesinin anlaşmanın değiştirilmesi veya geliştirilmesi yönünde somut bir adım olarak görülmemesi gerektiğini söyledi.
Verği, Fransa Dışişleri Bakanının Tunuslu mevkidaşıyla görüşmesinde talebe karşı çıkmasının beklenmediğini ifade ederek, anlaşmanın geleceğine ilişkin kararların tek bir ülkenin tutumuyla belirlenemeyeceğini kaydetti.
AB içerisinde farklı ekonomik ve siyasi çıkarlar bulunduğuna işaret eden Verği, özellikle İtalya ve İspanya gibi ülkelerin Tunus ile ilişkilerinin de bu süreçte belirleyici olabileceğini söyledi.
Verği, Fransa'nın Mağrip bölgesi ve Afrika'daki varlığını korumak istediğini vurgulayarak, Tunus'un coğrafi, ekonomik ve lojistik açıdan Avrupa ile güçlü bağlara sahip olduğunu ifade etti.
Tunuslu siyaset uzmanı Verği, "Tunus hala Avrupa'nın batı ekseninde hareket ediyor ve öngörülebilir gelecekte bu eksenden çıkması beklenmiyor." değerlendirmesinde bulundu.
AB ile daha dengeli bir ortaklık gerçekçi değil
Tunus'un eski Dışişleri Bakanı Ahmed Venis ise Fransa'nın Tunus'un talebine verdiği desteği memnuniyetle karşıladığını dile getirerek, Paris'in Kuzey Afrika ülkelerinin çıkarlarına yönelik taleplere Avrupa düzeyinde karşılık verilmesinde zaman zaman öncü rol üstlendiğini söyledi.
Venis, Fransa'nın Tunus, Cezayir ve Fas gibi Kuzey Afrika ülkelerinin taleplerine olumlu yaklaşabildiğini ve bu konuda Avrupa politikalarında etkili olabildiğini ifade etti.
Bununla birlikte AB ile Tunus arasında daha dengeli bir ortaklık kurulmasının gerçekçi olmadığını belirten Venis, "AB ile Tunus arasında daha dengeli bir ortaklık kurulması gerçekçi değil." dedi.
Venis, Avrupa Birliğinin teknolojik, bilimsel ve ekonomik alanlardaki kapasitesinin Tunus'un imkanlarının üzerinde olduğunu kaydederek, Fransa'nın Tunus'un sahip olduğu nitelikli insan kaynağını ve kurumsal kapasiteyi takdir ettiğini, bu nedenle ülkenin ortaklık anlaşmalarının gözden geçirilmesine yönelik taleplerine olumlu yaklaşabildiğini dile getirdi.
Uygulamayı yükle! YÜKLE