Fransa'da protestolarda 1 kişi öldü, yaklaşık bin 800 kişi gözaltına alındı

Haber: Nilgün HANDE ÖZTÜRK
(ANKARA) - Pek çok ülkede son 24 saatte "hayat pahalılığı, geçim sıkıntısı, konut krizi, eğitim koşulları ve kamu hizmetlerine" karşı protesto gösterileri düzenlendi. Fransa'da dün ülke genelinde eğitim koşulları, hayat pahalılığı ve kamu hizmetlerindeki sorunlara karşı başlayan protestolarda bir kişi hayatını kaybetti, yaklaşık bin 800 kişi gözaltına alındı. Ülkede yarın Sarı Yelekliler'in sokağa inmesi bekleniyor. İtalya'da göstericilerle polis arasında çatışmalar yaşanırken Portekiz ve İspanya'da konut krizine karşı eylemler düzenlendi. Belçika ve Arnavutluk'ta da protestolar sürerken ABD'de Başkan Donald Trump'ın politikalarına karşı gösteriler yapıldı.
Avrupa'nın birçok ülkesinde hayat pahalılığı, konut krizi, eğitim koşulları ve kamu hizmetlerine yönelik tepkilerle düzenlenen protestolar hafta sonu da devam etti. Fransa'da dün yüz binlerce kişinin katıldığı gösterilerin ardından bazı kentlerde yağmalama ve kundaklama olayları yaşandı. İtalya, Belçika ve Arnavutluk'ta göstericilerle güvenlik güçleri karşı karşıya gelirken Portekiz ve İspanya'da barınma hakkı talepleri öne çıktı. ABD ve Hindistan'da ise seçim süreçleri ve demokratik haklara ilişkin protestolar düzenlendi.
FRANSA'DA TEPKİLER ÜLKE GENELİNE YAYILDI
Fransa'da eylül ayında Paris'in düşük gelirli kuzey banliyölerindeki okullarda öğretmen eksikliği ve eğitim koşulları nedeniyle başlayan protestolar, hayat pahalılığı, toplumsal eşitsizlik ve kamu harcamalarındaki kesintilere yönelik tepkilerle ülke geneline yayıldı.
Dünkü gösterilere 500 binden fazla kişi katıldı. Gösterilerin büyük bölümü olaysız geçerken başkent Paris başta olmak üzere Lyon, Marsilya, Bordeaux, Rennes, Strasbourg, Grenoble, Nice ve Limoges kentlerinde bazı gruplarla polis arasında çatışmalar yaşandı.
Paris'teki gösteriler sırasında kalp krizi geçiren bir kişi yaşamını yitirdi. Fransa İçişleri Bakanı Laurent Nuñez'in açıkladığı bilançoya göre ülke genelinde yaklaşık bin 800 kişi gözaltına alındı, 500'den fazla emniyet görevlisi yaralandı. Başkent Paris'teki gözaltı sayısı 855 olarak kaydedildi.
PARİS'TE İŞ YERLERİ YAĞMALANDI, LİMOGES BELEDİYE BİNASI KUNDAKLANDI
Başkent Paris'te Cumhuriyet Meydanı ve çevresindeki çok sayıda iş yeri yağmalandı. Maskeli gruplar, Carrefour, Franprix ve Monoprix gibi market zincirlerinin şubeleri ile lüks mağazalara zarar verdi. Bazı iş yerlerinin camları kırılırken ürünler çalındı. Limoges kentinde 143 yıllık belediye binası kundaklanarak kısmen tahrip edildi.
Bordeaux kentinde yaklaşık 100 mağazanın yağmalandığı bildirildi. Ülke genelinde yüzlerce işletmenin zarar görmesinin ardından bugün temizlik ve onarım çalışmaları başlatıldı. Carrefour Üst Yöneticisi Alexandre Bompard, şirketin 50 mağazasının saldırılardan etkilendiğini, bunlardan 20'sinin yağmalandığını açıkladı. Bompard, olayların ekonomik zararının on milyonlarca avroya ulaşabileceğini belirtti.
Paris Belediye Başkanı Emmanuel Gregoire, zarar gören esnafa destek sağlamak amacıyla acil müdahale birimi kurulmasını istedi. Ekonomi Bakanı Roland Lescure de işletmelere destek verileceğini bildirdi. Paris'teki olayları takip eden Euronews ekibi de Cumhuriyet Meydanı yakınlarında yağmacıların saldırısına uğradı. Muhabir Estelle Nilsson-Julien, görüntü aldıkları sırada maskeli kişilerin kendilerine ve kameramana fiziksel saldırıda bulunduğunu söyledi.
SARI YELEKLİLER ÜLKE GENELİNDE PROTESTOLARA KATILDI
Fransa'da Sarı Yelekliler (Gilets Jaunes) hareketi de dün ülke genelinde düzenlenen protestolara katıldı. Sarı Yelekliler'le bağlantılı platformlarda, meydanlar, akaryakıt istasyonları, otoyol gişeleri ve kavşaklar dahil bin 365 noktada eylem planlandığı belirtildi. Sarı Yelekliler'in yarın da ülke genelinde sokağa inmesi planlanıyor. Genel İş Konfederasyonu'nun (CGT) da 5 Kasım için ortak eylem günü planladığı belirtildi.
CUMHURİYET MEYDANI'NDAKİ HEYKEL PROTESTOLARIN SİMGELERİNDEN OLDU
Paris'teki Cumhuriyet Meydanı'nda bulunan ve Fransa Cumhuriyeti'nin özgürlük, eşitlik ve kardeşlik ilkelerini simgeleyen Marianne heykeli de protestolar sırasında çeşitli eylemlere sahne oldu. Heykelin gözlerine siyah boya sürülürken üzerine "2026, Polis Lise Öğrencilerini Sakat Bırakıyor" yazılı sarı yelek giydirildi.
Gösterilerde Türkiye İşçi Partisi (TİP) bayrağı taşıyan bir gösterici de görüntülendi.
Fransız Liberation gazetesinin aktardığına göre Paris'in 8'inci bölgesinde, Place de la Madeleine yakınlarında bulunan bir protestocu, "Elysee Sarayı'na çok yaklaştık, bu kadar yaklaşacağımızı düşünmemiştim" diye bağırdı. Fransa Başbakanı Sebastien Lecornu, olaylardan aşırı sol grupları ve suç örgütlerini sorumlu tuttu. Cumhurbaşkanı Emmanuel Macron'un 18 Ekim Pazar günü yerel saatle 20.00'de ulusa seslenmesi bekleniyor.
İTALYA'DA HAYAT PAHALILIĞI PROTESTOLARINDA POLİSLE ÇATIŞMALAR YAŞANDI
İtalya'nın Milano kentinde hayat pahalılığı ve savaş karşıtı taleplerle düzenlenen gösterilerde polis ile protestocular arasında çatışmalar yaşandı. Barışçıl başlayan yürüyüşün ardından maskeli gruplar polise taş ve çeşitli cisimler fırlattı, barikatları ateşe verdi. Polis, göstericilere tazyikli su ve göz yaşartıcı gazla müdahale etti. Olaylarda en az iki polis memuru yaralanırken aralarında çocukların da bulunduğu yaklaşık 50 kişi gözaltına alındı. Bologna kentinde de göstericilerle polis arasında çatışmalar meydana geldi.
İtalya Başbakanı Giorgia Meloni, protesto düzenlemenin demokratik bir hak olduğunu ancak kentlerin ateşe verilmesinin kabul edilemeyeceğini belirtti. Milano Belediye Başkanı Giuseppe Sala da gösterilerin gerekçelerinin anlaşılabilir olduğunu ancak şiddet olaylarının haklı gösterilemeyeceğini ifade etti.
PORTEKİZ'DE KONUT KRİZİNE KARŞI ÇADIRLI EYLEM
Portekiz'in başkenti Lizbon'da binlerce kişi artan kira ve konut fiyatları, düşük ücretler ve emekli aylıklarını protesto etti. Ülkenin en büyük sendikalarından CGTP'nin çağrısıyla düzenlenen yürüyüşün ardından yüzlerce gösterici Rossio Meydanı'nda toplandı. Göstericiler, konut krizine dikkat çekmek amacıyla meydanda onlarca çadır kurarak geceyi burada geçirme kararı aldı. Benzer bir eylem daha önce Porto kentinde de başlatılmıştı.
Portekiz'de konut fiyatlarının 2015-2024 yılları arasında yüzde 124 artması ve özellikle büyük kentlerde kiraların yükselmesi, protestoların başlıca nedenleri arasında yer aldı. Gösteriye katılan sosyal hizmet uzmanı Elena Costa, barınma hakkının giderek erişilemez hale geldiğini belirterek toplumun ekonomik baskı altında olduğunu söyledi. Mühendis Antonio Margado ise hükümetin kira politikalarının mülk sahiplerini korurken kiracıları savunmasız bıraktığını ifade etti.
Başbakan Luís Montenegro, vatandaşların kamu politikalarına yönelik tepkilerini anladıklarını belirtirken ülkede istikrarsızlık ortamı oluşturulmaması çağrısında bulundu.
İSPANYA'DA "BARINMA HAKKI" PROTESTOLARI SÜRÜYOR
İspanya'da yüksek kira artışları ve konut krizine karşı eylül ayında başlayan protestolar devam ediyor. Madrid'de 87 yaşındaki María del Carmen Abascal'ın, evini satın alan yatırım şirketinin yüzde 230 oranında kira artışı talep etmesinin ardından tahliye edilmesi, ülke genelinde tepkilere neden olmuştu.
Tahliye kararının ardından düzenlenen gösterilerde barınma hakkının korunması ve kira artışlarının sınırlandırılması talep edildi. Madrid'de protestocuların kurduğu çadır kampı da eylemlerin merkezlerinden biri haline geldi.
Başbakan Pedro Sánchez liderliğindeki hükümetin konuta erişimi kolaylaştırmak amacıyla hazırladığı acil önlemlerin parlamentoda sağ ve aşırı sağ partilerin oylarıyla reddedilmesinin ardından Sánchez, kasım ayı sonunda erken genel seçime gidileceğini açıkladı.
BELÇİKA'DA EĞİTİM REFORMLARI VE KEMER SIKMA POLİTİKALARINA TEPKİ
Belçika'nın başkenti Brüksel'de eğitim reformları, üniversite kayıt ücretleri ve artan yaşam maliyetlerine karşı gösteriler düzenlendi. Protestolar sırasında bazı göstericilerin polise çeşitli cisimler fırlatması ve ateş yakmasının ardından güvenlik güçleri göz yaşartıcı gaz ve tazyikli su kullandı. Ülkenin doğusundaki Liege kentinde de göstericilere tazyikli suyla müdahale edildi.
ARNAVUTLUK'TA BAŞBAKAN RAMA'NIN İSTİFASI İSTENDİ
Arnavutluk'ta üniversitelerdeki eğitim koşulları, yüksek öğrenim ücretleri, işsizlik ve yolsuzluk iddialarına karşı başlayan öğrenci protestoları, hükümet karşıtı gösterilere dönüştü. Başkent Tiran'da dün beşinci gününe giren protestolarda göstericiler, Başbakan Edi Rama'nın istifasını talep etti. Eğitim Bakanlığı önünde toplanan göstericilerle polis arasında çatışmalar yaşandı.
Bazı protestocuların polise taş, molotofkokteyli ve havai fişek fırlattığı olaylarda araçlar ve çöp konteynerleri ateşe verildi. Polis, göstericilere göz yaşartıcı gaz, tazyikli su ve plastik mermiyle müdahale etti. Arnavutluk Emniyet Genel Müdürü Skender Hita, beş günlük olaylarda 167 kişinin gözaltına alındığını, 132 polis memurunun yaralandığını açıkladı. Aşırı güç kullandıkları iddiasıyla yedi polis memuru hakkında da işlem başlatıldı.
Başbakan Rama, istifa çağrılarını reddederken protesto hakkına saygı duyduklarını ancak kamu ve özel mülke zarar verilmesine izin vermeyeceklerini söyledi.
TUNUS'TA EKONOMİK KRİZE VE SİYASİ KISITLAMALARA KARŞI GÖSTERİ
Tunus'un başkenti Tunus'ta binlerce kişi ekonomik kriz, artan hayat pahalılığı ve siyasi özgürlüklere yönelik kısıtlamaları protesto etti.
Tunus Genel İşçi Sendikası (UGTT), muhalefet partileri ve sivil toplum örgütlerinin çağrısıyla 17 Ekim'de düzenlenen yürüyüşte Cumhurbaşkanı Kays Said'in politikalarına tepki gösterildi.
Habib Burgiba Caddesi'nde toplanan göstericiler, siyasi tutukluların serbest bırakılmasını, sendikal hakların korunmasını ve yaşam koşullarının iyileştirilmesini talep etti. Gösteride, 2011'deki halk ayaklanmasında kullanılan hükümet karşıtı sloganlar da atıldı.
ABD'DE TRUMP KARŞITI GÖSTERİLER
ABD'de "No Kings" (Krallara Hayır) hareketinin çağrısıyla dün birçok kentte Başkan Donald Trump'ın politikalarına karşı gösteriler düzenlendi.
Washington'daki Lincoln Anıtı çevresinde ve Atlanta'da düzenlenen protestolarda, 3 Kasım'daki ara seçimler öncesinde seçmenlerin sandığa gitmesi ve erken oy kullanması çağrıları öne çıktı.
San Francisco Körfez Bölgesi'nde de seçmen katılımını artırmaya yönelik etkinlikler gerçekleştirildi. Göstericiler, seçim güvenliği, demokratik haklar, göç politikaları ve başkanlık yetkilerinin kullanılması konularında Trump yönetimini eleştirdi.
HİNDİSTAN'DA SEÇMEN LİSTELERİNİN YENİDEN DÜZENLENMESİ PROTESTO EDİLDİ
Hindistan'ın Karnataka eyaletine bağlı Bengaluru kentinde, Hindistan Tüm Öğrenciler Birliği (AISA) üyeleri ve aktivistler, seçmen listelerinin özel kapsamlı yeniden incelenmesi uygulamasını protesto etti.
Göstericiler, Baş Seçim Komiseri Gyanesh Kumar'ın istifasını talep etti. Polis, gösteri için izin alınmadığını belirterek protestoculara müdahale etti. Indian Express'in haberine göre yaklaşık 50 kişi gözaltına alındı. Gözaltına alınan göstericiler daha sonra serbest bırakıldı.