Dünya Kupası'nın Viral Yıldızı: Bir Maçta Tom Brady'yi Geçen Kaleci

Yeşil Burun Adaları'nın 40 yaşındaki kalecisi Vozinha'nın dünya çapında bir fenomene dönüşmesi ve Instagram'da NFL efsanesi Tom Brady'den daha fazla takipçiye ulaşması yalnızca 90 dakika sürdü.

Vozinha'nın Dünya Kupası grup aşamasında İspanya'ya karşı sergilediği etkileyici performans, turnuvanın favorilerinden biri olarak gösterilen rakiplerine karşı Yeşil Burun Adaları'nın 0-0'lık sürpriz beraberlik almasını sağladı.

Bu performansın ardından Instagram'daki yaklaşık 50 bin takipçisi kısa sürede 17,3 milyona yükseldi. Böylece 15,5 milyon takipçisi bulunan Brady'yi de geride bıraktı.

Vozinha gibi Dünya Kupası'nda öne çıkan futbolcular, sosyal medyada yakaladıkları bu yeni popülerliği önemli maddi kazançlara dönüştürebilir.

Ancak medya uzmanı Mike Serazio'ya göre bu fırsatlar kalıcı olmayabilir.

"Bu tamamen viral bir süreç. Çok hızlı yükseliyor ve aynı hızla da düşüyor" diyen Serazio, sosyal medyada güçlü bir görünürlüğün markalarla iş birlikleri ve sponsorlu içerikler sayesinde gelir elde etme fırsatı sunduğunu belirtiyor.

Cornell Üniversitesi'nde dijital medya ve sosyal medya üzerine çalışan akademisyen Brooke Duffy ise milyonlarca takipçisi bulunan içerik üreticilerinin tek bir paylaşım için yüz binlerce doları aşan ücretler talep edebildiğini söylüyor.

Duffy, "Takipçi sayısı artık bir para birimi gibi görülüyor. Daha fazla takipçi genellikle daha yüksek gelir anlamına geliyor" ifadelerini kullanıyor.

Sosyal medya yıldızlığa giden farklı bir yol sunuyor

Yeni Zelanda Milli Takımı'nın savunma oyuncusu Tim Payne, turnuva başlamadan önce Arjantinli bir sosyal medya fenomeni tarafından Dünya Kupası'nın "en az bilinen futbolcusu" olarak tanıtıldı.

İnternette "elscarso" adıyla bilinen Valen Scarsini, yüz binlerce takipçisine Payne'in sosyal medya hesabını büyütmeleri çağrısında bulunan bir video paylaştı.

Payne de bu ilgiye kayıtsız kalmadı.

Daha fazla paylaşım yapmaya ve fenomenle etkileşime girmeye başladı.

Birkaç gün içinde Instagram'daki takipçi sayısı yaklaşık 5 binden neredeyse 6 milyona ulaştı.

Payne, takipçi sayısının kendi ülkesi Yeni Zelanda'nın nüfusunu bile geçtiğine dikkat çekiyor. Yeni Zelanda'nın nüfusu 5,3 milyonun biraz üzerinde.

Yeşil Burun Adaları kalecisi Vozinha'nın aksine Payne'in şöhreti sahadaki performansından değil, sosyal medyada yakaladığı ilgiden kaynaklandı.

Boston College'da medya ve spor ilişkisi üzerine araştırmalar yapan Profesör Mike Serazio, bunun spor dünyasında giderek daha sık görülen bir durum olduğunu söylüyor.

Serazio, "Son beş - on yılda tamamen sosyal medya etkisiyle yükselen spor yıldızlarının ortaya çıktığını gördük. Bu kişilerin şöhreti, sportif yetenekleriyle her zaman örtüşmüyor" diyor.

Serazio'ya göre milli takımlara seçilen herkes zaten çok yetenekli sporcular. Ancak geçmişte televizyon reklamlarında yer almak ya da kahvaltılık gevrek kutularına çıkmak için dünyanın en iyileri arasında olmanız gerekiyordu.

"Artık geçmişte olduğu kadar geleneksel medyaya ihtiyaç yok ve sporcular bunun farkında" diyen Serazio şöyle devam ediyor:

"Sporcular sosyal medyayı aktif biçimde kullanarak takipçi kitlesi oluşturuyor, markalarla anlaşmalar yapıyor, para kazanıyor ve popülerliklerini ticari fırsatlara dönüştürüyor."

Dünya Kupası bittikten sonra da şöhret devam edecek mi?

Serazio'ya göre spor izleyiciliğinin geleceği giderek daha fazla viral videolar etrafında şekilleniyor.

"Maç boyunca ortaya koyduğunuz performans artık o kadar önemli değil. Sosyal medyada hızla yayılan ve hafızalara kazınacak tek bir an yaratmanız daha değerli hale geliyor" diyor.

Serazio, "Viral an artık daha büyük bir değere sahip. Hatta oyunun kendisinden bile daha önemli hale geldi" değerlendirmesinde bulunuyor.

Ancak asıl soru şu: Dünya Kupası sırasında milyonlarca yeni hayran kazanan bir futbolcu, bu ilgiyi saha dışındaki uzun vadeli bir kariyere dönüştürebilir mi?

Serazio, "Elinizde ilginin yoğun olduğu kısa bir zaman dilimi var" diyor ve ekliyor:

"Kimse Yeşil Burun Adaları'nın kalecisini tanımıyordu. Dünya Kupası bittikten sonra da insanların tanımaya devam edeceğinden emin değilim."

Serazio'ya göre Lionel Messi, Cristiano Ronaldo, Neymar ve Kylian Mbappe gibi yıldızlar futbolu bıraktıktan sonra da reklam anlaşmaları yapmaya devam edebilecek isimler.

Ancak tek bir büyük anla ün kazanan sporcuların bunu kariyerlerinin sonrasında sürdürebildiğine dair çok daha az örnek bulunduğunu söylüyor.

Sosyal medya popülerliğini başarıyla değerlendiren isimlerden biri ise 2024 Paris Olimpiyatları sırasında büyük ilgi gören ABD'li rugby oyuncusu Ilona Maher oldu.

Maher bugün kendi podcast'ini hazırlıyor, çeşitli markaların elçisi olarak görev yapıyor, Sports Illustrated için modellik yaptı ve Dancing with the Stars yarışmasını ikinci sırada tamamladı.

Ayrıca 2025 ESPY Ödülleri'nde "Yılın Çıkış Yapan Sporcusu" ödülünü kazandı.

Duffy ise sosyal medyada yıldızı parlayan sporcular için uzun vadeli kariyer fırsatlarının bulunduğunu ancak bunun ne kadar gelir getireceğini hesaplamanın kolay olmadığını söylüyor.

Duffy'ye göre sosyal medyada sponsorlu paylaşımlar için ödenen ücretler, televizyon reklamları gibi geleneksel mecralardaki fiyatlar kadar standart değil.

"Makul bir gelirin ne olması gerektiğine ilişkin çok az güvence bulunuyor" diyen Duffy şöyle devam ediyor:

"Bunlar bugüne kadar kariyerlerini futbola dayandırmış kişiler. Bu nedenle dijital medya ekonomisinin belirsiz ve görece şeffaf olmayan yapısında nasıl yol alacaklarını görmek ilgi çekici olacak."

Dünya Kupası'nın viral yıldızları bugün kültürel anlamda popülerliklerinin zirvesini yaşıyor. Ancak turnuva sona erdiğinde bu yeni hayran kitlesini ne kadar elde tutabilecekleri, geleceklerini de büyük ölçüde belirleyecek.

Orijinali İngilizce olan bu makalenin çevirisinde yapay zekadan yararlandık. Yayınlanmadan önce çeviriyi bir BBC gazetecisi kontrol etti. .