Irak ve Diğer Ülkelerin Taraftarları ABD Vizesi Engeliyle Karşı Karşıya

Irak milli futbol takımı Mart ayı sonunda Dünya Kupası'na katılmaya hak kazandığında, Abdulla Adnan hemen Boston ve Philadelphia'da oynanacak iki maça bilet aldı.

Ülkesi bu maçlarda Norveç ve Fransa ile karşılaşacaktı.

"Bir maça gitmek, stadyumda olmak, kalabalığın tezahüratlarını görmek ve takımımı izlemek benim için dünyalar değerinde" diye heyecanını tarif ediyor.

"Bu, başka hiçbir şeyle kıyaslanamayacak bir duygu" diyor.

Bu 1986 yılı sonrası Irak'ın Dünya Kupası'na ikinci katılışı olacak.

Fakat Irak taraftarlarının ABD vizesi alması kolay değil.

Üstelik bu sorunu yalnızca Adnan yaşamıyor.

BBC Dünya Servisi'nin seyahat verileri analizine göre, Dünya Kupası'na katılan ülkelerin dörtte birinden fazlasının taraftarları seyahat yasaklarıyla veya vize almakta önemli engellerle karşı karşıya.

Irak, Trump'ın seyahat yasağı listesinde yer almıyor. Adnan'ın vakasındaki engel beklenmedik bir durumdan kaynaklandı.

ABD-İsrail-İran savaşı başladıktan sonra, ABD, bölgedeki güvenlik endişeleri nedeniyle Irak'taki rutin konsolosluk hizmetlerini askıya aldı.

Bu, Adnan ile diğer Iraklı taraftarların vize alabilecekleri bir yer olmaması anlamına geliyor. Çünkü Irak vatandaşlarının vize görüşmesine bizzat katılmaları gerekiyor.

Bu yüzden Adnan, komşu Ürdün'e gidip oradaki ABD büyükelçiliğinden vize almayı denemeye karar verdi. Ancak randevusuna gittiğinde, görevliler Ürdün vatandaşı olmadığı için büyükelçiliğin kendisine vize veremeyeceğini söyledi.

Maç biletleri ve Ürdün seyahati yaklaşık 1800 dolara mal oldu.

Türkiye'deki ABD büyükelçiliğini denemeyi düşündü. Fakat vize garantisi olmadığı ve süreç iki haftaya kadar sürebileceğinden bundan vazgeçti.

BBC Dünya Servisi'ne konuşan başka ülke taraftarları da karşılarına çıkan engellerin öfke ve üzüntüye neden olduğunu anlattı.

Dünya Kupası'na katılan dört ülke Haiti, İran, Senegal ve Fildişi Sahili, ABD Başkanı Donald Trump'ın vize yasağı listedeydi.

Fildişi Sahili'ndeki bir taraftar derneğinden Julien Kouadio Adonis, bunun adı konulmamış bir ayrımcılık olduğunu savundu ve "Hiçbir Avrupa ülkesi bu tür bir kısıtlamayla karşılaşmadı. Neden Afrika?" diyerek öfkesini dile getirdi.

Adonis'in taraftar derneği üyeleri bu durum nedeniyle ABD'ye gitmeyi denemek bile istemedi.

Adonis turnuvaya katılan ülkelerin taraftarlarını ağırlamak istemeyen bir ülkenin Dünya Kupası'na ev sahipliği yapmasına izin verilmemesi gerektiğine inanıyor.

" Futbol bir gösteri ve bir gösterinin izleyen insanlara ihtiyacı var" diyor. ABD'nin "hayal kırıklığı" yarattığını ekliyor.

Daha zengin 42 ülke, ABD'nin Elektronik Seyahat Yetkilendirme Sistemi (ESTA) aracılığıyla çevrimiçi başvuruların yapıldığı vize muafiyet programından yararlanıyor.

Bu yaklaşık 40 dolara mal oluyor ama bu listede hiçbir Afrika ülkesi bulunmuyor.

Vizeye ihtiyacı olanların 185 dolar ödemesi, şahsen mülakata katılması ve seyahatlerinden sonra ABD'den ayrılma niyetlerini ve/veya ziyaretin tüm masraflarını karşılayabileceklerini göstermeleri gerekiyor.

Ancak Mayıs ayında ABD, Dünya Kupası elemelerine katılan Cezayir, Yeşil Burun Adaları, Fildişi Sahili, Senegal ve Tunus'tan gelenlerin Dünya Kupası biletlerine sahip olmaları koşuluyla, 15 bin dolara kadar olan depozito şartını kaldıracağını duyurdu.

Senegal ve Fildişi Sahili taraftarlarının Aralık ayından önce vize almaları gerekiyordu.

Senegalli taraftar Aliou Ngom, Katar ve Rusya'daki son iki Dünya Kupası'na katıldı.

Ngom turnuvanın en önemli özelliklerinden birisinin "dünyanın dört bir yanından kültürlerin bir araya gelişini görmek" olduğuna işaret ediyor.

Senegal kadın basketbol takımındaki birçok oyuncunun geçen yıl ABD vizesi reddedilmişti. Adonis gibi Ngom da taraftar olarak vize başvurusunda bulunmanın pek bir anlamı olmadığını düşünüyordu.

BBC'nin ABD Dışişleri Bakanlığı verilerine dayanarak yaptığı analizde, Dünya Kupası'na katılmaya hak kazanan 48 ülkenin 11'inin vatandaşlarının vize reddi oranının % 40'ın üzerinde veya çok üzerinde olduğu tespit edildi.

Bu oran, sadece Dünya Kupası amaçlı seyahatleri değil, tüm başvuruyu kapsıyor.

Bu, turnuvaya giden taraftarlar için önerilen B1 iş ve B2 turist vizesi başvurularının ortalama % 34'lük red oranıyla karşılaştırıldığında oldukça yüksek.

Veriler, Ekim 2024'ten Eylül 2025 sonuna kadar olan bir yılı kapsıyor, bu nedenle son sekiz ayda başvuran futbol taraftarları listede yer almıyor.

Sözkonusu 11 ülke, Ekvador, Mısır, Haiti, Cezayir, Özbekistan, Yeşil Burun Adaları, Ürdün, İran, Demokratik Kongo Cumhuriyeti, Gana ve Senegal.

Yüksek ret oranı yüzünden, bu ülkelerden gelen taraftarların, vize başvurusu yapmadan önce maç biletlerine para harcama riskini göze alıp almamaları konusunda karar vermeleri zor.

Biletleri doğrudan FIFA'dan satın almışlarsa, bunları FIFA web sitesinde bir ücret karşılığında yeniden satabiliyor ve vize başvuru sürecini hızlandırmak için FIFA Pass sistemini kullanabiliyorlar.

Boston kenti yakınlarında bir göçmenlik hukuku firması işleten Celine Atallah, "FIFA Pass olumlu bir adım çünkü bilet sahiplerini öncelikli vize görüşme randevularına yönlendirmeye çalışıyor" diyor.

Ancak sürecin hızlanmasına rağmen, vizenin onaylanma olasılığını artırmadığını da ekliyor.

Atallah, "Vize sistemi Dünya Kupası'nın görünmeyen bir güvenlik görevlisi" diyor.

"FIFA bilet satabilir, ancak ABD hükümeti kimin vize alacağına ve Gümrük ve Sınır Koruma (CBP) kimin gerçekten giriş yapacağına karar veriyor" diye devam ediyor.

Vizesi olsa bile, ABD'ye seyahat eden herkesin ülkeye girişi garanti değil çünkü sınır görevlileri yine de insanları geri çevirebiliyor.

Ebu Kass, Ürdün'de bir futbol taraftar derneğinin başkanı.

Ürdün'de, Eylül 2025 sonuna kadar olan bir yıl içinde ABD vize başvurularının %57'si reddedilmişti.

Kass, "Son üç dört aydır insanları reddediyorlar" diyor ve vize alan tek bir taraftar bile tanımadığını ekliyor.

ABD'deki bir Ürdün taraftar derneği de BBC'ye sadece bir Ürdünlü taraftarın vize aldığının bilindiğini kaydetti.

Kass, Ürdün'ün başkenti Amman'daki vize randevusuna 42'den fazla belgeyle gittiğini ama başvurusunun reddedildiğini söylüyor.

ABD, vizeyi reddettiğinde gerekçe göstermiyor.

Kass "Bu Dünya Kupası bizim değil" diyor.

"Bu Dünya Kupası Araplar için değil, onlar için. Bir taraftar derneği başkanının başvurusu reddedildiyse, kim kabul edilecek?" diye soruyor.

ABD yetkilileri, ülke sınırlarını geçen büyük insan akışını yönetmekte karşılaştıkları zorluklar nedeniyle göçmenlik sistemlerinin katı ve titiz olması gerektiğini söylüyor.

ABD İç Güvenlik Bakanlığı, Ekim 2023 ile Eylül 2024 arasında geçici vizeyle ülkede bulunanlar arasında 538 binden fazla "vize süresini aşma vakası" olduğunu söylüyor.

Pew Araştırma Merkezi, Donald Trump'ın düzensiz göçü hedef alan politikaları hayata geçirmesi öncesi 2023'te ABD'de 14 milyon göçmenin yasadışı yaşadığını tahmin ediyor.

Bir Dışişleri Bakanlığı sözcüsü BBC'ye yaptığı açıklamada, yönetimin "tarihin en büyük ve en önemli FIFA Dünya Kupası için dünyanın dört bir yanından gelen ziyaretçileri ağırlamaya hazır olduğunu" söyledi.

Sözcü ayrıca "yurtdışından gelen taraftarların çoğunun FIFA Pass kullanmasına gerek olmadığını çünkü ya Kanada ya da vizesiz seyahat için uygun olan 42 ülkeden birinin vatandaşı olduklarını" belirtti.

Açıklamada, her durumda "başvuru sahibinin Amerika Birleşik Devletleri'nin güvenliğine risk oluşturmadığından emin olmak için gerekli zamanı ayıracaklarını" da vurgulandı.

Son dört Dünya Kupası'na ev sahipliği yapan ülkeler, taraftarlar için özel vize sistemleri kurdu ancak seyahat yine de garanti edilmiyordu.

2022'de Katar'daki yetkililer, turnuva sırasında zorunlu bir taraftar kimlik belgesi ve giriş vizesi olarak da işlev gören Hayya kartını uygulamaya koydu. Tüm başvurular çevrimiçi yapılıyordu.

Middle East Eye'a göre, birçok taraftar sistemi kullanışlı bulurken, az sayıda taraftar teknik aksaklıklar yaşadığını ve bazı Yemenli taraftarların kartlarının uyarı yapılmadan iptal edildiğini söyledi.

Rusya'daki 2018 Dünya Kupası'nda da benzer bir sistem yürürlükteydi. Taraftar Kimliği programına kayıt yaptıran biletli taraftarlara, ülkeye vizesiz giriş yapmalarını sağlayan bir kimlik belgesi postalandı. Bu, bizzat başvuru gerektirmiyordu.

Ayrıca, 2014 Brezilya ve 2010 Güney Afrika turnuvalarında, taraftarlar için süreci kolaylaştırmak amacıyla özel vize kategorileri uygulamaya sokuldu.

Kanada ve Meksika turnuvanın ortak ev sahipleri olsa da, final de dahil olmak üzere 104 maçın 78'i ABD'deki şehirlerde oynanacak.

Kanada ve Meksika'nın kendi göçmenlik ve vize düzenlemeleri ABD'dekilerden farklı.

Her iki ülke de seyahat yasağı listesi gibi bir uygulama yok.

Ancak Kanada son dönemde, ABD gibi Afrika'daki Ebola salgınından etkilenen ülkelere giriş kısıtlamaları getirdi. Bu ülkeler arasında Dünya Kupası'na katılan Demokratik Kongo Cumhuriyeti de bulunuyor.

Kanada, vize başvuruları için biyometrik verilerin sunulmasını şart koşuyor. Dünya Kupası'na katılmaya hak kazanan İran ve Yeşil Burun Adaları'nda Kanada'nın tarama yapılabilecek herhangi bir tesisi bulunmuyor.

Kanada, vize reddi oranlarını vize türü veya ülkeye göre ayrıntılı olarak açıklamıyor ama geçen yıl genel red oranı oran %54'tü.

Meksika, vize reddi verilerini yayınlamıyor. Başvuru sahiplerinin bir elçilik veya konsolosluğa şahsen başvurmalarını şart şart koşuyor.

Dünya Kupası'na katılmaya hak kazanan ülkelerden sekizinde (Yeşil Burun Adaları, Demokratik Kongo Cumhuriyeti, Fildişi Sahili, Senegal, Özbekistan, Bosna Hersek, Tunus ve Irak) Meksika'nın diplomatik temsilciliği bulunmuyor.

Orijinali İngilizce olan bu makalenin çevirisinde yapay zekadan yararlandık. Yayınlanmadan önce çeviriyi bir BBC gazetecisi kontrol etti.