Çocukları İnternette Korumuyoruz

TİB İnternet Dairesi Başkanlığı İletişim Uzmanı İsa Cankar," yalnız başlarına sokağa çıkmalarına bile izin vermediğimiz çocuklarımızın internette serbestçe dolaşmalarına izin veriyoruz" dedi.



Bilgi Teknolojileri ve İletişim Kurumu Telekomünikasyon İletişim Başkanlığı (TİB) İnternet Dairesi Başkanlığı İletişim Uzmanı İsa Cankar, "Gerçek hayatta çocuklarımızı koruyoruz, üzerlerine titriyoruz asla yalnız başlarına sokağa çıkmalarına bile izin vermiyoruz ama internette serbestçe dolaşmalarına izin veriyoruz" dedi. Cankar, Bilgi Teknolojileri ve İletişim Kurumu Telekomünikasyon İletişim Başkanlığı İnternet Dairesi Başkanlığı tarafından Elazığ Belediyesi Kültür ve Kongre Merkezi'nde düzenlenen "Güvenli İnternet" konulu toplantıda yaptığı sunumda, kurumlarının interneti olması gerektiği gibi, güzel, yararlı herkesin istifade edebileceği bir mekan haline getirmek için faaliyetler yürüttüğünü kaydetti. Bundan 20 yıl öncesinde birçok kişinin interneti bilmediğini, ancak şu anda herkesin evinin başköşesinde olduğunu kaydeden Cankar, internettin televizyonun tahtını da elinden aldığını ve herkesin farklı amaçlarda kullandığını belirtti. İnternetin faydalı olduğu gibi riskleri de olduğunu, çünkü artık bu alemin "sanallıktan gerçek hayata" döndüğünü belirten Cankar, şunları söyledi: "Gerçek hayatta çocuklarımızı koruyoruz, üzerlerine titriyoruz asla yalnız başlarına sokağa çıkmalarına bile izin vermiyoruz ama internette serbestçe dolaşmalarına izin veriyoruz. Oyunlar ve internet bağımlılığı artık çocuklarımızın vazgeçilmezi. Hakikaten oyunlar çok eğitici öğretici ve faydalı şeyler, çocuklarımızın zihinlerini açıcı uygulamalar ama oyunlarda da bir risk unsuru var. İçindeki şiddet ve müstehcenlik öğeleri çocuklar üzerinde ciddi etkilere sebep oluyor ve bağımlılık... Cinsel içerikli mesajlar, hiç tanımadıkları kişilerden bu tür mesajlar alabilir çocuklar. Yabancılarla, hiç tanımadığı insanlarla konuşabilir. Çünkü internet dediğimiz deryada siz artık sınırları kaldırdınız, hiçbir ülkeyle aranızda bir pasaport veya vize işleme girmeden dünyanın öbür ucundaki insanla görüşebiliyorsunuz. Bir tanıdığınızla görüşmeniz çok güzel, ama tanımadığımız yabancı bir ülkedeki farklı bir insan, Türkiye'deki farklı insanlarla da çocuklarınız konuşabilir ve bunlar iyi niyetli olmayabilir." Cankar, internette kişisel bilgilerin paylaşımının sadece çocukla ve gençler değil, herkes için riskli olduğunu belirterek, çocukların internette pornografi, çocuk istismarı içeren sitelerle kazara karşılaşma oranlarının yüzde 50'den çok fazla olduğunu belirtti.



Siber Zorbalık

Cankar, "Çocukların okulda konuştuğu arkadaşıyla eve gelir gelmez bilgisayar aracılığıyla konuştuğu, birbirlerine beğendiklerini gönderebildikleri" örneğini vererek, "Bu siber zorbalık da çocukların birbirlerine karşı gerçek hayatta söyleyemeyeceği şeyleri internette söylemesi gibi bir şey. Yani bir çocuk bir internetin o gizli ortamını arkasına alıp hakaret edebiliyor, küfürlü konuşmalar olabiliyor, taciz edebiliyor, onu rahatsız edebiliyor" dedi. Araştırmalara göre Türkiye'de ailelerin yüzde 90'ının çocuklarının internette kazara karşılarına çıkabilecek pornografik ve şiddet içerikleriyle karşılaşabileceklerini düşündüğünü ifade eden Cankar, şöyle devam etti: "Çocuk ve gençlerin yüzde 85'inin facebook profiline sahip olduğu söyleniyor. Bu hesabı olan çocukların da üçte biri 13 yaş altında. Bu facebook için yaş kuralı 13tür aslında. 13 yaş altı çocukların facebook kullanmaması gerekir. Çünkü çocukların doğruyu yanlıştan ayırma kabiliyetleri çok gelişmemiş oluyor. ve davranışlarını ayarlayamıyorlar, bilgilerini paylaşabiliyorlar. Sadece sosyal ağlarda çocukların yüzde 42'si kişisel bilgilerini paylaşıyor ve geçirdikleri süre 72 dakika. İnterneti de beraber kattığımız zaman 2 saatin üzerinde bir internet kullanımı olduğu ortaya çıkıyor ki bu süre bağımlılık anlamında da risk taşıyan süreler".



İnternetin riskleri ve fırsatları olduğunu, buna karşı denge arayışında olan insanların interneti güvenli kullanma ihtiyaçlarının ortaya çıktığını söyleyen Cankar, "İnternet kullanımı ülkemizde son yıllarda özellikle çok hızlı arttı. Yani Avrupa'nın 10 katı hızla artıyor internet kullanımı. Biz ihbar merkezine aldığımız şikayetlerin yüzde 95'ini de pornografik içeriklerle ilgili alıyoruz. Bize gelen düzenleme talepleri sonrasında Daire Başkanlığımız kuruldu ve internet konusunda Türk ailelerine hizmet vermeye başladı" dedi. Çocukların internete güvenli bağlanmaları için ailelerin interneti oturma odalarına taşımalarını isteyen Cankar, "Çünkü çocuğunuzun odasında bilgisayarı koyduğunuz zaman orada kimlerle konuştuğunu bilemezsiniz ne iş yaptığını bilemezsiniz ne tür sitelere girdiğini bilemezsiniz" diye konuştu. Ailelerin internet konusunda çocuklarına zaman sınırlaması koyabileceklerini ifade eden Cankar, "Hafta sonları 2 saat olabilir. Yani bunu siz kendiniz oturup çocuğunuzla birlikte kararlaştırmanız lazım. Bu süreyi belirliyorsunuz. Kesinlikle bu süreyi aşmasına izin vermiyorsunuz. Zaten çocuğunuz da bir süre sonra buna alıştığı zaman diyecek ki tamam benim kullanma sürem bitti, bilgisayarı kapatıyorum. Yani bu bir alışkanlık haline gelecek" dedi. Arama motorlarında güvenli arama seçeneği bulunduğuna işaret eden Cankar, "Her şeye inanmaması konusunda çocuğunuzu uyarın diyoruz. Çünkü internette her şey var. ve her şey doğru değil, bazıları doğru. Karşılaştığı doğruyu belirlemesi için ona yardımcı olmalısınız. Gerçek hayatta kötüler olduğu gibi internet ortamında da var" ifadelerini kullandı. Cankar, çocuklarla etkin bir diyalog kurulmasını, ailelerin belli aralıklarla internet geçmişine bakmalarını istedi.



Cankar, ailelerin çocuklarının internet konusunda yaşadıkları rahatsızlıkları kendilerine ihbar etmelerini istedi. Türkiye'de güvenli internet uygulamasının 22 Kasım'da başlatıldığını anımsatan Cankar, şöyle konuştu: "Belediye evlerimize temiz su hizmeti sağlıyor. Kurumumuz da evlerinize temiz ve güvenli internet hizmeti sağlıyor. Yani artık evinize gelen misafirleri artık siz seçebiliyorsunuz. Tamamen ücretsiz bir hizmet. Herhangi bir program kurmanız gerekmiyor. Sadece telefonla çağrı merkezini arayıp ben güvenli internet hizmetinden yararlanmak istiyorum diyorsunuz. İki tane farklı profilimiz var. Çocuk ve aile. Çocuk profili, çocuğunuzun internetteki temel ihtiyaçlarını karşılayabilecek ölçüde çok geniş tutulmuş birçok içerik barındırıyor. Yani çocuk bir ödev yapıyorsa nelerle karşılaşır, ödev aradığı sitelere girebilir. Oyun oynuyorsa güzel oyun siteleri var. Sadece çocuk için değil, iş, alışveriş, bir ailenin tüm ihtiyaçlarını karşılayabilecek içerikler var. ve bunlar tek tek kontrol edilmiş ve güvenli olduğuna bakılmış siteler. Yani siz çocuk profili aldığınızda karşınıza uygunsuz bir şey çıkmama halini yüzde 99 oranında garanti altına almış oluyorsunuz. Aile profili daha geniş içerikli. Mesela sosyal ağlar çok kullanılıyor. Bir ebeveyn de sosyal ağ kullanabilir. Çocuklar da kullanabilir. Biz belli yaşın üstündeki çocukların kullanmasını dikkatli kullanıldığı takdirde izin verilmesi gerektiğini düşünüyoruz. Bu imkanı da sağlamak gerekiyor. Aile profili bu yüzden zararlı içerikleri önleme mantığı üzerine kurulmuş ve içinde kumar, istismar, uyuşturucu, şiddet, müstehcenlik gibi içeriklerin bulunmadığı bir profil, sosyal ağlara girilebilen bir profil. Sosyal ağlara girmek istiyorsanız aile profilini tercih ediyorsunuz, ona da girmek istemiyorsanız çocuk profilini tercih ediyorsunuz. Bunları istediğiniz zaman değiştirebiliyorsunuz. Kesinlikle bu sisteme bağımlı değilsiniz."