UNODC araştırmacısı Vella: "Uyuşturucuyla küresel mücadelede en önemli şey bütüncül bir yaklaşım"

Birleşmiş Milletler Uyuşturucu ve Suç Ofisinden (UNODC) araştırmacı Antoine Vella, uyuşturucuyla mücadelenin sadece kolluk faaliyetleriyle yapılamayacağını, bütüncül bir yaklaşım geliştirilmesi gerektiğini belirtti.
UNODC'den araştırmacı Vella, 2026 Dünya Uyuşturucu Raporu'na ve uyuşturucuyla küresel mücadeleye ilişkin AA muhabirine açıklamalarda bulundu.
Vella, dünyanın hızla değişmekte ve bu durumun uyuşturucu pazarları ile uyuşturucu kullanımı için de geçerli olduğunu söyledi.
Uyuşturucuyla mücadele konusunun pek çok farklı boyutu olduğunu dile getiren Vella, sorunların bütüncül şekilde ele alınması için hükümetlerin ve yetkililerin konuya ilgi göstermesi gerektiğinin altını çizdi.
Vella, Orta Doğu ve Ukrayna'ya işaret ederek, uyuşturucu pazarı, kullanımı ve kaçakçılığının çatışmalarla iç içe geçtiğine işaret etti.
Halihazırda uyuşturucuların daha fazla çeşitlendiği, yeni maddelerin ortaya çıktığı uyarısında bulunan Vella, "Bu durum tek başına bile, bu psikoaktif ürünlerin kullanımından kaynaklanabilecek öngörülemezlik ve ciddi zarar verme potansiyeli nedeniyle önemli bir ek risk teşkil ediyor." dedi.
Vella, uyuşturucu üretici ve kaçakçılarının, yeni teknoloji ve yapay zekadan faydalandığını belirterek "Ne yazık ki maddelerin potansiyel olarak nasıl üretilebileceği ve bunun kolluk faaliyetlerinde nasıl bir rol oynayabileceği açısından, hem iyi hem de kötü yönde ortaya çıkabilecek birçok farklı uygulama var." diye konuştu.
Konunun sadece yapay zekayla sınırlı olmadığını söyleyen Vella, "dark web" (karanlık ağ) ve sosyal medyanın alıcı ile satıcı arasındaki ilişkiyi değiştirdiğini, artık uyuşturucu almak isteyenlerin, tedarikçiyle yüz yüze görüşmek zorunda kalmadığını anlattı.
Vella, raporda dikkati çekilen sentetik uyuşturucular ve yeni psikoaktif maddelerin hızla yayılması konusuna da değindi.
Bu maddelerin bazılarının ortaya çıkma hızının son derece yüksek olduğunu vurgulayan Vella, birçoğunun piyasada uzun süre kalmadığını ancak bazılarının son derece tehlikeli olduğunu belirtti.
Vella, Kuzey Amerika'da bir halk sağlığı krizine dönüşen fentanile ilişkin, şunları kaydetti:
"Örneğin, ortaya çıkan yeni sentetik opioidlerden bahsedecek olursak, pek çok kişi son yıllarda Kuzey Amerika'da bir halk sağlığı krizine yol açan fentanili duymuştur. Belki de daha az kişi, nitazenler ve orfinler gibi diğer sentetik opioidleri duymuştur. Bu maddeler şu anda Kuzey Amerika'nın ötesinde birçok farklı ülkede, aslında dünyanın her yerinde ortaya çıkıyor."
Vella, bu uyuşturucuların, eroinden daha ölümcül olan fentanillerden bile daha tehlikeli olduğunu dile getirdi.
Bunların çok az bir dozunun bile kullanıcının hayatını kaybetmesine yol açtığını vurgulayan Vella, bu uyuşturucu türlerinin üretiminde kullanılan maddelerin hemen tespit edilmesinin öneminin altını çizdi.
Vella, "Bu kimyasalların bazılarını üretmek kimyasal ve teknolojik açıdan oldukça karmaşık veya zor olabilir ancak işin büyük kısmı öncü kimyasalın üretiminde yapılır ve ardından bireyin tükettiği psikoaktif maddeyi üretmek için atılan son adım aslında o kadar da zor değildir. Dolayısıyla, belirli öncü kimyasalların bulunabilirliğini izlemek (uyuşturucuyla mücadelede) hayati önem taşıyan noktalardan biridir." ifadelerini kullandı.
"Uyuşturucuyla küresel mücadelede en önemli şey bütüncül bir yaklaşım." diyen Vella, sorunun oldukça karmaşık olduğuna ve bunun sadece kolluk faaliyetleriyle başarılamayacağına işaret etti.
Vella, "Birçok boyutu vardır ancak önlemeden başlayarak, uyuşturucu kullanım bozukluğundan muzdarip kişilerin tedavisine, yasaklama, el koyma, yasa dışı bitki yetiştiriciliğinin izlenmesi, etkilenen ülkelerde yasa dışı bitki yetiştiriciliğine alternatiflerin teşvik edilmesi, sentetik üretim tesislerinin izlenmesi, öncü kimyasalların piyasada bulunabilirliğinin izlenmesi ve özel sektörle işbirliği dahil, tüm bu boyutların hepsi, birbiriyle uyumlu çalışan tek bir büyük mekanizma içinde yer almalı. Bunların hiçbiri ihmal edilemez." şeklinde konuştu.